A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

{ਨੋਟ : ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ! ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ “ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ” ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਵਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿੱਤੇ ਗਏ ਨੇ ! ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕੀ ਪਾਠਕ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਨਿਜੀ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ !} ਬੱਚੋ ਤੁਮਕੋ ਬੋਲਾ ਨਾ .. ਯੇ ਕਾਮ ਐਸੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤਾ ! ਅੱਛਾ ਕਲ ਪੀ.ਟੀ.ਏਮ. ਹੈ, ਸਭੀ ਬੱਚੇ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ ਪਾਪਾ ਮੰਮੀ ਕੋ ਲੇ ਕਰ ਆਨਾ ! (ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮੀਡੀਅਮ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਿਫਾਰਸ਼ੀ ਭਰਤੀ ਹੋਈ ਮੈਡਮ ਬਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ! ਕਰ ਕੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ )ਅਗਲੇ...
Continue Reading →

ਮੁਰਗੀ ਜਾਂ ਅੰਡਾ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਇੱਕ ਹੰਕਾਰੇ ਅੰਨੇ ਫਿਰਕੂ" ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਦਸਿਆ ਹੈ ? (ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਹੋਏ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਸਨ)ਜਦੋਂ ਪਾਣੀ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਕਿਸੀ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਧਰਮ ਦੀ ਗਿਣਤੀ...

Read →

ਮੁਫਤ ਵਾਈ-ਫਾਈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸ਼ੋ-ਬਿਜਨੈੱਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ! ਗੁਰਮਤ ਭਾਵੇਂ ਮਰ ਜਾਵੇ ਪਰ "ਮਨਮਤ ਸ਼ੋ ਮਸ਼ਟ ਗੋ ਆਨ" ! ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪਿਕਨਿਕ ਸਪਾਟ ਜਾਂ ਪਬਲਿਕ ਸਪੇਸ ਬਣਾ ਰਹੇ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ! (ਅਖਬਾਰ...

Read →

ਸੰਗਤਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਪੰਥਕ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਪੰਥ ਬਾਰੇ ਖਬਰਾਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਕੀ ਰਾਜ਼ ਹੈ ? (ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਗਤਰੇ ਦੇ ਛਿੱਲੜ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਦੀ...

Read →

ਅਣਪਛਾਤੀ ਗੁਵਾਚੀ ਲਾਸ਼ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਨਮੀਤ ਅੱਜ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਇਆ ! ਸੜਕ ਤੇ ਜਾਉਂਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਨਜਰੀ ਪਈ ! ਪੁਛਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕੀ ਕੋਈ ਅਣਪਛਾਤੀ ਲਾਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਵਾਲੇ ਜਲਾਉਣ ਚੱਲੇ ਨੇ ! ਹੈ ? ਅਣਪਛਾਤੀ ਲਾਸ਼ ? ਇਹ ਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ? ਉਸ ਨੇ...

Read →

ਪੜਿਆ-ਲਿਖਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ ! ਮੈਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ ! (ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ? (ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਗੁਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਹਾਂਜੀ ! ਮੈਂ ਫਲਾਣੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਸੰਥਿਆ ਲੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ! ਮੈਂ ਪਾਠ...

Read →

ਮੋਰਚਾ ਬੰਦੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਢਾਹਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਤੇ ਛੱਡੋ ਆਮ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਵਿਕਾਊ ਨਹੀਂ ਹਨ ! ਕਿਵੇਂ ਮੋਰਚਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ? (ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੁਸ਼ਟ ਜਰਨੈਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਇਹ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲ ਉੱਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਨੇ !...

Read →

ਜਾਗਰੂਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੋਟਰ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਜਿਆਦਾ ਖਰਚਾ ਤੇ ਜੋਰ ਲਾਉਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੀਡਰ ਦੇ ਚਮਚੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੜਛੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ । ਹਰਪਾਲ : ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਜਿੰਮੇਦਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?...

Read →

ਡਬਲ ਢੋਲਕੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਗੁਰਮਤ ਸਮਾਗਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਆਪ ਨੇ ਜਰੂਰ ਹਾਜ਼ਿਰੀ ਭਰਨੀ ਹੈ! ("ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਵਾਂਗੇ ਸੰਸਥਾਨ" ਦੇ ਇਲਾਕਾ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਨੇ ਲੋਕਲ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ...

Read →

ਸ਼ਹੀਦ ਸਾਡਾ ਮਾਣ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸ਼ਾਮੀ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਪੇਸਟਰੀ ਲੈਂਦਾ ਆਵਾਂਗਾ ! (ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘਰਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ) ਨਹੀਂ ! ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ਦੋ-ਚਾਰ ਦਿਨ ! ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਹਫਤਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਸੋਗ ਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ! (ਵਰਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ)...

Read →

ਖਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਾਡੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਜਜ਼ਬ ਹੋ ਜਾਵੋ, ਵਰਨਾ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦੇਣਾ ! ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਵੀ ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੋ ! (ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਆਗੂ ਅੰਧਬੁਧਿ ਨੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੁਮਾ-ਫਿਰਾ ਕੇ ਧਮਕੀ...

Read →

ਅੰਨੀ ਪੀਂਹਦੀ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਚੱਟਦੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕੀ ਪਿਛਲੀਆਂ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾ ਵਿੱਚ 250 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਹੋਏ ਸਨ ? (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ)ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ : ਹਾਂਜੀ ! ਮੈਂ ਵੀ ਇਹੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ !ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਇਤਨਾ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਕੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ...

Read →

ਇੱਕ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਭੁਲੇਖਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਵਾਰਿਆ, ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਰਫ ਉਸ ਕਮੇਟੀ ਉੱਤੇ ਪੈਸਾ ਹੀ ਖਰਚ ਹੋਇਆ ! ਇਹ ਕਮੇਟੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ! (ਗੁਰਇਕਬਾਲ...

Read →

ਭਾਵੇਂ ਰੋ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਹੱਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਤਾਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਸੀ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕੋਈ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਠੰਡੇ ਬਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਇਹ ਜਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਹਨ ! (ਗੁੱਡੀ (ਪਤੰਗ) ਉਡਾ ਰਹੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਖੋਲ...

Read →

ਸੱਚ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਦੇਣਾ ਹੈ ਅੱਜ .. ਜਦੋਂ ਵੇਖੋ ਬਕਵਾਸਬਾਜੀ ਤੇ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਰੱਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ! (ਗੁਰਜੋਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ !) ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ : ਛੱਡ ਨਾ ਵੀਰ, ਥੋੜਾ ਸਮਝਾ ਕੇ ਤੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਨਾ ? ਪਰ ਜੱਦ ਤੂੰ ਵੇਖ...

Read →

ਕਬਜ਼ਾ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚੱਲ ਬਈ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘਾਂ, ਪੰਜ ਕੁ ਅਖਾਣ ਅੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਾ! (ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ) ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ : ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਭਾਵ ਅਰਥ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਲੇ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ? ਮਾਸਟਰ ਜੀ : ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

आज के दो बैलों की कथा ! (निक्की कहानी)

ये आज कल भारत की राजनीति को क्या हो रहा है ? जहाँ देखो आप की ही चर्चा है ! पुराने खिलाड़ी तो हाशिये पर ही खड़े नज़र आ रहे हैं ! क्या भविष्य होगा देश का ? (रमेश भारत की राजनीति पर चर्चा कर रहा...

Read →

गुलाम का राज्याभिषेक ! (निक्की कहानी)

फिर गुलाम ने मालिक से कहा "हजूर, बीच बीच में एक आध कौड़ा मारते रहा कीजिये, गुलामी की फीलिंग आती रहती है" !यह सुनते ही मालिक ने उसे पांच कौड़े लगाते हुए कहा "मालिकों को नसीहत देता है ? अपनी...

Read →

सेवा करत होए निहकामी ! (निक्की कहानी)

यहाँ से आगे हो जा भई ! धर्म स्थान पर सेवा कर रहे सेवाराम को धकेलते हुए दिखावाराम ने कहा !सेवाराम : अरे भाई ! धक्का क्यों देते हो ? सेवा ही तो कर रहा हूँ, आप भी कर लो !तूने मुझे पहचाना नहीं...

Read →

माली काका ! (निक्की कहानी)

बेटा, आपने जिस तरह से “पार्क की क्यारी” की तरह कांट-छांट कर दाढ़ी रखी है उससे मुझे लगा कि शायद आप माली का काम करते हैं ! दाढ़ी कटे सिख नवयुवक को देख कर जगजीत सिंघ कलपते हुए बोला! दस्तार...

Read →

आम आदमी ! (निक्की कहानी)

हिप हिप हुर्रे ... आम आदमी पार्टी जीत गयी ! अब तो दिल्ली और उसके बाद पूरे भारत के दिन फिर जायेंगे ... अरे भाई ... राम राज आ जाएगा अब तो ! (ख़ुशी से पागल हुआ रमेश झूम रहा था)किशोर : क्यों खुश...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

भीड़तंत्र ! (निक्की कहानी)

आपके विचार में भीड़तंत्र का पोषक कौन है ? (जज ने पूछा) भीड़तंत्र का पोषक "चीख-तंत्र" है ! (वकील ने बताया) जज : आप कहना क्या चाहते हैं ? वकील : माई-लार्ड ! आज कल न्यूज़-चैनल के एंकर (पता ...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →

मतवाली गाली ! (निक्की कहानी)

मैंने एक बात नोट की है कि तुमनें गालियाँ देनी बंद कर दी हैं ! पहले तो बात बात पर तुम्हारी जुबान से फूल झड़ते थे ?समय समय की बात है ! पहले मैं गाली देने से पहले सोचता नहीं था और एक दम...

Read →

साधू से संवाद ! (निक्की कहानी)

और बेटा कैसे हो ? सब कुशल मंगल ? (साधू नित्यानंद छह महीने बाद सुशांत को मिलने आये थे )सुशांत : साधुवाद ! बहुत दिनों में आये इस बार आप ?नित्यानंद : साधू घूमे गली गली, साधू घूमे देश ! जगत...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →