A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

{ਨੋਟ : ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ! ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ “ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ” ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਵਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿੱਤੇ ਗਏ ਨੇ ! ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕੀ ਪਾਠਕ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਨਿਜੀ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ !} ਬੱਚੋ ਤੁਮਕੋ ਬੋਲਾ ਨਾ .. ਯੇ ਕਾਮ ਐਸੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤਾ ! ਅੱਛਾ ਕਲ ਪੀ.ਟੀ.ਏਮ. ਹੈ, ਸਭੀ ਬੱਚੇ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ ਪਾਪਾ ਮੰਮੀ ਕੋ ਲੇ ਕਰ ਆਨਾ ! (ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮੀਡੀਅਮ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਿਫਾਰਸ਼ੀ ਭਰਤੀ ਹੋਈ ਮੈਡਮ ਬਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ! ਕਰ ਕੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ )ਅਗਲੇ...
Continue Reading →

ਅਵਰ ਉਪਦੇਸੈ ਆਪਿ ਨਾ ਕਰੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਇਤਵਾਰ ਦਾ ਦਿਹਾੜਾ ਹੈ, ਚਲੋ ਸਾਰੇ ਕਿਧਰੇ ਹੋ ਕੇ ਆਈਏ ! (ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ) ! {ਚਾਰੇ ਦੋਸਤ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਗਏ ਤੇ ਫਟਾਫਟ ਮਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ! ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਮੈਂ ਜਰਾ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੋ ਆਉਂਦਾ...

Read →

ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦੁ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਬਿਕਰਮਾਦਿੱਤੀ ਕੈਲੇੰਡਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੇ ਦਿਹਾੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਨਮਤ ਦੀ ਰੋਸ਼ਿਨੀ ਵਿੱਚ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਆਇਆ ਹੈ ਕੀ ਜੇਕਰ ਸਿੱਖ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ...

Read →

ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਮਜ਼ਾ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਮੰਮੀ ਦਸ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ! ਨਾ ਤੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾ ਤੂੰ ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ! ਬੇਟਾ, ਰੋਜ਼ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਇਆ ਕਰ ਤੇ ਜੋੜੇ ਝਾੜਨ / ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ, ਭਾਂਡਿਆਂ ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਆਦਿ ਦੀ...

Read →

ਚਿੱਟਾ-ਕਾਲਾ ਦਾਨ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

"ਫਲਾਣੀ ਮਸ਼ੀਨ" ਲਗਾਉਣੀ ਹੈ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ! ਫਿਰ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ! (ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ)ਵਾਹ ! ਵਾਕਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਉੱਦਮ ਹੈ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ! ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਹੁਕਮ ਹੈ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ?...

Read →

ਜੀਜਾ ਅਹੈਡ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੀ.ਪੀ.ਪੀ.ਪੀ.ਪੀ. ..... ਕੰਨ ਪਾੜਵੇਂ ਹਾਰਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕੰਨ ਬੰਦ ਕਰ ਲਏ ! ਹੱਦ ਹੈ ਯਾਰ ! ਸੜਕ 'ਤੇ ਕੋਈ ਭੀੜ ਵੀ ਨਹੀਂ ! ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਲੋਗ ਬਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ! ਆਖਿਰ ਹਾਰਨ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ...

Read →

ਮੋਰਚਾ ਬੰਦੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਢਾਹਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਰਨੈਲ ਤੇ ਛੱਡੋ ਆਮ ਸਿਪਾਹੀ ਵੀ ਵਿਕਾਊ ਨਹੀਂ ਹਨ ! ਕਿਵੇਂ ਮੋਰਚਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ? (ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੁਸ਼ਟ ਜਰਨੈਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਇਹ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲ ਉੱਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਨੇ !...

Read →

ਸਰਹਦਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ਹੀ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ! ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਮਨੁਖਤਾਈ ਦਾ ਘਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ! (ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਸਾਹਿਤ ਸਿੰਘ ਲੇਕਚਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ) ਫਿਰ ਕੀ ਅਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਜਾਈਏ ? (ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ) ਸਾਹਿਤ ਸਿੰਘ : ਧਰਮ...

Read →

ਧਰਮੀ ਦੇ ਭੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੀ ਔਲਾਦ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦੋ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਹੌਲ ਗਰਮ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ਨਾ ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝ ਗਿਆ ਜਨਾਬ ! ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ! ਮਾਹੋਲ ਤੁਹਾਡੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲਤ...

Read →

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨਹੀ ਫੜਦੀ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਲ ਬਦਮਾਸ਼ ! ਉਤਰ ਨੀਚੇ ! ਸ਼ਰਮ ਨਹੀ ਆਉਂਦੀ ਤੈਨੂੰ, ਜਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਡਿੱਬੇ ਵਿਚ ਵੜ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ? (ਸ੍ਪੇਸ਼ਲ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮੈਟਰੋ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਲਾ ਲਿਆ) !ਨਿੱਕਾ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (12 ਸਾਲ ਦਾ) ਇਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ...

Read →

ਕੈਂਡੀ ਕਰਸ਼ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਹ ਵੇਖ ! ਸੈਟ ਕਰ ਕੈਮਰਾ ! ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਤਾਬਿਆ ਬੈਠ ਕੇ ਕੈਂਡੀ ਕਰਸ਼ ਖੇਡ ਰਹੇ ਨੇ ! (ਜਪਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੁਰਲਭ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਮਾਰਿਆ)ਮੈਂ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਲਿੱਤੀ ਹੈ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ! (ਦੁਰਲਭ ਸਿੰਘ ਨੇ...

Read →

ਗੁਰੂ ਜਾਗਤਾ ਹੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਲੋ ਖਾਲੀ ਜਗਾਹ (ਥੜੇ) ਨੂੰ ਹੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ! (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੁਖਾਸਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲੀ ਥੜੇ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲੱਗਾ) ! ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ : ਪੁੱਤਰ ਜੀ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ? ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਸੁਖਾਸਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਤੇ ਖਾਲੀ...

Read →

ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਪਾਠ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਆਓ ਵੇਖ ਕੇ ਆਈਏ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਗਏ)ਆਓ ਬਈ ਨੋਜਵਾਨੋਂ ! (ਗੁਰੂ ਫਤਿਹ ਦੀ ਸਾਂਝ ਕਰ ਕੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਗੁਰਮੁਖ...

Read →

ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ! (ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ) ਓਹ ਕਿਵੇਂ ? ਕਿਹੜੇ ਲਛਣ ਵੇਖ ਲਏ ? (ਗੁਰਪਾਲ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਇਹ ਇਹ ਪੰਥ ਦੋਖੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਪਾ ਰਹੇ ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ...

Read →

ਨਿਸ਼ਾਨ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਯਾਤਰੂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦਿਸ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ। (ਹਰਲਾਜ ਸਿੰਘ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੀਵੇਂ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤੇ ਗੁੰਬਦ...

Read →

ਭੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਾਂ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਏ ਹੋਏ ... ਖੀਰ !! ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਪੁਲਾਓ ਦੇ ਡੂਨੇ ਨੂੰ ਪਰੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਲਜੀਤ ਖੀਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਾ ! ਖੀਰ ਅਜੇ ਖਤਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੀ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਵਰਤਾ ਰਹੇ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਜਾ ਅਟਕੀ ! ਫ਼ਟਾਫ਼ਟ ਖੀਰ...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

वास्तु चोर ! (निक्की कहानी)

आज रात इस घर में चोरी करेंगे ! दस-पन्द्रह मिनट में ही हमारा काम हो जायेगा और धन-जेवर हमारे हाथ में होंगे ! मैंने रेकी कर ली है, पिछले पांच दिनों से यह परिवार बाहर गया हुआ है ! (चोर किशोर ने...

Read →

ब्रह्म कवच ! (निक्की कहानी)

मुझे ढकोसला प्रसाद जी ने गुरबाणी में से ब्रह्म कवच का पाठ दिया है, वो मुझे रोज़ करना है, फिर तीन हफ्ते में ही मेरे बिगड़े हुए काम बन जायेंगे ! (जयंत ने अपने मित्र गुरजीत सिंघ को अपनी तकलीफों...

Read →

भीड़तंत्र ! (निक्की कहानी)

आपके विचार में भीड़तंत्र का पोषक कौन है ? (जज ने पूछा) भीड़तंत्र का पोषक "चीख-तंत्र" है ! (वकील ने बताया) जज : आप कहना क्या चाहते हैं ? वकील : माई-लार्ड ! आज कल न्यूज़-चैनल के एंकर (पता ...

Read →

भस्मासुर मीडिया ! (निक्की कहानी)

क्या बात है ? आज इन भाई साहिब की भूख हड़ताल को 34 दिन होने को आये और किसी भी राष्ट्रीय मीडिया में इनके बारे में कोई भी खबर दिखाई नहीं दी ? (रमेश ने अपने मित्र सुखदीप सिंघ से पुछा)सुखदीप सिंघ...

Read →

तेरी बहन .... ! (निक्की कहानी)

बहुत बुरा हुआ उस लड़की के साथ.. कितनी दरिंदगी से बलात्कार किया गया ! (गाली देता है) देखो समाज में इस घटना के प्रति कितना रोष है ? मेरा तो अपना खून खौल रहा है.. मेरा वश चले तो मैं उनकी...

Read →

सरदारों पर चुटकुले ! (निक्की कहानी)

लो भाई... सुनो फिर एक और सरदारों वाला चुटकुला .... "एक सरदार के बारह बज गए........." (विनोद और उसके कुछ दोस्त आपस में मज़ाक कर रहे थे और अपने ही मित्र सभमीत सिंघ को चिड़ाने की कोशिश में लगे...

Read →

प्याज और धर्म परिवर्तन ! (निक्की कहानी)

और राधेश्याम क्या हाल है भाई ? प्याज की कीमतें तो आकाश छू रही हैं आजकल ! (निर्मल ने कहा)राधेश्याम : मैं तो भाई दो महीने के लिए "जैन धर्म" का अनुयायी बन रहा हूँ !निर्मल (हैरानी से) : क्यों...

Read →

कूड़े में प्रभु ! (निक्की कहानी)

तेज बदबू महसूस करते ही उसने नाक पर रुमाल रख लिया ! इलाके का बड़ा कूड़ेदान अपनी पूरी शानोशौकत के साथ दुर्गन्ध फैला रहा था !आवारा गाय, सूअर और कुत्ते अपने-अपने खाने के लिए जद्दोजहद कर रहे थे !...

Read →

अवैध पुतले ! (निक्की कहानी)

हे धर्मराज ! एक अपराध की सजा तो एक बार ही होती है, पर मुझे तो ऐसे अपराध के लिए हर साल जलाया जा रहा है जो अक्षम्य भी नहीं है ! आप तो इन्साफ कीजिये ! (रावण की आत्मा अपना दुखड़ा सुना रही थी...

Read →

इन्साफ की उम्मीद ! (निक्की कहानी)

पर तुमने पहली बार तो मुलजिम के खिलाफ गवाही दी थी, फिर दूसरी बारी मुलजिम के पक्ष में और आज तुम फिर ब्यान बदल रहे हो ? मैं चाहूँ तो तुम्हारी गवाही रद्द कर सकता हूँ और तुम्हे गलत-बयानी के दोष...

Read →

देश से प्यार ! (निक्की कहानी)

देश से प्यार करो ! देश से बढ़ कर कुछ नहीं ! भारत हमको जान से प्यारा है ! इस देश की धरती को हम मां समझते हैं ! इस पर नापाक कदम रखने वालों को हम मिटा कर रख देंगे ! "पान चबाते चबाते अचानक पीक...

Read →

घर को आग लगी घर के चिराग से ! (निक्की कहानी)

मास्टर रणजीत सिंघ ने क्लास में हिंदी पढ़ाते हुए बच्चों से पूछा, बताओ "घर को आग लगी घर के चिराग से" का क्या मतलब है ! आज सिख्खों में मनमत फैलाने के लिए बाहर से किसी ताकत की जरूरत नहीं है,...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

जंगली भेडिये ! (निक्की कहानी)

सामूहिक कत्लेआम के बाद इन्साफ के लिए 30 साल का लम्बा इंतज़ार, पर मिला क्या ? मुआवज़े की हड्डियाँ जो हमारे अपने ही खून से लबरेज़ हैं ! (गुस्से से भरे हरबीर सिंघ का चेहरा लाल था)किसी भी बात को...

Read →