A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਚਿੱਟੀ ਸਿਉਂਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚੈਨਲ ਬਦਲਦਿਆਂ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ-ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਸ਼ਾਮੀ 7 ਵਜੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ! ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਓਹ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ ! ਜਾਣਕਾਰ ਦਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਸਿਉਂਕ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਕੀੜੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ! ਇਹ ਕੀੜਾ ਝੁੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਇਕ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਖਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਉੱਪਰ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਆਮ ਦੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਰਮੀ ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀੜਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾੜ੍ਹੀ ਅਤੇ...
Continue Reading →

ਮਾਲ ਏ ਮੁਫਤ, ਦਿਲ ਬੇਰਹਿਮ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪਹਿਲਾ: ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਲਾਲਾ ਜੀ ? ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਸੰਗਤਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਹੀ ਰਹ ਗਇਆ ਹੈ ? ਰੇਟ ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਲਗਾਓ ! ਲੰਗਰ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਰਸਦ ਜਾਣੀ ਹੈ ! ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ !ਲਾਲਾ ਜੀ : ਗੋਲੀ ਕਿੰਦੀ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਕਿੰਦੇ ਵੀਰ ਜੀ !...

Read →

ਗੋਡਾ ਚੱਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੰਗਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਗੋਡਾ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਤਰਾਂ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੇ...

Read →

ਸਹਿਜਧਾਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਧਾਈ ਬੇਟਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਖੰਡੇ ਕੀ ਪਾਹੁਲ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸਜੇ ਹੋ ! (ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਗੁਰਮੀਤ ਨੂੰ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਧਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ)ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ : ਧਨਵਾਦ ਅੰਕਲ ਜੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਬਣ ਗਿਆਂ ਹਾਂ !...

Read →

ਜ਼ੋਮਬੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ ? ਇਹ ਲੋਗ ਕੌਣ ਹਨ ਜੋ ਦਿਸ ਤਾਂ ਮੁਰਦਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਤਖਤਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਹੀ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ? (ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਉੱਚੀ ਜਿਹੀ ਬੋਲਿਆ) ਭੱਜ ਵੀਰ ! ਤਿਆਰੀ ਕਰ ! ਇਹ ਤਾਂ...

Read →

ਪ੍ਰਤਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਕੀ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੱਥਾ ਘੁਮ ਗਿਆ! ਉਸਨੇ ਅੰਮਿਤ-ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਪੋਥੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਿਹਾ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ !(ਰਾਗੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸ਼ਬਦ ਗਾਇਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਹਰਦੇਵ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਕੀਰਤਨ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ਬਦ ਲਭ...

Read →

ਲੰਗਰ ਕਿੱਥੇ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ ? ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹਰਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ? ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ? ਕੋਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ? ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿਖ ਸੇਵਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ? ਹਲਵਾਈ ਲੰਗਰ ਪਕਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਪਤਿਤ ਜਾਂ ਸਿਰਗੁੰਮ...

Read →

ਗੁਰੂ ਜਾਗਤਾ ਹੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਲੋ ਖਾਲੀ ਜਗਾਹ (ਥੜੇ) ਨੂੰ ਹੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ! (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੁਖਾਸਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲੀ ਥੜੇ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲੱਗਾ) ! ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ : ਪੁੱਤਰ ਜੀ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ? ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਸੁਖਾਸਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਤੇ ਖਾਲੀ...

Read →

ਕਮੇਟੀ ਇੱਕ ਮਿਸਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਕਲ ਬੜਾ ਮੁੱਦਾ ਭਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਵਖਰੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ! ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਟੇਟਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਸਟੇਟ ਦੀ ਵਖਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਸਭਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ...

Read →

ਬਿਰਧ ਬਾਬਾ ਜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦਾ ਬਿਰਧ ਸਰੂਪ ਲੈਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਫੋਨ ਆਇਆ ਸੀ ! (ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਰ ਆਏ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)ਹਾਂਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੀ ਨੇ ਦੱਸ ਪਾਈ ਸੀ ਕੀ ਤੁਸੀਂ "ਬਿਰਧ ਸ਼ਰੀਰ"...

Read →

ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੇਰ ਫੇਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਜਦ ਇੱਕ ਪੱਗ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਬਰਾਂ ਮੂਹਰੇ ਨੱਕ ਰਗੜਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਓਹ ਸ਼ਖਸ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦਾ ਹੈ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ! (ਮਨਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਡਿਗ...

Read →

ਬਾਬਾ ਮੈਂ ਸਿਆਣਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਰਾਜਿੰਦਰ ਨੇ ਰਾਤੀ 11 ਵਜੇ ਗੱਡੀ ਕੱਡੀ ਤੇ 11.30 ਵਜੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਓਹ ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਘੁੰਮਣ ਚਲਾ ਗਿਆ 'ਤੇ 12 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਿਸ ਆ ਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ 'ਚ ਮੱਥਾ...

Read →

ਪਾਠ ਦੀ ਖਰੀਦੋ-ਫਰੋਖਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦੋ ਸਾਲ ਤਕ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦੀ ! ਕਹੋ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਦੇਵਾਂ ? (ਰਜਿਸਟਰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਾਈ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਹਰਜੱਸ ਸਿੰਘ : ਕੋਈ ਜਲਦੀ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ? ਭੇਟਾਂ ਭਾਵੇਂ...

Read →

ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਮਾਨ ਨਹੀ ਖਰੀਦਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ! ਕਲ ਸ਼ਾਮੀ ਇਹ ਸਮਾਨ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਠੀਕ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੋਮਵਾਰ ਆਣਾ ! (ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ) !ਹਰਮਸਤਕ ਸਿੰਘ (ਅੱਜ ਕਲ ਦਾ ਸਿਆਣਾ ਨੌਜਵਾਨ)...

Read →

ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਤੇਰਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕੌਮਾਂ ਅਕਸਰ ਵਖਰੇ ਦੇਸ਼ ਕਿਓਂ ਮੰਗਦਿਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ? (ਮਨੋਜ ਪੁਛ ਰਿਹਾ ਸੀ !) ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਬੋਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ? ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ (ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਨੇ ਦਸਿਆ !) ਮਨੋਜ : ਕਿਓਂਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਾਮ...

Read →

ਦੋ ਕਰੋੜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਾਪਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਕਿਤਨੇ ਕੁ ਹਨ ? (ਪੰਦਰਾਂ ਕੁ ਸਾਲ ਦਾ ਹਰਜਸ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ)ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ : ਬੇਟਾ ਤਕਰੀਬਨ ਦੋ ਕੁ ਕਰੋੜ ਹੋਣਗੇ !ਹਰਜਸ ਸਿੰਘ : ਪਾਪਾ, ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਕਿਤਨੇ ਕੁ ਹੋਣਗੇ ? ਕੋਈ ਨਾਮਧਾਰੀ...

Read →

चरणचुंबक ! (निक्की कविता )

तड़प रहे हैं चरणों में लोटने को चरणचुंबक ! खुद को समझें देव, दूसरों को समझें शम्बूक ! पालतू हैं धार्मिक लबादे में लिपटे, समझे चम्पक ! क्या अनपढ़ और पढ़े लिखे, निकल रहे लम्पट ! नीरो बजाता था...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →

बकरा बकरी ! (निक्की कहानी)

झगड़ा करते हुए बकरे ने कोई बुरी बात बोल दी, बकरी ने भी गुस्से में बुरी बात बोलते हुए झगड़े को बढ़ा दिया। आगे की कहानी ...... बकरी : क्या "बक - रा" है ? बकरा : तू क्या "बक - री"...

Read →

आज के दो बैलों की कथा ! (निक्की कहानी)

ये आज कल भारत की राजनीति को क्या हो रहा है ? जहाँ देखो आप की ही चर्चा है ! पुराने खिलाड़ी तो हाशिये पर ही खड़े नज़र आ रहे हैं ! क्या भविष्य होगा देश का ? (रमेश भारत की राजनीति पर चर्चा कर रहा...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

बाड़ीलाइन राजनीति ! (निक्की कहानी)

अरे यार ! कल तो सारा मूड ही खराब हो गया ! भारत मैच हार गया ! मैं तो पटाखे भी लेकर आया था ! (विक्रम ने कहा)एक बात बताओ ! तुम्हें क्रिकेट से प्यार है या हार-जीत से ? (संजीव ने पूछा)विक्रम...

Read →

बारगेनिंग ! (निक्की कहानी)

चल शापिंग पर चलते हैं, सब से अच्छी बारगेनिंग कहाँ होती है ? (नीता ने सुनीता से पूछा)आज किसी धर्म-स्थान पर चलते हैं ! (सुनीता ने शायद उसकी बात सुनी नहीं थी)उधर नीता सोच रही थी "सुनीता ठीक ही...

Read →

कुत्सित टी.आर.पी. ! (निक्की कहानी)

सुना है की विवादस्त ब्यान देने वाले उस नेता ने माफ़ी मांग ली है ? (तात्कालिक राजनीतक हलचल पर अपने मित्र मनोज कुमार से बात करते हुए श्रीवास्तव जी बोले)मनोज (हँसते हुए) : अब माफ़ी मांगे क्या...

Read →

फरमाइशी नारा ! (निक्की कहानी)

यार, कुछ हंगामें बाज़ी वाली फोटो भी हो जाती तो जनता में हमारा भी अक्स झुझारू बन जाता ! वो दूसरी पार्टी के नेता के कल के धरना-पर्दर्शन में फोटो खूब लग रहे थे (अखबार में अपनी फोटो देखते हुए...

Read →

घर को आग लगी घर के चिराग से ! (निक्की कहानी)

मास्टर रणजीत सिंघ ने क्लास में हिंदी पढ़ाते हुए बच्चों से पूछा, बताओ "घर को आग लगी घर के चिराग से" का क्या मतलब है ! आज सिख्खों में मनमत फैलाने के लिए बाहर से किसी ताकत की जरूरत नहीं है,...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

घर घर दंगे ! (निक्की कहानी)

फिर दंगे भड़क उठे ! सुना है नेताओं ने जा कर स्थिति संभाल ली है ! वहीँ इलाके के लोगों का कहना है की नेता जी के आने से माहौल और खराब हुआ है ! (राजकिशोर राज ने कहा)राजाराम : कहीं भी दंगे हों तो...

Read →

वास्तु चोर ! (निक्की कहानी)

आज रात इस घर में चोरी करेंगे ! दस-पन्द्रह मिनट में ही हमारा काम हो जायेगा और धन-जेवर हमारे हाथ में होंगे ! मैंने रेकी कर ली है, पिछले पांच दिनों से यह परिवार बाहर गया हुआ है ! (चोर किशोर ने...

Read →

कर दूषण ! (निक्की कहानी)

कर दूषण की कहानी सुनाओ ना ! (हेमंत ने किशोर से कहा) वैसे तो खर दूषण की कहानी थी, पर तेरे इस गलत स्पेलिंग ने कहानी बदल दी है, सुन अब नई कहानी! एक देश में जनता को फूल बना कर ...

Read →

मूत्र हिंसा ! (निक्की कहानी)

अरे नहीं यार ! तू फिर खड़ा हो गया खुले में पेशाब करने ? (हरीश ने अपने मित्र कमलेश को टोका)कमलेश : फिर कहाँ करूँ ? इतनी बड़ी मार्किट है पर जन-सुविधाओं का अकाल है यहाँ ! ले देकर एक मूत्रालय है...

Read →