A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
3rd Degree

ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ - ਕਿਸ਼ਤ 1

ਪੰਥਕ ਮੁੱਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਟਕਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ... ਸਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਵਾਈਏ .... ਤੇ ਦੂਜੇ ਬਾਰੇ ਤੱਦ ਤੱਕ ਨਾ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਜੱਦ ਤਕ ਪਹਿਲੇ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਪੰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਮਤ ਨਾ ਬਣ ਜਾਵੇ ! ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲੀ ਵਿਚਾਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਬਕਾਈਦਾ ਵੀਡੀਓ ਬਨਵਾਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਨਾ ਸਕੇ ਤੇ ਫਿਰ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ ਓਹ ਪੰਥਕ ਤੌਰ ਤੇ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ! ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ ਜਾਂ ਕਾਰਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਤੋੜ-ਫੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੁਝ...
Continue Reading →

ਊੜਾ - ਐੜਾ - ਈੜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ! ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ! ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਤੇ ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਬੁੱਢੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ! ਕੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮਾਣ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ? ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ! (ਗੁਰਮੰਨ...

Read →

ਜੰਗਲੀ ਭੇੜੀਏ ! ( ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ )

ਭਾਰੀ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ 30 ਸਾਲ ਦਾ ਲੰਮਾ ਇੰਤਜਾਰ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮਿਲਿਆ ਕੀ ? ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਹੱਡੀਆਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਿਬੜੀਆਂ ਹਨ ! ( ਗ਼ੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਹਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁੰਹ ਲਾਲ ਸੀ ) ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਨੂੰ...

Read →

ਸਦਾਏ ਗੁਰਸਿਖ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫਤਿਹ ! ਮਿਹਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕੁਰਤੇ ਪਜਾਮੇ ਵਿਚ, ਸਫੇਦ ਦਸਤਾਰ ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸਰਦਾਰ ਖੜਾ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਫਤਿਹ ਗਜਾਈ...

Read →

ਕਾਲੀ ਦਾੜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਬਾਕੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਕਾਲੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਜੋਰ ਲਾਉਣਗੇ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਥੱਲੇ ਤੋਂ...

Read →

ਸਿੱਖ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹੇ ਬ੍ਰਦਰ, ਆਈ ਐਮ ਸੋ ਹੰਗਰੀ ! ਕੈਨ ਆਈ ਈਟ ਦਿਸ ਬ੍ਰੇਡ ਵਿਦਾਉਟ ਬਿਲਿੰਗ ? ਵੀ ਵਿਲ ਸ਼ੋ ਦ ਰੈਪਰ ਏਟ ਕਾਉਂਟਰ ਲੇਟਰ ! (ਵਿਕਟਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗਰੋਸਰੀ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਵੇਲੇ ਭੁੱਖ ਲਗਣ ਕਾਰਣ ਸਲਾਹ...

Read →

ਧਰਮੀ ਦੇ ਭੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਔਲਾਦ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਹੌਲ ਗਰਮ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ਨਾ ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝ ਗਿਆ ਜਨਾਬ ! ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ! ਮਾਹੋਲ ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲਤ...

Read →

ਸੇਵਾ ਤੇ ਕਬਜਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ “ਵੀਰ ਜੀ, ਪਿੱਛੇ ਹੱਟ ਜਾਓ ! ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਕਰੋ!”ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਹੈਂ? ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੇਵਾ? ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਵੀਰ?ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਪੱਚੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਕਰ...

Read →

ਥਿੰਨ ਟੈਂਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹਰ ਕੌਮ ਕੋਲ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ! ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੀ ਹੈ ? (ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ) ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਥਿੰਨ ਟੈਂਕ ਹੈ ਨਾ ! ਦੂਜੇ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਉਡਾ ਕੇ...

Read →

ਅਜਾਦੀ ਦਾ ਨਿਘ !! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਪੰਦਰਾਂ ਅਗਸਤ ਹੈ, ਨਿੱਕਾ ਮਨਜੀਤ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਓਹ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਅਜਾਦ ਹੋਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ... ਪਰ ਇਹ ਕੀ ? ਦਾਦਾ ਜੀ ਦਿਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸਿਆ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਸਤੇ ਤੇ...

Read →

ਵਿਚਕਾਰ ਨਾ ਡੁੱਬੋ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਵਿਤਾ ਅੱਜ ਬੜੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ! ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਦਾਹੜੀ ਦੇ ਕੇਸ਼ ਕਟਵਾ ਕੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕਰ ਲਿੱਤੇ ਸੀ ! ਬਹੁਤ ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ! ਕਵਿਤਾ : ਕਰਤਾਰ ਇਹ ਤੂੰ ਕੀ...

Read →

ਗੋਲਕਾਂ ਹੀ ਗੋਲਕਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਗੋਲਕ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਭੇਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਿੱਛੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕਾਰ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀ ਗੋਲਕ ਪਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਾਇਆ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ! ਮਾੜਾ ਜਿਹਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਵੇਖਿਆ...

Read →

ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੇਰ ਫੇਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਬੜਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਜਦ ਇੱਕ ਪੱਗ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਬਰਾਂ ਮੂਹਰੇ ਨੱਕ ਰਗੜਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਓਹ ਸ਼ਖਸ ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦਾ ਹੈ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ! (ਮਨਮੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਡਿਗ...

Read →

ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਲ ਗੁਣਤਾਸ ਸਰ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਬਾਓਲੋਜੀ ਦੇ ਲੜ ਲਾਇਆ ! (ਰਮਨ ਨੇ ਦਸਿਆ) ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਤਾਂ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਨਾ ? (ਦਮਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਰਮਨ (ਹਸਦੇ ਹੋਏ) : ਕੀ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ? ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ...

Read →

ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਂ ਥੜੇ ਉਤੇ ਰਖਦੀ ਹਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਓ ਭੈਣ ਜੀ ਆਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰਲੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ! (ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਲਿੱਤੇ ਸਟਾਲ 'ਤੇ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਬੋਲਿਆ) !ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ : ਹੈ ? ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ...

Read →

ਭਾਵੇਂ ਰੋ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਹੱਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਤਾਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਸੀ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਹਨ ! (ਗੁੱਡੀ (ਪਤੰਗ) ਉਡਾ ਰਹੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਖੋਲ...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

गाना-ए-दर्द ! (निक्की कहानी)

तेरे में इतना भी शऊर और ज्ञान नहीं है की आज धर्म की जो हानि हो रही है, उसके पीछे तेरे जैसे लोग भी है जो आँखें बंद कर शांत बैठे हैं ? तू हर बात को गाने गा गा कर हंसी में उड़ा देता है ! (पार्क...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

थोडा थोडा रावण ! (निक्की कहानी)

बुराई पर अच्छाई की विजय का प्रतीक है यह रावण दहन ! (रोहित कुमार अपने बेटे विक्की को समझा रहे थे)पर पापा, बुराई तो हर दिन के साथ बढती ही जा रही है ! आप ही तो बताते हो ना की धर्म पंख लगा कर...

Read →

तस्वीर बनाता हूँ ! (निक्की कहानी)

किसी को गुरु साहिबान की असली फोटो / नकली फोटो के लिए लड़ते देखता हूँ तो बड़ी हैरानी होती है ! गुरु साहिबान को अगर सिख्खो को " मूर्त रूप" से जोड़ना होता तो " शब्द " को गुरु क्यों बनाते ? (सोशल...

Read →

कर दूषण ! (निक्की कहानी)

कर दूषण की कहानी सुनाओ ना ! (हेमंत ने किशोर से कहा) वैसे तो खर दूषण की कहानी थी, पर तेरे इस गलत स्पेलिंग ने कहानी बदल दी है, सुन अब नई कहानी! एक देश में जनता को फूल बना कर ...

Read →

पति-पत्नी! (निक्की कहानी)

भगवान ने पति पत्नी को बनाया ताकि वो एक दूसरे के अधूरेपन को COMPLETE कर सकें और मिल कर अपने संसार को खूबसूरत बनाएं। (टी वी पर कार्यक्रम आ रहा था) नवीन प्रोग्राम देखते हुए अलग ही दुनियां ...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

एहसास ए कमतरी ! (निक्की कहानी)

उदास क्यों हो ? तुमने मुझे सब्जी तो बराबर दी, पर तरी कम क्यों डाली ? ये ले भाई, ये ले, और तरी ले ले! इस तरह से "एहसास ए कमतरी" महसूस मत कर ! - बलविंदर सिंघ बाई...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

भीड़तंत्र ! (निक्की कहानी)

आपके विचार में भीड़तंत्र का पोषक कौन है ? (जज ने पूछा) भीड़तंत्र का पोषक "चीख-तंत्र" है ! (वकील ने बताया) जज : आप कहना क्या चाहते हैं ? वकील : माई-लार्ड ! आज कल न्यूज़-चैनल के एंकर (पता ...

Read →

गुलाम का राज्याभिषेक ! (निक्की कहानी)

फिर गुलाम ने मालिक से कहा "हजूर, बीच बीच में एक आध कौड़ा मारते रहा कीजिये, गुलामी की फीलिंग आती रहती है" !यह सुनते ही मालिक ने उसे पांच कौड़े लगाते हुए कहा "मालिकों को नसीहत देता है ? अपनी...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →

राष्ट्रिय खेल - रोड रेज ! (निक्की कहानी)

अँधा है क्या बूढ़े ? तेरी तो एक्सपायरी हो चुकी है, मुझे तो जी लेने दे ? (स्कूटर से कार की मामूली सी टक्कर के बाद गुस्से में मनोज ने कार से उतारते हुए बेसबाल का डंडा निकाल लिया)बेटा गलती किसी...

Read →

मतवाली गाली ! (निक्की कहानी)

मैंने एक बात नोट की है कि तुमनें गालियाँ देनी बंद कर दी हैं ! पहले तो बात बात पर तुम्हारी जुबान से फूल झड़ते थे ?समय समय की बात है ! पहले मैं गाली देने से पहले सोचता नहीं था और एक दम...

Read →