A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ-ਕੋਸ਼ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਤਨੀ ਸਾਰੀਆਂ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ! ਇਤਨੇ ਸਾਰੇ ਪੰਥਕ ਆਗੂ ! ਇਤਨੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ! ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਗਿਆਨੀ ਤੋਂ ਘਟ ਸਮਝਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ! ਪਰ ਪੰਥ ਫਿਰ ਵੀ ਅਨਸੁਲਝੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਕੇ, ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਏਕਾ ਕਰਨ ਲਈ? ਲਾਹਨਤ ਹੈ ! (ਪੰਥ ਦੀ ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਵੇਖ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਜਾਗਰੂਕ ਸਿੰਘ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ)ਆਗਾਹਾਂ-ਕੁ-ਤ੍ਰਾਂਘ ਸਿੰਘ : ਵੀਰ, ਹੌਸਲਾ ਰਖ ! ਹੁਣ ਜੋ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹੈ ! ਜੋ ਵੀ ਭੰਭਲ-ਭੂਸੇ ਪੰਥ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਨੇ, ਇਹ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਜਰੂਰ ਮੰਗੇਗੀ ! ਅਸੀਂ-ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਦੌਰ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੇ...
Continue Reading →

ਸਾਡਾ ਹੀ ਕਸੂਰ ਹੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇੱਕ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗਰੁਪ ਜੋ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਓਹ ਹੀ ਸਹੀ ਹੈ ! ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ ਭਾਵੇਂ ਓਥੇ ਗੁਰਮਤ ਤੋਂ ਉਲਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੀ ਕਿਓਂ ਨਾ ਜਾਰੀ ਹੋਵੇ ! ਬਾਕੀ ਸਭ ਏਜੇਂਸੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ !...

Read →

ਮੇਰਾ ਸਿੰਘ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ ਬਹੁਤ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ! (ਟੀ.ਵੀ. ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਦਸ ਰਿਹਾ ਸੀ) ! ਪਰ ਇਹ ਤੇ ਸਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਨਾ ? (ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ : ਹਾਂ ਜੀ ! ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ...

Read →

ਸ਼ੋਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂਨੂੰ ਤਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕੀ ਲੋਕੀਂ ਕਿਵੇਂ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਨੇ ? ਇਤਨਾ ਸ਼ੋਰ ਹੈ ਕਿ ਕੰਨ ਫਟਣ ਨੂੰ ਆਏ ! ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਵੀ ਕੰਬਦੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਨਾਲ! ਗੁਆਂਡੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ...

Read →

ਗੁਡਲੱਕ ਜਾਂ ਗੋਲਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਗੋਲਕ ਹੀ ਗੁਡਲੱਕ ਹੈ ! ਮੈਂ ਕਦੀ ਕਦੀ ਸੋਚਦਾਂ ਹਾਂ, ਕਿ ਜੇਕਰ ਗੋਲਕ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ? (ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਹੋਣਾ ਕੀ ਸੀ ? ਮਨਮਤ ਦਾ ਬੈਡਲੱਕ ਹੁੰਦਾ ! ਮਤਲਬ ? ਮਤਲਬ ਇ...

Read →

ਪਿਆਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮ ਸੇ ਹਮਕੋ ਜੀਨੇ ਦੋ .. ਜੀਨੇ ਦੋ... ਜੀਨੇ ਦੋ ! (ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਧਰਨੇ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਜੰਗਲ ਦਾ ਗਾਣਾ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ)ਇਤਨੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ (ਜਾਲਿਮ ਰਾਜਾ) ਆਪਣੇ ਅਹਿਲਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆ ਜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ...

Read →

ਟਾਈਮ ਨਹੀ ਹੈ ਵੀਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਟਾਈਮ ਨਹੀਂ ਹੈ ਵੀਰ ! ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਜ਼ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ! ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕੀ ਮੁੱਦਾ ਠੀਕ ਹੈ ਪਰ ਅਸੀਂ ਨੌਕਰੀ ਪੇਸ਼ਾ ਲੋਗ ਕਿਵੇਂ ਭਾਈ ਗੁਰਬਕਸ਼ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲਾਂ, ਧਰਨਿਆਂ ਅੱਤੇ...

Read →

ਸਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਚੁਟਕੁਲੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲਓ ਬਈ .. ਸੁਣੋ ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਚੁਟਕੁਲਾ ... "ਇੱਕ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਵੱਜ ਗਏ ........ " (ਵਿਨੋਦ ਅੱਤੇ ਉਸਦੇ ਕੁਝ ਦੋਸਤ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਜਾਕਾਂ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਿਤਰ ਸਭਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚਿੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ...

Read →

ਕੇਕੜੇ ਅੱਤੇ ਕੀੜੀਆਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਡਿਸਕਵਰੀ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਹਰਕੀਰਤ ਸਿੰਘ ਰੋਣ ਲਗ ਪਿਆ ! (ਨਾਲ ਹੀ ਬੈਠੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਰਜਸ ਸਿੰਘ ਅੱਤੇ ਪ੍ਰਭਜਸ ਕੌਰ ਇੱਕਦਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ)ਪ੍ਰਭਜਸ ਕੌਰ : ਪਾਪਾ ਤੁਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਰੋਣ...

Read →

ਚਿੱਟਾ-ਕਾਲਾ ਦਾਨ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

"ਫਲਾਣੀ ਮਸ਼ੀਨ" ਲਗਾਉਣੀ ਹੈ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ! ਫਿਰ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ! (ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ)ਵਾਹ ! ਵਾਕਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਉੱਦਮ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ! ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਹੁਕਮ ਹੈ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ?...

Read →

ਹੁਣ ਤਾਂ ਹੰਝੂ ਵੀ ਸੁੱਕ ਚਲੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹੇ ਰੱਬ ਜੀ, ਪੰਥ ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਭਰਾ ਮਾਰੂ ਜੰਗ ਛਿੜੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਨਿਜੀ ਮਨਮਤ ਨੂੰ ਸਭ "ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੁਰਮਤ" ਕਹਿੰਦੇ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੇ ! ਸਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਅੱਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤ ਵਿਖਾਵੇ ਖਾਤਿਰ "ਮੂਰਖ" ਆਖਦੇ...

Read →

ਗੋਡਾ ਚੱਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੰਗਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਗੋਡਾ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਤਰਾਂ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੇ...

Read →

ਸਾਡਾ ਹੱਕ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਧਰਮ ਅਸਥਾਨ ਵਿਚ ਪੰਜ-ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ. ਤਨਖਾਹ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ ਤੇ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਕਢ ਦੇਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ. (ਗਰੀਬੜਾ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੱਸ...

Read →

ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਾਰਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਮਾਨ ਨਹੀ ਖਰੀਦਦੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ! ਕਲ ਸ਼ਾਮੀ ਇਹ ਸਮਾਨ ਲੈ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਠੀਕ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸੋਮਵਾਰ ਆਣਾ ! (ਰਮੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ) !ਹਰਮਸਤਕ ਸਿੰਘ (ਅੱਜ ਕਲ ਦਾ ਸਿਆਣਾ ਨੌਜਵਾਨ)...

Read →

ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਂ ਥੜੇ ਉਤੇ ਰਖਦੀ ਹਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਓ ਭੈਣ ਜੀ ਆਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰਲੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ! (ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਲਿੱਤੇ ਸਟਾਲ 'ਤੇ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਬੋਲਿਆ) !ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ : ਹੈ ? ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ...

Read →

ਜੂਠਾ ਪਿਆਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਮਾਫ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ! ਮੈਂ ਆਪ ਜੀ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਲੰਗਰ ਨਹੀਂ ਛੱਕ ਸਕਦਾ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੰਗਰ ਛੱਕ ਰਹੇ ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਛਕਣ ਦੇ ਨਿਓਤੇ ਤੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਕਿਹਾ)ਤਰਲੋਕ ਸਿੰਘ : ਮੈਂ ਕੀ ਕਸੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ? ਕਲ...

Read →

एहसास ए कमतरी ! (निक्की कहानी)

उदास क्यों हो ? तुमने मुझे सब्जी तो बराबर दी, पर तरी कम क्यों डाली ? ये ले भाई, ये ले, और तरी ले ले! इस तरह से "एहसास ए कमतरी" महसूस मत कर ! - बलविंदर सिंघ बाई...

Read →

थोडा थोडा रावण ! (निक्की कहानी)

बुराई पर अच्छाई की विजय का प्रतीक है यह रावण दहन ! (रोहित कुमार अपने बेटे विक्की को समझा रहे थे)पर पापा, बुराई तो हर दिन के साथ बढती ही जा रही है ! आप ही तो बताते हो ना की धर्म पंख लगा कर...

Read →

मैं भी एम.पी. बनूँगा ! (निक्की कहानी)

अरे मैंने सुना है की तुम ने भी आप पार्टी ज्वाइन कर ली है ? (रमेश ने सुरेश से पूछा)सुरेश : हाँ भाई ! एम्.पी. के चुनाव के लिए सबसे सस्ता, कामयाबी की 90% गारंटी वाला और तेज़ रास्ता आजकल "आप...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

पति-पत्नी! (निक्की कहानी)

भगवान ने पति पत्नी को बनाया ताकि वो एक दूसरे के अधूरेपन को COMPLETE कर सकें और मिल कर अपने संसार को खूबसूरत बनाएं। (टी वी पर कार्यक्रम आ रहा था) नवीन प्रोग्राम देखते हुए अलग ही दुनियां ...

Read →

सेवा करत होए निहकामी ! (निक्की कहानी)

यहाँ से आगे हो जा भई ! धर्म स्थान पर सेवा कर रहे सेवाराम को धकेलते हुए दिखावाराम ने कहा !सेवाराम : अरे भाई ! धक्का क्यों देते हो ? सेवा ही तो कर रहा हूँ, आप भी कर लो !तूने मुझे पहचाना नहीं...

Read →

माली काका ! (निक्की कहानी)

बेटा, आपने जिस तरह से “पार्क की क्यारी” की तरह कांट-छांट कर दाढ़ी रखी है उससे मुझे लगा कि शायद आप माली का काम करते हैं ! दाढ़ी कटे सिख नवयुवक को देख कर जगजीत सिंघ कलपते हुए बोला! दस्तार...

Read →

आम आदमी ! (निक्की कहानी)

हिप हिप हुर्रे ... आम आदमी पार्टी जीत गयी ! अब तो दिल्ली और उसके बाद पूरे भारत के दिन फिर जायेंगे ... अरे भाई ... राम राज आ जाएगा अब तो ! (ख़ुशी से पागल हुआ रमेश झूम रहा था)किशोर : क्यों खुश...

Read →

वास्तु चोर ! (निक्की कहानी)

आज रात इस घर में चोरी करेंगे ! दस-पन्द्रह मिनट में ही हमारा काम हो जायेगा और धन-जेवर हमारे हाथ में होंगे ! मैंने रेकी कर ली है, पिछले पांच दिनों से यह परिवार बाहर गया हुआ है ! (चोर किशोर ने...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

सरकार, तुमनें हमारा नमक खाया है ! (निक्की कहानी)

सुना है की एक नयी राजनितिक पार्टी ने चुनाव के समय "आम जनता" से पैसा चंदे के रूप में माँगा है ? (महेश ने राकेश से पुछा)राकेश : चलो अच्छा है कम से कम जनता के काम तो होंगे अब !महेश (हैरान होते...

Read →

साधू से संवाद ! (निक्की कहानी)

और बेटा कैसे हो ? सब कुशल मंगल ? (साधू नित्यानंद छह महीने बाद सुशांत को मिलने आये थे )सुशांत : साधुवाद ! बहुत दिनों में आये इस बार आप ?नित्यानंद : साधू घूमे गली गली, साधू घूमे देश ! जगत...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →