A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kavita

ਕੌਣ ਕਹੇ ਸਾਂਈ ਇੰਜ ਕਰ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਵਿਤਾ)

ਟੁੱਟੀ ਥੱਕੀ ਗੁਰਮਤ ਬੈਠੀ - ਮਨਮਤੀ ਹਰ ਧਿਰ, ਪੰਥਕ ਕਹਿਲਾਵੇ !ਪੰਜ ਸੋਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੂਲ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਹੱਦ, ਪਰ ਕਿਸੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ ?ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਅਸਲੀ ਮੰਤਰ - ਸੌਦਾਗਰ ਕਹਿ ਕੇ ਭਰਮਾਵੇ !ਤੱਤੇ ਦੀ ਸਾਰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਬਿਨ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ !ਕੀਤੇ ਪੰਥ ਬੇੜੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਟੁੱਟਾ ਪਾਰ ਲੰਘਾਵੇ ?ਕੋਈ ਮਾਲਾ ਜਪੇ - ਮੰਤਰ ਸੁਨਾਵੇ, ਕੋਈ ਸਿਰ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਝੱਟਕਾਵੇ !ਮੋਨੀ ਹੋਏ ਬੈਠੇ, ਮਨ ਕਾ ਮੋਨ ਗਵਾਵੇ ਵੇਖੋ ਅੰਦਰ ਮੋਨੀ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਵੇ !ਸਹਿਜ ਪਕੇ ਸੋ ਮੀਠਾ ਗੁਰ ਕਹੇ, ਸਿਖ ਕਿਓਂ ਹਠ-ਜੋਗੀ ਹੋਏ ਜਾਵੇ ?ਤੂੰ ਅੱਤ ਸ਼ੂਦਰ, ਮੈਂ ਉਚ ਭਗਤ, ਤੇਰਾ ਬਣਿਆ ਲੰਗਰ ਕਿਓਂ ਖਾਵੇ ?ਮੇਰਾ ਲੰਗਰ ਵਖਰਾ, ਕੜਾਹ...
Continue Reading →

ਨਿਹਕਾਮੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰੂਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਮੜੀ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ! ਗੁਰੂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਔਕਾਤ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਦਾ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਨਾ ਕੋਈ ਉਚੇਚਾ ਸਨਮਾਨ ! (ਪ੍ਰਿੰਸਿਪਲ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਬੱਚਿਆਂ...

Read →

ਸਿਆਸੀ ਦੀ ਘੰਟੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਰ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਮੈਂ ਵੀ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ...

Read →

ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲਾਹਨਤ ਹੈ ! (ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੁੱਟਦੇ ਹੋਏ ਹਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਔਖਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ)ਕੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਵੀਰ ? ਇੰਨਾ ਔਖਾ ? (ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ)ਹਰਬੀਰ ਸਿੰਘ : ਦਿਲ ਪਤੀਜਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿਸੀ ਖਬਰ ਤੇ ! ਖਬਰਾਂ ਵਿੱਚ...

Read →

ਇਸਤੀਫਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਤੂੰ ਖਬਰ ਸੁਣੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸਤੀਫਾ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਇਸਤੀਫਾ ਦੇਵੇਗੀ ! ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੇ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ "ਜਲ ਸਮਾਧੀ" ਲੈ...

Read →

ਅੰਕਲ ਜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕੀ ਗੁਆਂਡ ਦੇ ਅੰਕਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਭਾਪਾ ਜੀ ਨਾਲ ਦਸ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਓਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹੀ ਹੋਏ ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਪਾ ਜੀ ਆਖਿਆ ਕਰਾਂ ? (ਨਿੱਕਾ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ...

Read →

ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਭੈਣ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਤਰ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਲਈ ਪੈਸਾ ਦੇਵੋਗੇ ! (ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੁਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਦੂਰ-ਇਕਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਕੀ ਕੈਨੋਪੀ ਲਾਗੇ ਖੜੇ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰੋਕ ਕੇ ਕਿਹ ਰਹੇ...

Read →

ਭੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਾਂ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਏ ਹੋਏ ... ਖੀਰ !! ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਪੁਲਾਓ ਦੇ ਡੂਨੇ ਨੂੰ ਪਰੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਲਜੀਤ ਖੀਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਾ ! ਖੀਰ ਅਜੇ ਖਤਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੀ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਵਰਤਾ ਰਹੇ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਜਾ ਅਟਕੀ ! ਫ਼ਟਾਫ਼ਟ ਖੀਰ...

Read →

ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੀ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ ਜੀ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ! (ਕਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ)ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ : ਵੀਰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਪਰ ਕੇਸ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਪੀਂਦੇ ਹੋ...

Read →

ਦਾਗ ਚੰਗੇ ਹਨ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਸਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਤੇ ਨਿਰਭਓ ਨਿਰਵੈਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਚ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਚਾਰਦੇ ਸਨ ! ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਦਾ ਨੇਮ ਸੀ ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ...

Read →

ਬੋਲੋ ਕਿੰਨੇ ਤਿੱਤਰ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਤਨੇ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪਾਸੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਅੱਜ ਤਕ ! (ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਿਹਾ ਗੁਰਭੇਜ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ)ਤਿੱਤਰ ਦੇ ਦੋ ਅੱਗੇ ਤਿੱਤਰ, ਤਿੱਤਰ ਦੇ ਦੋ ਪਿੱਛੇ ਤਿੱਤਰ, ਅੱਗੇ ਤਿੱਤਰ, ਪਿੱਛੇ ਤਿੱਤਰ ! ਬੋਲੋ ਕਿੰਨੇ ਤਿੱਤਰ ?...

Read →

ਸਦਾਏ ਗੁਰਸਿਖ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ ! ਮਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕੁਰਤੇ ਪਜਾਮੇ ਵਿਚ, ਸਫੇਦ ਦਸਤਾਰ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸਰਦਾਰ ਖੜਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਫਤਿਹ ਗਜਾਈ...

Read →

ਤਿਆਗੇ ਮਨ ਕੀ ਮਤੜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਡੇ ਸਿੱਖ ਲੀਡਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਤਾਂ ਹੱਦ ਮੁਕਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ! ਨਿੱਤ ਨਵਾਂ ਕਾਰਾ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਤਫਾਕ ਨਹੀਂ, ਜੁਬਾਨ ਤੇ ਸਿਰਫ ਤੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਭੰਡੀਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਰਾਵਾਂ ਖਿਲਾਫ਼...

Read →

ਸਰਦੀ ਭਾਵੇਂ ਗਰਮੀ, ਪਗੜੀ ਹੈ ਬੰਨਣੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਦੁਖਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਗੜੀ ਨਹੀਂ ਬੰਨ ਸਕਦਾ ! (ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਿਹੇ ਮਨਵੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ) !ਅੱਛਾ ? ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੇ ਨਹੀਂ, ਪਗੜੀ ਬੰਨਣ ਨਾਲ ? {ਅੰਦਰੋਂ ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ} !ਮਨਵੀਤ ਸਿੰਘ : ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇਜ...

Read →

ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਤਨੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਹਨ ਤੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਸਦਾ ਤੇ ਮਜ਼ਾਕਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ !ਰੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਸਮਾਂ ਗੁਜਰੇਗਾ ਤੇ ਹੱਸਣ ਨਾਲ ਵੀ ! ਜਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤਾਂ ਤਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿੱਕਤਾਂ...

Read →

ਗੋਲਡ ਬਲੈਸ ਯੂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਿਕਟਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ !ਜਦੋਂ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਏਅਰਪੋਰਟ...

Read →

बकरी की लेंडी ! (निक्की कहानी)

जब तक सोशल एक्टिविस्ट, धार्मिक एवं राजनितिक नेता रुपी "मैं मैं के अभिमान में डूबी बकरियां" बनती रहेंगी तब तक समाज या धर्म, किसी का भी भला नहीं होगा ! (किशोर ने अपने विचार व्यक्त करते हुए...

Read →

कूड़े में प्रभु ! (निक्की कहानी)

तेज बदबू महसूस करते ही उसने नाक पर रुमाल रख लिया ! इलाके का बड़ा कूड़ेदान अपनी पूरी शानोशौकत के साथ दुर्गन्ध फैला रहा था !आवारा गाय, सूअर और कुत्ते अपने-अपने खाने के लिए जद्दोजहद कर रहे थे !...

Read →

माली काका ! (निक्की कहानी)

बेटा, आपने जिस तरह से “पार्क की क्यारी” की तरह कांट-छांट कर दाढ़ी रखी है उससे मुझे लगा कि शायद आप माली का काम करते हैं ! दाढ़ी कटे सिख नवयुवक को देख कर जगजीत सिंघ कलपते हुए बोला! दस्तार...

Read →

ब्रह्म कवच ! (निक्की कहानी)

मुझे ढकोसला प्रसाद जी ने गुरबाणी में से ब्रह्म कवच का पाठ दिया है, वो मुझे रोज़ करना है, फिर तीन हफ्ते में ही मेरे बिगड़े हुए काम बन जायेंगे ! (जयंत ने अपने मित्र गुरजीत सिंघ को अपनी तकलीफों...

Read →

आम आदमी ! (निक्की कहानी)

हिप हिप हुर्रे ... आम आदमी पार्टी जीत गयी ! अब तो दिल्ली और उसके बाद पूरे भारत के दिन फिर जायेंगे ... अरे भाई ... राम राज आ जाएगा अब तो ! (ख़ुशी से पागल हुआ रमेश झूम रहा था)किशोर : क्यों खुश...

Read →

अडल्ट सिनेमा ! (निक्की कहानी)

माफ़ कीजियेगा भाई साहिब, बच्चे आप के साथ फिल्म देखने नहीं जा सकते क्योंकि इस फिल्म को "ए सर्टिफिकेट" मिला है ! (गेट कीपर ने अशोक को रोकते हुए कहा)उसकी बात पर सहमती दर्शाते हुए अशोक ने सिनेमा...

Read →

टाइम नहीं है भाई ! (निक्की कहानी)

टाइम नहीं है भाई ! नौकरी करने के लिए रोज़ 40 किलोमीटर जाना पड़ता है ! माना की मुद्दा ठीक है पर हम नौकरी पेशा लोग कैसे भाई साहिब जी की हिमायत में इन भूख-हडतालों, धरनों और मार्च में भाग ले सकते...

Read →

बकरा बकरी ! (निक्की कहानी)

झगड़ा करते हुए बकरे ने कोई बुरी बात बोल दी, बकरी ने भी गुस्से में बुरी बात बोलते हुए झगड़े को बढ़ा दिया। आगे की कहानी ...... बकरी : क्या "बक - रा" है ? बकरा : तू क्या "बक - री"...

Read →

रिपोर्ट लिख लो ! (निक्की कहानी)

विनोद की पत्नी तीन दिन से लापता थी, वो परेशान हो कर रिपोर्ट लिखवाने थाने चला गया ! वहां पहले से ही एक आदमी ड्यूटी आफिसर को अपने मोबाइल के गुम हो जाने की रिपोर्ट लिखवा रहा था ! आफिसर : द...

Read →

सच की रखवाली ! (निक्की कहानी)

आज उसकी पिटाई पक्की है... जब देखो बकवास करता रहता है भगवान् के खिलाफ ! (राकेश गुस्से से बोल रहा था)मुकेश : छोड़ो भैया, थोडा समझा कर देख लिया ना ? जब आप ने देख लिया की उसके विचार पक चुके हैं...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

बाड़ीलाइन राजनीति ! (निक्की कहानी)

अरे यार ! कल तो सारा मूड ही खराब हो गया ! भारत मैच हार गया ! मैं तो पटाखे भी लेकर आया था ! (विक्रम ने कहा)एक बात बताओ ! तुम्हें क्रिकेट से प्यार है या हार-जीत से ? (संजीव ने पूछा)विक्रम...

Read →

सरकार, तुमनें हमारा नमक खाया है ! (निक्की कहानी)

सुना है की एक नयी राजनितिक पार्टी ने चुनाव के समय "आम जनता" से पैसा चंदे के रूप में माँगा है ? (महेश ने राकेश से पुछा)राकेश : चलो अच्छा है कम से कम जनता के काम तो होंगे अब !महेश (हैरान होते...

Read →

इन्साफ की उम्मीद ! (निक्की कहानी)

पर तुमने पहली बार तो मुलजिम के खिलाफ गवाही दी थी, फिर दूसरी बारी मुलजिम के पक्ष में और आज तुम फिर ब्यान बदल रहे हो ? मैं चाहूँ तो तुम्हारी गवाही रद्द कर सकता हूँ और तुम्हे गलत-बयानी के दोष...

Read →