A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
3rd Degree

ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ - ਕਿਸ਼ਤ 1

ਪੰਥਕ ਮੁੱਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਟਕਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ... ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਵਾਈਏ .... ਤੇ ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਤੱਦ ਤੱਕ ਨਾ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਜੱਦ ਤਕ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਪੰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਤ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ ! ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲੀ ਵਿਚਾਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਬਕਾਈਦਾ ਵੀਡੀਓ ਬਨਵਾਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਨਾ ਸਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ ਓਹ ਪੰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ! ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ ਜਾਂ ਕਾਰਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਤੋੜ-ਫੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੁਝ...
Continue Reading →

ਹੀਰਾ ਮੋਤੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਸੱਜਣ ਕੌਮ ਦੇ ਹੀਰੇ ਸਨ ! (ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਟੇਜ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਕੌਮ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਹੀਰੇਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਿੰਦਗੀ ਭਰ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਨਾਲ ਹੀ ਕੋਝੀ ਸਿਆਸਤ ਖੇਡੀ ਹੋਵੇ ! ਖ਼ੈਰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ...

Read →

ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਜਲੂਸ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੜਕ 'ਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਜਗ੍ਹਾ ਚਿੱਕੜ ਦੇ ਢੇਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਡੂੱਨੇ, ਪੇਪਰ ਪਲੇਟਾਂ, ਡਿਸਪੋਸਿਬਲ ਗਲਾਸ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਸੀ! “ਇਹ ਅੱਜ ਇਤਨੀ ਗੰਦਗੀ ਕਿਓਂ ਫੈਲੀ ਹੈ?” ਕੋਈ ਕਿਸੀ ਨੂੰ ਪੁਛ ਰਿਹਾ ਸੀ! ਜਵਾਬ ਆਇਆ ਕੀ ਕਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਜ...

Read →

ਕਮਰਾ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸ਼ਾਮੀ ਆਉਣਾ ! ਅਜੇ ਕਮਰਾ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ! (ਬੁਕਿੰਗ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੇ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)ਸ਼ਾਮ ਤਕ ? ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਕਿੱਥੇ ਰਹੀਏ ? (ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਿਹੇ ਸੰਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ)ਬੁਕਿੰਗ ਸੇਵਾਦਾਰ (ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ) : ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹਾ...

Read →

ਘਰ ਦਾ ਚੱਜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਤੜਾਕ ! ਛੰਨ ! (ਰਸੋਈ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ)ਇਹ ਕੀ ਕੀਤਾ ਨਿੱਕ ? ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਭਾਂਡੇ ਸਿੰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕਿਓਂ ਮਾਰੇ ? ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ! ਇਹ ਕੋਈ ਚੱਜ ਹੈ ਭਾਂਡੇ ਰਖਣ ਦਾ ? ਟੇਢੇ ਵਿੰਗੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ...

Read →

ਚੇਂਜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੇਂਜ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ ! ਸਾਨੂੰ ਜੇਕਰ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਚੇਂਜ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ! (ਆਗੂ ਕਪਟੀ ਸਿੰਘ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਮਗੱਜੇ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਇਸ ਨੇ ਤਾਂ...

Read →

ਚਾਣਕ੍ਯ ਅੱਤੇ ਸਿੱਖ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਾਣਕ੍ਯ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ ! (ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਨੀਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਂਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇਜ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਕੋਈ ਗੱਲ ਸੁਨਾਵੋ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਲਈ !ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ (ਹਸਦਾ ਹੋਇਆ)...

Read →

ਪਾਠ ਦੀ ਖਰੀਦੋ-ਫਰੋਖਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦੋ ਸਾਲ ਤਕ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦੀ ! ਕਹੋ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਦੇਵਾਂ ? (ਰਜਿਸਟਰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਾਈ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਹਰਜੱਸ ਸਿੰਘ : ਕੋਈ ਜਲਦੀ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ? ਭੇਟਾਂ ਭਾਵੇਂ...

Read →

ਕਹਾਣੀ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸ਼ ਸ਼ ਸ਼ ਹੱਟ ਹੱਟ ਦੁਰ ਦੁਰ ! (ਮੀਟ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁੱਤੇ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਨੇੜਿਓ ਲੰਘਦਾ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ! )ਇਤਨੀ ਕੁ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਮੀਟਸ਼ਾਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕੁੱਤੇਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ...

Read →

ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਂ ਥੜੇ ਉਤੇ ਰਖਦੀ ਹਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਓ ਭੈਣ ਜੀ ਆਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰਲੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ! (ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਲਿੱਤੇ ਸਟਾਲ 'ਤੇ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਬੋਲਿਆ) !ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ : ਹੈ ? ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ...

Read →

ਸਦਾਏ ਗੁਰਸਿਖ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ ! ਮਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕੁਰਤੇ ਪਜਾਮੇ ਵਿਚ, ਸਫੇਦ ਦਸਤਾਰ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸਰਦਾਰ ਖੜਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਫਤਿਹ ਗਜਾਈ...

Read →

ਦੇਖ ਹਮਾਰਾ ਹਾਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕੂਲਰ ਦਾ ਪੰਪ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ! ਭੇਜੋ ਕਿਸੀ ਨੂੰ ਤੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਕੂਲਰ ਸਾਫ਼ ਵੀ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ! (ਦੂਰ ਕਿਸੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵੋਹਟੀ ਨੇ ਫੋਨ ਤੇ ਕਿਹਾ) ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਹੋਲਡ ਕਰ ! ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ! (ਫੋਨ...

Read →

ਸੌਰੀ ਏ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁੱਤਰ, ਮੰਮੀ ? (ਘਰ ਵੜਦੇ ਹੀ ਕੁਲਜੀਤ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਬਲਜੀਤ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ) ਪਾਪਾ, ਮੰਮੀ ਸੌਰੀ ਏ ! (ਬੜੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਬਲਜੀਤ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ) ਸਵੇਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਸੌਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ! ਅੱਜ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 20 ਸਾਲ...

Read →

ਸਿੱਖ, ਚੁਰਾਸੀ ਤੇ ਦੁਧ ਦੇ ਟੀਕੇ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੀਸ ਮਾਫੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੈ ! ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਮਨਮੁਖ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ !ਕਲਰਕ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ : ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਿਲੇ ਫਲੈਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਘਰ...

Read →

ਨਕਲੀ ਲੇਬਰ ਪੇਨ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਡਾ ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਗੁਰਮਤਿ ਭਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਕੁਝ ਬਾਬਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜਦੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰ ਪਿੱਟਣ ਤੋ ਅਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ ! (ਦਿਲਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ...

Read →

ਅੱਗੇ ਦੱਸੀਂ ਨਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋ "ਦੋ ਘੰਟੇ" ਲਈ ਵੀ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੜੇ ਸੁਆਦ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ! ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ? (ਗੁਣਖੋਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿਖਾਵਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ...

Read →

मूत्र हिंसा ! (निक्की कहानी)

अरे नहीं यार ! तू फिर खड़ा हो गया खुले में पेशाब करने ? (हरीश ने अपने मित्र कमलेश को टोका)कमलेश : फिर कहाँ करूँ ? इतनी बड़ी मार्किट है पर जन-सुविधाओं का अकाल है यहाँ ! ले देकर एक मूत्रालय है...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

आम आदमी ! (निक्की कहानी)

हिप हिप हुर्रे ... आम आदमी पार्टी जीत गयी ! अब तो दिल्ली और उसके बाद पूरे भारत के दिन फिर जायेंगे ... अरे भाई ... राम राज आ जाएगा अब तो ! (ख़ुशी से पागल हुआ रमेश झूम रहा था)किशोर : क्यों खुश...

Read →

कुत्सित टी.आर.पी. ! (निक्की कहानी)

सुना है की विवादस्त ब्यान देने वाले उस नेता ने माफ़ी मांग ली है ? (तात्कालिक राजनीतक हलचल पर अपने मित्र मनोज कुमार से बात करते हुए श्रीवास्तव जी बोले)मनोज (हँसते हुए) : अब माफ़ी मांगे क्या...

Read →

मैं भी एम.पी. बनूँगा ! (निक्की कहानी)

अरे मैंने सुना है की तुम ने भी आप पार्टी ज्वाइन कर ली है ? (रमेश ने सुरेश से पूछा)सुरेश : हाँ भाई ! एम्.पी. के चुनाव के लिए सबसे सस्ता, कामयाबी की 90% गारंटी वाला और तेज़ रास्ता आजकल "आप...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

यह रिश्ता नहीं हो सकता ! (निक्की कहानी)

आप में कोई ऐब है तो पहले बता दीजिये ! बाद में कोई झंझट नहीं चाहती मैं ! (इंदु ने विनोद से रिश्ते की बात करते हुए कहा) मुझे मुजरा देखने का शौक है ! बस यही एक कमी कह लीजिये या शौक ! (विनो...

Read →

प्यार कोई गुनाह तो नहीं ! (लघु कहानी)

मैं तुझे जान से मार दूंगा ! गुस्से से भरे बाप ने बेटी को खीचते हुए कमरे में धकेल दिया ! समाज में हमारा नाम डुबो दिया. अभी निकालता हूँ तेरा प्यार का भूत !लड़की बोली, पिता जी : हर लड़का-लड़की...

Read →

ब्रह्म कवच ! (निक्की कहानी)

मुझे ढकोसला प्रसाद जी ने गुरबाणी में से ब्रह्म कवच का पाठ दिया है, वो मुझे रोज़ करना है, फिर तीन हफ्ते में ही मेरे बिगड़े हुए काम बन जायेंगे ! (जयंत ने अपने मित्र गुरजीत सिंघ को अपनी तकलीफों...

Read →

ये कैसा प्यार है ? (लघु कहानी)

"वेलंटाईन डे" के दिन हाथों में हाथ डाल, प्यार में जीने-मरनें की कसमे खाने के बाद शाम को प्रेमी ने प्रेमिका को बहुत सुन्दर गुलाबों का बुक्के भेंट किया ... लड़की ने बुक्के को चूमा और आई लव यू...

Read →

ब्लडी फूल ! (निक्की कहानी)

यू ब्लडी फूल ! (पत्नी को गुस्से में बोलने के एक दम बाद प्रशांत को अपनी गलती का अहसास हो गया।) क्या बोला ? दुबारा बोलो ! (सरिता ने आंखे ततेरते हुए पूछा) प्रशांत (संभल कर) : ...

Read →

साधू से संवाद ! (निक्की कहानी)

और बेटा कैसे हो ? सब कुशल मंगल ? (साधू नित्यानंद छह महीने बाद सुशांत को मिलने आये थे )सुशांत : साधुवाद ! बहुत दिनों में आये इस बार आप ?नित्यानंद : साधू घूमे गली गली, साधू घूमे देश ! जगत...

Read →

इन्साफ की उम्मीद ! (निक्की कहानी)

पर तुमने पहली बार तो मुलजिम के खिलाफ गवाही दी थी, फिर दूसरी बारी मुलजिम के पक्ष में और आज तुम फिर ब्यान बदल रहे हो ? मैं चाहूँ तो तुम्हारी गवाही रद्द कर सकता हूँ और तुम्हे गलत-बयानी के दोष...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

चरणचुंबक ! (निक्की कविता )

तड़प रहे हैं चरणों में लोटने को चरणचुंबक ! खुद को समझें देव, दूसरों को समझें शम्बूक ! पालतू हैं धार्मिक लबादे में लिपटे, समझे चम्पक ! क्या अनपढ़ और पढ़े लिखे, निकल रहे लम्पट ! नीरो बजाता था...

Read →