A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਨਕਲੀ ਲੇਬਰ ਪੇਨ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਡਾ ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਗੁਰਮਤਿ ਭਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਕੁਝ ਬਾਬਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜਦੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰ ਪਿੱਟਣ ਤੋ ਅਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ ! (ਦਿਲਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ)ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਸਾਡੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਥਾਪੜਾ (ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਆਸਰਾ) ਲੈ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ (ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਹੰਡਾ ਕੇ) ! ਪਰ ਅੱਜ ਬਿੱਪ੍ਰ ਦਾ ਥਾਪੜਾ ਜਿਆਦਾ ਸੁਖਾਵਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ! ਬਿੱਪ੍ਰ ਵੀ ਕਿਹੜਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਓਹ ਵੀ ਸਿਰਜੇ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਮੁਹਰੇ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਖੜਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ ! ਓਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਕੂੜ ਦਾ ਬੀਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ ਉਸ ਮਨਮਤੀ ਬੀਜ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ...
Continue Reading →

ਇਹ ਵਿਆਹ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਦਿਆਂ ਲਾਵਾਂ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ (ਹੈਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਤਿਤ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ) !ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ : ਪਰ ਕਿਓ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਬੇਟਾ ਹੈ...

Read →

ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੇਰ ਫੇਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਜਦ ਇੱਕ ਪੱਗ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਬਰਾਂ ਮੂਹਰੇ ਨੱਕ ਰਗੜਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਓਹ ਸ਼ਖਸ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦਾ ਹੈ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ! (ਮਨਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਡਿਗ...

Read →

ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੀ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ ਜੀ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ! (ਕਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ)ਸਰੂਪ ਸਿੰਘ : ਵੀਰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਪਰ ਕੇਸ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਰਾਬ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਪੀਂਦੇ ਹੋ...

Read →

ਭੂਤ ਚਿੰਬੜ ਗਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹਰ ਵੇਲੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ! ਅਜੀਬ ਅਜੀਬ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ ! ਕਦੀ ਰੋਣ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਦੀ ਹਸਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ! ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਨ ਨਹੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਥਕੀ ਥਕੀ ਜਿਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ! ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਗੁੱਸਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ! ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਓ...

Read →

ਕਿਰਤੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੱਕੜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ! ਪਲਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ! ਕਿੱਲਾਂ, ਫੇਵੀਕੋਲ ਆਦਿ ਦੇ ਢਾਈ ਸੌ ! ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਦੇ ਦੇਣਾ ਅਠਾਰਾਂ ਸੌ ! (ਕਾਰਪੇਂਟਰ ਅਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ)ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਡਿਸਕਾਉੰਟ ਦੱਸੋ ! (ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਰਣਜੀਤ...

Read →

ਗਰੀਬ ਦਾ ਮੁੰਹ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੀਰ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨੌਕਰੀ ਛੁੱਟ ਗਈ ਹੈ ! ਨੌਕਰੀ ਲਗਦੇ ਹੀ ਚੁਕਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ! (ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ) ਮੈਂ ਜਰਾ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੁਦੁਆਰੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਰਖਵਾਉਣਾ ਹੈ ! ਵਾਪਿਸ...

Read →

ਗੋਡਾ ਚੱਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੰਗਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਗੋਡਾ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਤਰਾਂ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੇ...

Read →

ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਐਕਸਪੋਰਟ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਗਲੇ ਐਤਵਾਰ ਸ਼ਾਮੀ ਪੰਜ ਵਜੇ ਆ ਜਾਣਾ, ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਹਜੂਰੀ ਰਾਗੀ ਜੱਥਾ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ, ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਅੱਤੇ ਕੀਰਤਨ ਭੇਟਾਂ ਵਖਰੀ! (ਹਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸ ਪਾਈ)ਆਪਣੇ ਘਰ...

Read →

ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਫੀਸ ਨਹੀ ਭਰ ਸਕਦਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀ ਹੈ (ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਿਹਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੇਂਬਰਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ) ! ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ...

Read →

ਘਰ ਦਾ ਚੱਜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ! ਤੜਾਕ ! ਛੰਨ ! (ਰਸੋਈ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ)ਇਹ ਕੀ ਕੀਤਾ ਨਿੱਕ ? ਰੋਟੀ ਖਾ ਕੇ ਭਾਂਡੇ ਸਿੰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕਿਓਂ ਮਾਰੇ ? ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ! ਇਹ ਕੋਈ ਚੱਜ ਹੈ ਭਾਂਡੇ ਰਖਣ ਦਾ ? ਟੇਢੇ ਵਿੰਗੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ...

Read →

ਉਡਤਾ ਪੰਜਾਬ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਉਡਤਾ ਪੰਜਾਬ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ ਤੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਪਣੇ ਆਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਆਪ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅੰਨਾ-ਬੋਲਾ ਬਣ ਕਾਲੀਦਾਸ ਵਾਂਗ ਜਿਸ ਟਾਹਣੀ...

Read →

ਦਾਨ ਦੀ ਬਛਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਲਡ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ ? (ਦਾਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਅਖਬਾਰ ਵੇਖਦਾ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਦਸਵੰਧ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ)ਦਸਵੰਧ ਸਿੰਘ : ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਹੈ ! ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਭੂਪਤਿ...

Read →

ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਧੀਨ ਜੀ ਦਾ ਇਸ ਬਾਬਤ ਕੀ ਸਟੈਂਡ ਹੈ ? ਸਿਆਸੀ : "ਪਰਧੀਨ" ਨਹੀਂ, "ਪਰਧਾਨ - ਪ੍ਰਧਾਨ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ ! ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਪੰਥਕ ਫੈਸਲੇ ਆਪ ਨਾ ਲੈ ਪਾਵੇ ਤੇ ਕਿਸੀ ਨਾ ਕਿਸੀ ਦੇ "ਅਧੀਨ" ਹੋ ਕੇ ਟਾਲ-ਮਟੋਲ ਜਾਂ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ...

Read →

ਸਿੱਖਿਆ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿਤਨੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਕੀ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹਨ ... ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ 20% ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਖਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਢਾਲਣ ਤੇ ਲਾਇਆ ਹੁੰਦਾ...

Read →

ਵੇਖੋ ਰੱਜ ਕੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਲ ਬੀਬਾ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਕਅੱਪ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ, ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਭੜਕੀਲੇ ਪਾ ਲਏ, ਵਾਲ ਵੀ ਕਾਲੇ ਜਾਂ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਕਰ ਲਏ ਤਾਂ ਦੱਸ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? (ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪੁਛਣ ਲੱਗਾ)(ਇੱਕ ਕਹਿੰਦੀ-ਕਹਾਉਂਦੀ ਅਲਟ੍ਰਾ-ਮਾਡਰਨ...

Read →

नकली शोध ! (निक्की कहानी)

मनोज : आज का पंजाब केसरी पढ़ा तुमने ? इसके हिसाब से भारत और अमरीका में दाढ़ी वाले पुरुषों के लेकर एक शोध किया गया है जिसमें पाया गया कि दाढ़ी रखने वाले 86 प्रतिशत भारतीय मर्द और 65 फीसदी...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

राष्ट्रिय खेल - रोड रेज ! (निक्की कहानी)

अँधा है क्या बूढ़े ? तेरी तो एक्सपायरी हो चुकी है, मुझे तो जी लेने दे ? (स्कूटर से कार की मामूली सी टक्कर के बाद गुस्से में मनोज ने कार से उतारते हुए बेसबाल का डंडा निकाल लिया)बेटा गलती किसी...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

चरणचुंबक ! (निक्की कविता )

तड़प रहे हैं चरणों में लोटने को चरणचुंबक ! खुद को समझें देव, दूसरों को समझें शम्बूक ! पालतू हैं धार्मिक लबादे में लिपटे, समझे चम्पक ! क्या अनपढ़ और पढ़े लिखे, निकल रहे लम्पट ! नीरो बजाता था...

Read →

रिपोर्ट लिख लो ! (निक्की कहानी)

विनोद की पत्नी तीन दिन से लापता थी, वो परेशान हो कर रिपोर्ट लिखवाने थाने चला गया ! वहां पहले से ही एक आदमी ड्यूटी आफिसर को अपने मोबाइल के गुम हो जाने की रिपोर्ट लिखवा रहा था ! आफिसर : द...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

सर्दी हो या गर्मी, पगड़ी है बननी ! (निक्की कहानी)

मेरा सर दर्द करता है, मैं पगड़ी नहीं बाँध सकता ! (परेशान हो कर मनवीत ने कहा)अच्छा ? और कोई परेशानी तो नहीं, पगड़ी बाँधने में ? (अन्दर से हँसते हुए साहिब सिंघ ने पूछा)मनवीत सिंघ : गर्मियों में...

Read →

मतवाली गाली ! (निक्की कहानी)

मैंने एक बात नोट की है कि तुमनें गालियाँ देनी बंद कर दी हैं ! पहले तो बात बात पर तुम्हारी जुबान से फूल झड़ते थे ?समय समय की बात है ! पहले मैं गाली देने से पहले सोचता नहीं था और एक दम...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

मूत्र हिंसा ! (निक्की कहानी)

अरे नहीं यार ! तू फिर खड़ा हो गया खुले में पेशाब करने ? (हरीश ने अपने मित्र कमलेश को टोका)कमलेश : फिर कहाँ करूँ ? इतनी बड़ी मार्किट है पर जन-सुविधाओं का अकाल है यहाँ ! ले देकर एक मूत्रालय है...

Read →

अडल्ट सिनेमा ! (निक्की कहानी)

माफ़ कीजियेगा भाई साहिब, बच्चे आप के साथ फिल्म देखने नहीं जा सकते क्योंकि इस फिल्म को "ए सर्टिफिकेट" मिला है ! (गेट कीपर ने अशोक को रोकते हुए कहा)उसकी बात पर सहमती दर्शाते हुए अशोक ने सिनेमा...

Read →

आम आदमी ! (निक्की कहानी)

हिप हिप हुर्रे ... आम आदमी पार्टी जीत गयी ! अब तो दिल्ली और उसके बाद पूरे भारत के दिन फिर जायेंगे ... अरे भाई ... राम राज आ जाएगा अब तो ! (ख़ुशी से पागल हुआ रमेश झूम रहा था)किशोर : क्यों खुश...

Read →

गोल्डन रूल्ज़ ! (निक्की कहानी)

हैंड्स अप ! (न्यूयॉर्क की सुनसान गली से रात को दस बजे निकल रहे गुरप्रीत सिंघ को बेघर गुंडे मैक्सिकन विलियम और नीग्रो मैक्स ने लूटने के इरादे से घेर लिया)गुरप्रीत सिंघ घूम कर खड़ा हो गया, वो...

Read →