A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਜਦੋਂ ਅੱਖ ਖੁੱਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਾਰ ਫ਼ਰ੍ਰਾਟਾ ਭਰਦੀ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਲੰਘ ਗਈ, ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ 'ਤੇ ਕਾਰ ਦੇ ਪਿਛੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ "ਹਉ ਮੂਰਖੁ ਕਾਰੈ ਲਾਈਆ" ! ਉਹ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਗਲੇ ਚੌਰਾਹੇ 'ਤੇ ਉਸ ਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਖਲੋਤਾ ! ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਨੌਜਵਾਨ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਛਿਆ "ਵੀਰ ਜੀ, ਇਹ ਜੋ ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਕਾਰ ਪਿਛੇ ਲਿਖਵਾਇਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ ?ਨੌਜਵਾਨ : ਰੱਬ ਜੀ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਮੇਨੂੰ ਇਹ ਕਾਰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕਿੱਤੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਲਿਖਵਇਆ ਹੈ ! ਕੀ ਮੁਝ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਾਰ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਤੀ ਹੈ !ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੌਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ! ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ ਪਾਸੋਂ ਪੰਜ ਮਿੰਟ...
Continue Reading →

ਕਾਲੀ ਦਾਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਏ ਮੂਰਖਾ, ਇਹ ਕੀ ਕਰੀਂ ਜਾਂਦਾਂ ਹੈਂ ? ਜਿਸ ਟਹਿਣੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾਂ ਹੈਂ, ਉਸੀ ਨੂੰ ਕੱਟੀ ਜਾਉਂਦਾ ਹੈਂ ? (ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਨੇ ਕਾਲੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)ਕਾਲੀ ਦਾਸ : ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੀਸਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਅੱਜ ਜੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ! ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ (ਗੁੱਸੇ...

Read →

ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

{ਨੋਟ : ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ! ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ “ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ” ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਵਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸਤੇਮਾਲ...

Read →

ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ : ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਕੀ ਅਸਾਡੇ ਆਗੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੀਨ ਦੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪੀ ਵੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ? ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ : ਕਿਓਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ...

Read →

ਸਾਡਾ ਹੀ ਕਸੂਰ ਹੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇੱਕ ਖਾਸ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਗਰੁਪ ਜੋ ਵੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਓਹ ਹੀ ਸਹੀ ਹੈ ! ਅਸੀਂ ਇੱਕੋ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ ਭਾਵੇਂ ਓਥੇ ਗੁਰਮਤ ਤੋਂ ਉਲਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੀ ਕਿਓਂ ਨਾ ਜਾਰੀ ਹੋਵੇ ! ਬਾਕੀ ਸਭ ਏਜੇਂਸੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ !...

Read →

ਜਦੋਂ ਮੀਡਿਆ ਬਣੇ ਧਿਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੀਡਿਆ (ਅਖਬਾਰ, ਖਬਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਚੈਨਲ ਆਦਿ) ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋ ਅਸਮਰਥ ਨਜਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਖਬਰਾਂ ਹੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ! ਕੀ ਇਹ ਸਹੀ ਰਾਹ ਹੈ ? (ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ...

Read →

ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਭਾਰਤ - ਸਾਊਥ ਅਫਰੀਕਾ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਮੈਚ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ! ਅਚਾਨਕ ਨਿੱਕਾ ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਬੋਲਿਆ ! ਪਾਪਾ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾੜੀ ਪੂਰੀ ਰੱਖੀ ਹੈ ? ਬਾਕੀਆਂ ਨੇ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ?ਪਿਤਾ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ : ਬੇਟਾ, ਇਹ...

Read →

ਖੁੱਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਦਾ ਅਖਬਾਰ ਪੜਿਆ ਤੁਸੀਂ ? ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ (ਮੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ) ! ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਖੱਟ ਰਹੇ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ! (ਕੁਲਬੀਰ ਕੌਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖਬਰ ਸੁਣਾਈ)ਕਰ...

Read →

ਸੰਗਤਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਪੰਥਕ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਪੰਥ ਬਾਰੇ ਖਬਰਾਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਕੀ ਰਾਜ਼ ਹੈ ? (ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਗਤਰੇ ਦੇ ਛਿੱਲੜ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਦੀ...

Read →

ਸਨ ਆਫ਼ ਸਰਦਾਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

Buraaah …. ਇੱਕ ਗਲਾਸੀ .. ਦੋ ਗਲਾਸੀ .. ਤਿੰਨ ਗਲਾਸੀ ... ਚਾਰ ! (ਗਾਣਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕੁਲਜੀਤ ਬੜਕਾਂ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ! ਸ਼ਰਾਬ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਗਈ ਤੇ ਗਾਣੇ ਚਲਦੇ ਰਹੇ .... “ਬੜੀ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਪਛਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ... ਪੁੱਤ ਸਰਦ...

Read →

ਨਕਲੀ ਲੇਬਰ ਪੇਨ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਡਾ ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਗੁਰਮਤਿ ਭਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੇ ਕੁਝ ਬਾਬਿਆਂ, ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ, ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ, ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜਦੋਂ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਿਰ ਪਿੱਟਣ ਤੋ ਅਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਝਦਾ ! (ਦਿਲਦਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ...

Read →

ਆਓ ਜੀ ਆਓ .. ਸਿਰਪਾਉ ਲੈ ਜਾਓ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿਦਕ : ਦੀਦੀ ! ਮੈਂ ਸਿਰਪਾਉ, ਸਿਰਪਾਉ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ! ਕੰਵਲ : ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਹੈ ਕੀ ਸਿਰਪਾਉ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?ਸਿਦਕ : ਹਾਂ ਦੀਦੀ, ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕੀ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਕੀ “ਇੱਕ ਕਪੜਾ ਗਲੇ ਵਿਚ ਪਾ...

Read →

ਕਬਜ਼ਾ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚੱਲ ਬਈ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘਾਂ, ਪੰਜ ਕੁ ਅਖਾਣ ਅੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਾ! (ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ) ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ : ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਭਾਵ ਅਰਥ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਲੇ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ? ਮਾਸਟਰ ਜੀ : ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ...

Read →

ਤੀਜਾ ਫ੍ਰੰਟ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕੁੱਝ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ! ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਬਣੇਗਾ ਤੀਜਾ ਫ੍ਰੰਟ ? (ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੌਫ਼ੀ ਦਾ ਘੁੱਟ ਭਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ)ਲੀਡਰ ਅੱਤੇ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਤੀਜਾ ਫ੍ਰੰਟ ਬਣਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ !...

Read →

ਬਜ਼ੁਰਗ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਰੱਬ ਨਾ ਕਰੇ ਕੀ ਇਹ ਦਿਨ ਕਿਸੀ ਤੇ ਆਵੇ ! (ਸੱਤਰ ਕੁ ਸਾਲ ਦੇ ਬੂਢ਼ੇ ਹੱਡਕਿਰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਿਕਸ਼ੇ ਤੇ ਮਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ)ਹੱਡਕਿਰਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੰਨਾ ਵਿਚ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਇੱਕ ਧਮਾਕੇ ਵਾਂਗ ਗੂਂਜੀ ਤੇ ਉਸਨੇ...

Read →

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਰਤ ਦਿਵਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ "ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਰਤ ਦਿਵਸ - ਇੰਟਰਨੇਸ਼ਨਲ ਵੂਮੇਨ ਡੇ" ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ! ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਜਾ ਕੇ ਔਰਤ ਦੀ ਮਹਤੱਤਾ ਸਮਝ ਆਈ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਇਤਨੇ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਔਰਤ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਸੀਅਤ ਅੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਰੱਬੀ...

Read →

गीदड़ राज ! (निक्की कहानी)

जंगल का राजा शेर है, गीदड़ क्यों नहीं ? (मनोहर ने प्रशन किया)शैलेन्द्र : शेर ज्यादातर अपना शिकार खुद करता है, पर गीदड़ या तो झुण्ड में शिकार करता है या फिर मुर्दा और घास खाता है ! राजा...

Read →

कसम से ! (निक्की कहानी)

भगवान कसम ! ये काम मैंने नहीं किया ! (चिद्दू ने गले की घंटी छूते हुए कहा) अरे ! मैंने तुझे खुद देखा है ! तुम बात बात पर भगवान की झूठी कसमें क्यों खाते हो ? कभी अपने घर वालों की भी खा के...

Read →

ब्रह्म कवच ! (निक्की कहानी)

मुझे ढकोसला प्रसाद जी ने गुरबाणी में से ब्रह्म कवच का पाठ दिया है, वो मुझे रोज़ करना है, फिर तीन हफ्ते में ही मेरे बिगड़े हुए काम बन जायेंगे ! (जयंत ने अपने मित्र गुरजीत सिंघ को अपनी तकलीफों...

Read →

गाना-ए-दर्द ! (निक्की कहानी)

तेरे में इतना भी शऊर और ज्ञान नहीं है की आज धर्म की जो हानि हो रही है, उसके पीछे तेरे जैसे लोग भी है जो आँखें बंद कर शांत बैठे हैं ? तू हर बात को गाने गा गा कर हंसी में उड़ा देता है ! (पार्क...

Read →

पालतू कुत्ता ! (निक्की कहानी)

भों भों भों ! ज़ंजीर से बंधे टौमी ने मेहमान प्रदीप पर भोंकना शुरू कर दिया ! मनोज : बुरा ना मानिये ! इसे हमसे (मालिकों) से बहुत प्यार है, इस लिए हर आने जाने वाले पर भोंक पड़ता है ! अभी जब समझ...

Read →

सर्दी हो या गर्मी, पगड़ी है बननी ! (निक्की कहानी)

मेरा सर दर्द करता है, मैं पगड़ी नहीं बाँध सकता ! (परेशान हो कर मनवीत ने कहा)अच्छा ? और कोई परेशानी तो नहीं, पगड़ी बाँधने में ? (अन्दर से हँसते हुए साहिब सिंघ ने पूछा)मनवीत सिंघ : गर्मियों में...

Read →

फरमाइशी नारा ! (निक्की कहानी)

यार, कुछ हंगामें बाज़ी वाली फोटो भी हो जाती तो जनता में हमारा भी अक्स झुझारू बन जाता ! वो दूसरी पार्टी के नेता के कल के धरना-पर्दर्शन में फोटो खूब लग रहे थे (अखबार में अपनी फोटो देखते हुए...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →

साधू से संवाद ! (निक्की कहानी)

और बेटा कैसे हो ? सब कुशल मंगल ? (साधू नित्यानंद छह महीने बाद सुशांत को मिलने आये थे )सुशांत : साधुवाद ! बहुत दिनों में आये इस बार आप ?नित्यानंद : साधू घूमे गली गली, साधू घूमे देश ! जगत...

Read →

ब्लडी फूल ! (निक्की कहानी)

यू ब्लडी फूल ! (पत्नी को गुस्से में बोलने के एक दम बाद प्रशांत को अपनी गलती का अहसास हो गया।) क्या बोला ? दुबारा बोलो ! (सरिता ने आंखे ततेरते हुए पूछा) प्रशांत (संभल कर) : ...

Read →

प्याज और धर्म परिवर्तन ! (निक्की कहानी)

और राधेश्याम क्या हाल है भाई ? प्याज की कीमतें तो आकाश छू रही हैं आजकल ! (निर्मल ने कहा)राधेश्याम : मैं तो भाई दो महीने के लिए "जैन धर्म" का अनुयायी बन रहा हूँ !निर्मल (हैरानी से) : क्यों...

Read →

चरणचुंबक ! (निक्की कविता )

तड़प रहे हैं चरणों में लोटने को चरणचुंबक ! खुद को समझें देव, दूसरों को समझें शम्बूक ! पालतू हैं धार्मिक लबादे में लिपटे, समझे चम्पक ! क्या अनपढ़ और पढ़े लिखे, निकल रहे लम्पट ! नीरो बजाता था...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →