ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਕੌਣ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ )
“ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?”ਬੱਚੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਪਿਉ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ : “ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼-ਸਮਾਜ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ। ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿਅੰਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਵੀ ਹੈ : ਜੋ ‘ਸ਼੍ਰੀ’ ਭਾਵ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਸੱਤਾ ਦੇ ‘ਪਦਮ’ ਭਾਵ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਪਿਆ...
Browse the writing
Original short stories about everyday choices, relationships and social life, written by Balvinder Singh Bison.
350 published works · Page 3 · About the author
“ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?”ਬੱਚੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਪਿਉ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ : “ਇੱਕ ਤਾਂ ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼-ਸਮਾਜ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲੇ। ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿਅੰਗ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਵੀ ਹੈ : ਜੋ ‘ਸ਼੍ਰੀ’ ਭਾਵ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਸੱਤਾ ਦੇ ‘ਪਦਮ’ ਭਾਵ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠ ਪਿਆ...
“ਜੈਸਾ ਖਾਵੇ ਅੰਨ, ਵੈਸਾ ਹੋਵੇ ਮਨ।” ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਰੋਟੀ ਦੀ ਬੁਰਕੀ ਤੋੜਦਿਆਂ ਕਿਹਾ। ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਹਰਵਿੰਦਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪੁੱਛ ਲਿਆ, “ਗੱਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਆ ਬਾਬਾ ਜੀ… ਪਰ ਇਹ ਅੰਨ ਖਰੀਦਿਆ ਕਿਹੜੇ ਧਨ ਨਾਲ ?” ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਬੁਰਕੀ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਹੱਥ ਰੋਕ ਲਿਆ। “ਓਏ ! ਤੂੰ...
“ਤੇਰੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਦਾ ਮੈਸੇਜ ਮੈਨੂੰ ਆਇਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਬੜਾ ਕੁਝ ਗਲਤ ਬੋਲ ਰਿਹਾ। ਭੇਜਾਂ?” ਦੋਸਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। “ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਭੇਜੀਂ।” “ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਤਾਂ ਲੱਗੇ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ!” “ਜਿਸ ਰਾਹ ਜਾਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਕਿਉਂ...
“ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ!” ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਗੁਆਂਢੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ,“ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਬੜਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੁਹਾਡੀ?” “ਹਾਂ... ਪਰ ਹੁਣ ਵਿਦੇਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਰਹੇ!” ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ...
“ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ?” ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਰਿਸ਼ਤੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ! ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਚੁੱਪ ਬੈਠਾ ਸੀ। “ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾਰਾਜ਼, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤੇ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਵੀ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੰਨ...
“ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਗੁਰਮਤ ਦੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਸਿੱਖ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਸਿੱਖ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।” “ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਦੇ ਪੈਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੂੰਹਦਾ?” “ਨਹੀਂ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਇੱਕੋ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੱਗੇ...
ਅਰਥੀ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਲੋਕ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆ ਕੇ ਪੈਸੇ ਅਰਥੀ ’ਤੇ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਪੁੱਛਿਆ,“ਇਹ ਪੈਸੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਨੇ?” ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ,“ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਪੁੱਤ… ਰਿਵਾਜ ਏ, ਸਾਰੇ ਕਰਦੇ ਨੇ।” ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ,“ਪਰ ਇਹ ਪੈਸੇ ਜਾਣੇ ਕਿੱਥੇ...
“ਤੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਐਂ?” ਇੱਕ ਨੇ ਟਕੋਰ ਕੀਤੀ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੁਸਕਰਾ ਪਿਆ। “ਨਾ ਭਾਈ! ਨਾ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵਿਰੋਧੀ ਟੋਲੀ ਵਿੱਚ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਬੰਦਾ ਹਾਂ ! ਜੋ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ।” “ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਗੱਲ...
“ਹਰ ਔਰਤ ਵੇਸ਼ਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਪਰ ਹਰ ਵੇਸ਼ਵਾ ਔਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।” ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਵਤ ਦੁਹਰਾਈ। ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ,“ਬਾਬਾ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਠੀਕ ਲੱਗਦੀ ਹੋਵੇ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਕਹਾਣੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ।” “ਕਿਵੇਂ?” “ਅੱਜ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤ...
“ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੱਸੋ,” ਇੱਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ,“ਜਦੋਂ ਵੀ ਲੋਕ ਇੱਕ ਮੱਤ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਨੇ, ਉਦੋਂ ਹੀ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?” “ਇਹ ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦੈਂ!” ਦੂਜੇ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ। “ਨਹੀਂ, ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਸਹੀ?” ਉਸ ਨੇ ਮੇਜ਼ ’ਤੇ ਪਿਆ ਇੱਕ ਧਾਗਾ...
ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ। ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਵਾਲੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਕਿੱਟਾਂ ਵੰਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਿੱਟ ਫੜਾਉਂਦਿਆਂ ਆਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ,“ਸੰਗਤ ਜੀ, ਰਾਸ਼ਨ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਵਾਸਤੇ ਹੈ... ਪਰ ਵੋਟ ਸਾਡੇ ਆਗੂ ਦੇ ਚੋਣ ਨਿਸ਼ਾਨ ਟੋਕਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਇਓ।” ਬਾਬਾ ਅਨਪੜ...
“ਸੁਣਿਆ ਰਾਗੀ ਜੀ ਹੁਣ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ?”ਜਗਤਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। “ਹਾਂ, ਸਵੇਰੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ।” “ਫਿਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਤਨਖਾਹ?” “ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।” “ਕਿਉਂ?” “ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ, ਜੇ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ...
“ਸੁਣਿਆ, ਹਵਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਓਹਦੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਆ?” ਜਗਤਾਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। “ਕਿਹੜੀ ਹਵਾ? ਹਵਾ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਚੱਲਦੀ ਆ।” ਨਿਰਮਲ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਿਹਾ। “ਤੁਹਾਡੀ? ਲੋਕ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨੇ।” ਤੀਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਈ ਕਿੰਨਾ ਓ? ਲੋਕ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਨੇ।”...
“ਓਏ ਮਨਪ੍ਰੀਤ, ਕਮਾਲ ਕਰਤੀ! ਪੱਗ ਤਾਂ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਬੰਨ੍ਹੀ ਆ।” ਸੁੱਖੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਪੱਗ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਪੱਗ ਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ,“ਬਸ ਯਾਰ, ਹੁਣ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਗ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਨੇ। ਫਿਲਮਾਂ ਵਾਲੇ ਹੀਰੋ ਦੇਖ...
ਲਓ ਜੀ ਬਾਊ ਜੀ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਚਾਹ-ਪਾਣੀ ! (ਚੌਧਰੀ ਕਰਮ ਚੰਦ ਨੇ ਮੇਜ਼ ਉੱਤੇ ਪਈ ਫ਼ਾਈਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ ਸਰਕਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ) ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲਿਫ਼ਾਫ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਅੰਦਰ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਸੌ ਦੇ ਕਈ ਨੋਟ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੱਸ ਪਿਆ। ਧਰਮ ਸਿੰਘ : ਚੌਧਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਇੰਨੀ...