A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
3rd Degree

ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ - ਕਿਸ਼ਤ 1

ਪੰਥਕ ਮੁੱਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਟਕਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ... ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਵਾਈਏ .... ਤੇ ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਤੱਦ ਤੱਕ ਨਾ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਜੱਦ ਤਕ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਪੰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਤ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ ! ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲੀ ਵਿਚਾਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਬਕਾਈਦਾ ਵੀਡੀਓ ਬਨਵਾਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਨਾ ਸਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ ਓਹ ਪੰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ! ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ ਜਾਂ ਕਾਰਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਤੋੜ-ਫੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੁਝ...
Continue Reading →

ਪੇਸ਼ੇਵਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜਦੋਂ ਕਿਸੀ "ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਿਆਨਵਾਨ" (ਜਿਸਨੂੰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ - ਧਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਅੰਦਰੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇੇ) ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਓਹ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਸ...

Read →

ਗਰੀਬ, ਦਸਤਾਰ ਤੇ ਦਸਵੰਧ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

“ਅੱਠ ਮੀਟਰ ਦੇ ਹੋ ਗਏ ਚਾਰ ਸੌ ਰੁਪਈਏ” ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ! ਕੱਟਾਂ? ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦਿੱਲ ਅੰਦਰੋਂ ਕੰਬਿਆ, ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ, ਇੱਕ ਕੰਮ ਕਰੋ ਕੀ ਦਸਤਾਰ ਛੇ ਮੀਟਰ ਹੀ ਕਰ ਦੇਓ ! ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਅੰਦਰੋਂ ਭਰ ਆਇਆ, ਦੋ...

Read →

ਢੋਲ ਦੀ ਪੋਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਢੋਲੀ ਨੇ ਢੋਲ ਤੇ ਡੱਗਾ ਮਾਰਿਆ ਡਗ..ਡਗ..ਡਗ..ਡਗਾ ਡਗ–ਡਗਾ ਡਗ... ਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾ ਨੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਲਏ ਤੇ ਓਹ ਵਖਰਾ ਜਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ! ਨਾਲ ਦੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਦੋਸਤ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਰੂਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਓਹ...

Read →

ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

84 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰ ਕਰ ਕੀ ਰਹੇ ਨੇ ? ਅੱਖਾਂ ਧੋ ਰਹੇ ਨੇ ! ਮਤਲਬ ? ਜੋ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝ ਰਹੇ ਨੇ ? ਨਹੀਂ ! ਨਹੀਂ ! "ਆਈ-ਵਾਸ਼" ! ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ...

Read →

ਵੇਖੋ ਰੱਜ ਕੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਲ ਬੀਬਾ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਕਅੱਪ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ, ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਭੜਕੀਲੇ ਪਾ ਲਏ, ਵਾਲ ਵੀ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਕਰ ਲਏ ਤਾਂ ਦੱਸ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? (ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪੁਛਣ ਲੱਗਾ)(ਇੱਕ ਕਹਿੰਦੀ-ਕਹਾਉਂਦੀ ਅਲਟ੍ਰਾ-ਮਾਡਰਨ...

Read →

ਕਲਪਿਤ ਪਰਛਾਵਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜਾਹ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਣਾ, ਕਿਓਂਕਿ ਮੇਰਾ ਕਦ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ! (ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਿਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲੰਬਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿੱਕਾ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ)...

Read →

ਤਾਲੇ ਦੀ ਚਾਬੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੀਰ ਜੀ ! ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਕੰਮ ਅੜ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕੋਈ ਹਲ ਕਰੋ ! (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਹਸਦੇ ਹੋਏ) : ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ ! ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਰ ਤਾਲੇ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ ! ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਸਰਕਲ ਕਿਸ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾ ਕੇ...

Read →

ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਲੇਸ਼ ! (100ਵੀਂ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

"ਆਪਸ ਕਉ ਦੀਰਘੁ ਕਰਿ ਜਾਨੈ ਅਉਰਨ ਕਉ ਲਗ ਮਾਤ ! ਮਨਸਾ ਬਾਚਾ ਕਰਮਨਾ ਮੈ ਦੇਖੇ ਦੋਜਕ ਜਾਤ ! (1105) ! ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕੀ ਜੋ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਬਚਨਾ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ...

Read →

ਅ-ਕਾਲੀ ਦਲਦਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ ... ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ ! (ਹਨੇਰੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਡੂੰਘੇ ਕਾਲੇ ਦਲਦਲ ਵਿਚੋਂ ਅਵਾਜਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ)! ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਣ ਲੱਗਾ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਹੜੇ ਪਾਸੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ !ਕੌਣ ਹੈ ? (ਇਸ ਕਾਲੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ...

Read →

ਨਗਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤੂਤੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ 20 ਦਿਨ ਹੋਣ ਨੂੰ ਆਏ "ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ" ਤੇ ਬੈਠੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ; ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੀ ਵੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਡੇਲੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਪੜੀ ! ਹੁਣੇ ਕਿਸੀ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰ ਦੀ ਉਂਗਲ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਕੱਟ ਜਾਵੇ; ਵੇਖਣਾ...

Read →

ਮੈਨੇਜਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲੋਗ ਮੈਨੇਜਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਲਕ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਮੈਨੇਜਰ ਵੀ ਖੁਦ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਇੱਜਤ ਦੇ ਹਉਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ਸਮਝ ਕੇ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ !...

Read →

ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਤੇਰਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕੌਮਾਂ ਅਕਸਰ ਵਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਕਿਓਂ ਮੰਗਦਿਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ? (ਮਨੋਜ ਪੁਛ ਰਿਹਾ ਸੀ !) ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਬੋਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ? ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ (ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਨੇ ਦਸਿਆ !) ਮਨੋਜ : ਕਿਓਂਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ...

Read →

ਕਾਲੀ ਦਾੜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਬਾਕੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਕਾਲੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਜੋਰ ਲਾਉਣਗੇ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਥੱਲੇ ਤੋਂ...

Read →

ਦੋ ਸਵਾਲ, ਕਰਣ ਕਮਾਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ ਹੈ ? ਰਾਗੀ ਸ਼ਬਦ ਮਰੋੜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੱਕਤਰ ਸ਼ਬਦ ਸੇਧ ਸਿੰਘ ਪਾਸੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਫੜਦੇ ਹੋਏ ਪੁਛਿਆ !ਸ਼ਬਦ ਸੇਧ ਸਿੰਘ : ਇਸ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਿਅਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਕੀ ਹਰ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਗਾਇਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ...

Read →

ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਹਾਸਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦੇਖ ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਸੁੰਡ, ਕਿੰਜ ਭੱਜੀ ਫਿਰਦੀ ਆ ! ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਫੇਸ੍ਬੂਕ ਗਰੁਪ ਵਿਚ “ਅਨਮਤੀ” ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਫੋਟੋ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਲੱਗੇ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਵਖਰੀਆਂ ਵਖਰੀਆਂ ਮਜਾਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ! ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਨੇ ਜਦੋਂ...

Read →

प्यार कोई गुनाह तो नहीं ! (लघु कहानी)

मैं तुझे जान से मार दूंगा ! गुस्से से भरे बाप ने बेटी को खीचते हुए कमरे में धकेल दिया ! समाज में हमारा नाम डुबो दिया. अभी निकालता हूँ तेरा प्यार का भूत !लड़की बोली, पिता जी : हर लड़का-लड़की...

Read →

राष्ट्रिय खेल - रोड रेज ! (निक्की कहानी)

अँधा है क्या बूढ़े ? तेरी तो एक्सपायरी हो चुकी है, मुझे तो जी लेने दे ? (स्कूटर से कार की मामूली सी टक्कर के बाद गुस्से में मनोज ने कार से उतारते हुए बेसबाल का डंडा निकाल लिया)बेटा गलती किसी...

Read →

प्याज और धर्म परिवर्तन ! (निक्की कहानी)

और राधेश्याम क्या हाल है भाई ? प्याज की कीमतें तो आकाश छू रही हैं आजकल ! (निर्मल ने कहा)राधेश्याम : मैं तो भाई दो महीने के लिए "जैन धर्म" का अनुयायी बन रहा हूँ !निर्मल (हैरानी से) : क्यों...

Read →

घर को आग लगी घर के चिराग से ! (निक्की कहानी)

मास्टर रणजीत सिंघ ने क्लास में हिंदी पढ़ाते हुए बच्चों से पूछा, बताओ "घर को आग लगी घर के चिराग से" का क्या मतलब है ! आज सिख्खों में मनमत फैलाने के लिए बाहर से किसी ताकत की जरूरत नहीं है,...

Read →

देश से प्यार ! (निक्की कहानी)

देश से प्यार करो ! देश से बढ़ कर कुछ नहीं ! भारत हमको जान से प्यारा है ! इस देश की धरती को हम मां समझते हैं ! इस पर नापाक कदम रखने वालों को हम मिटा कर रख देंगे ! "पान चबाते चबाते अचानक पीक...

Read →

थोडा थोडा रावण ! (निक्की कहानी)

बुराई पर अच्छाई की विजय का प्रतीक है यह रावण दहन ! (रोहित कुमार अपने बेटे विक्की को समझा रहे थे)पर पापा, बुराई तो हर दिन के साथ बढती ही जा रही है ! आप ही तो बताते हो ना की धर्म पंख लगा कर...

Read →

टाइम नहीं है भाई ! (निक्की कहानी)

टाइम नहीं है भाई ! नौकरी करने के लिए रोज़ 40 किलोमीटर जाना पड़ता है ! माना की मुद्दा ठीक है पर हम नौकरी पेशा लोग कैसे भाई साहिब जी की हिमायत में इन भूख-हडतालों, धरनों और मार्च में भाग ले सकते...

Read →

भस्मासुर मीडिया ! (निक्की कहानी)

क्या बात है ? आज इन भाई साहिब की भूख हड़ताल को 34 दिन होने को आये और किसी भी राष्ट्रीय मीडिया में इनके बारे में कोई भी खबर दिखाई नहीं दी ? (रमेश ने अपने मित्र सुखदीप सिंघ से पुछा)सुखदीप सिंघ...

Read →

सेवा करत होए निहकामी ! (निक्की कहानी)

यहाँ से आगे हो जा भई ! धर्म स्थान पर सेवा कर रहे सेवाराम को धकेलते हुए दिखावाराम ने कहा !सेवाराम : अरे भाई ! धक्का क्यों देते हो ? सेवा ही तो कर रहा हूँ, आप भी कर लो !तूने मुझे पहचाना नहीं...

Read →

इन्साफ की उम्मीद ! (निक्की कहानी)

पर तुमने पहली बार तो मुलजिम के खिलाफ गवाही दी थी, फिर दूसरी बारी मुलजिम के पक्ष में और आज तुम फिर ब्यान बदल रहे हो ? मैं चाहूँ तो तुम्हारी गवाही रद्द कर सकता हूँ और तुम्हे गलत-बयानी के दोष...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

पी.आर.! (निक्की कहानी)

15th September 2018 आपकी पार्टी की मीडिया में तूती बोलती है, वाकई ही आपका पी.आर. बड़ा कमाल का है ! बाकी पार्टियाँ तो बामुश्किल अपनी बात रख पाती हैं और उनकी कोई भी मीडिया कवरेज भी नहीं दिखती...

Read →

बाड़ीलाइन राजनीति ! (निक्की कहानी)

अरे यार ! कल तो सारा मूड ही खराब हो गया ! भारत मैच हार गया ! मैं तो पटाखे भी लेकर आया था ! (विक्रम ने कहा)एक बात बताओ ! तुम्हें क्रिकेट से प्यार है या हार-जीत से ? (संजीव ने पूछा)विक्रम...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

गीदड़ राज ! (निक्की कहानी)

जंगल का राजा शेर है, गीदड़ क्यों नहीं ? (मनोहर ने प्रशन किया)शैलेन्द्र : शेर ज्यादातर अपना शिकार खुद करता है, पर गीदड़ या तो झुण्ड में शिकार करता है या फिर मुर्दा और घास खाता है ! राजा...

Read →