A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਤੇਰੀ ਭੈਣ …….. ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨਾਲ .. ਕਿਤਨੀ ਦਰਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ! (ਗ਼ਾਲ ਕੱਢਦਾ ਹੈ) ਵੇਖੋ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਇਸ ਘਟਨਾ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਤਨਾ ਰੋਸ਼ ਹੈ ? ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਖੂਨ ਖੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ.. ਮੇਰਾ ਵੱਸ ਚੱਲੇ ਤੇ ਮੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ………. (ਗ਼ਾਲ ਕੱਢਦਾ ਹੈ) [ਮਨੋਜ ਅਪਨੇ ਮਿੱਤਰ ਰਣਜੀਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ]ਰਣਜੀਤ : ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਸ .. ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਰੋਜ਼ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰੋ ਤੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀ ? ਦੂਜਾ ਕਰੇ ਤੇ ਖੂਨ ਖੌਲਦਾ ਹੈ ?ਮਨੋਜ : ਮਤਲਬ ?ਰਣਜੀਤ : ਆ ਚਲ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਕਲ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਵਾਂ …..ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ … ਕਿ ਦੋ ਦੋਸਤ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਤੇ ਗੱਲਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਪੰਦਰਾਂ-ਵੀਹ ਵਾਰ ਮਾਂ-ਭੈਣ ਦੀਆਂ ਗਾਲਾਂ...
Continue Reading →

ਜਾਗਦੇ ਰਹੋ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜਿਆਦਾ ਖਾ ਲਿਆ, ਹੁਣ ਨੀਂਦ ਆਪਣਾ ਜਲਵਾ ਵਿਖਾ ਰਹੀ ਹੈ ! ਗੱਡੀ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲਾ ਕੇ ਦੋ ਕੁ ਘੰਟੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ! ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਕਿੱਥੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਐਕਸੀਡੇੰਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ! (ਡਰਾਇਵਰ ਮਨਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟ੍ਰਕ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲਗਾਉਂਦੇ...

Read →

ਅਵਰ ਉਪਦੇਸੈ ਆਪਿ ਨਾ ਕਰੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਇਤਵਾਰ ਦਾ ਦਿਹਾੜਾ ਹੈ, ਚਲੋ ਸਾਰੇ ਕਿਧਰੇ ਹੋ ਕੇ ਆਈਏ ! (ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ) ! {ਚਾਰੇ ਦੋਸਤ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਗਏ ਤੇ ਫਟਾਫਟ ਮਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ! ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਮੈਂ ਜਰਾ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੋ ਆਉਂਦਾ...

Read →

ਸਿੰਘ v/s ਸਿੰਹ – ਸਾਡੀ ਨਾਸਮਝੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤੇ ਬਾਕੀ ਚੀਜਾਂ ਵੇਖ ਲਵੋ ! ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਵੇਗੀ ! (ਅਧਾਰ ਕਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)!ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ (ਕੰਪਊਟਰ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ) : ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ “ਸਿੰਹ -...

Read →

ਪੇਸ਼ੇਵਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜਦੋਂ ਕਿਸੀ "ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਿਆਨਵਾਨ" (ਜਿਸਨੂੰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ - ਧਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਅੰਦਰੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇੇ) ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਓਹ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਸ...

Read →

ਕੋਇਲ ਅੱਤੇ ਬਾਂਦਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਉਸ ਨੋਬਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ ? (ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ)ਸਰਬੰਸ ਸਿੰਘ : ਕੋਇਲ ਲੈ ਗਈ ! (ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦਾ ਹੈ)ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ (ਕੁਝ ਨਾ ਸਮਝਦਾ ਹੋਇਆ) : ਤੇ ਓਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਨਵੇਕਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਾਰੇ ਵੀ...

Read →

ਝਾੜੂ ਉੱਤੇ ਝਾੜੂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ? ਸਾਫ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਝਾੜੂ ਜੱਥੇ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ! ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕੀ ਸੜਕ ਨੂੰ...

Read →

ਨਿਸ਼ਾਨ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਹਿਲੇ ਸਮੇਂ ਯਾਤਰੂ ਜਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦਿਸ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਮੁਕਾਮ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ। (ਹਰਲਾਜ ਸਿੰਘ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਜਦੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੀਵੇਂ ਰਹਿ ਜਾਣ ਤੇ ਗੁੰਬਦ...

Read →

ਲਾਡਲਾ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਦੋ ਗੁਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ ਕੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ? (ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਵੋਹਟੀ ਗੁਰਗਿਆਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਗੁਰਗਿਆਨ ਕੌਰ : ਜਦੋਂ ਲਾਡਲੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ...

Read →

ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਮਜ਼ਾ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਮੰਮੀ ਦਸ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ! ਨਾ ਤੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾ ਤੂੰ ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ! ਬੇਟਾ, ਰੋਜ਼ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਇਆ ਕਰ ਤੇ ਜੋੜੇ ਝਾੜਨ / ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ, ਭਾਂਡਿਆਂ ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਆਦਿ ਦੀ...

Read →

ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਹਾਥੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਇਸਨੇ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਆਖਿਆ ਹੈ! (ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਲ-ਪੀਲਾ ਹੋਇਆ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਛੱਡ ਇਸਨੂੰ ! ਗੱਲ ਤਾਂ ਦੱਸ ਕੀ ਹੋਈ ਹੈ? (ਛੁੱਟ-ਛੂਟਾ ਕਰਾਉਣ ਆਏ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ...

Read →

ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ! (ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ) ਓਹ ਕਿਵੇਂ ? ਕਿਹੜੇ ਲਛਣ ਵੇਖ ਲਏ ? (ਗੁਰਪਾਲ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਇਹ ਇਹ ਪੰਥ ਦੋਖੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਪਾ ਰਹੇ ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ...

Read →

ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨਹੀ ਫੜਦੀ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਲ ਬਦਮਾਸ਼ ! ਉਤਰ ਨੀਚੇ ! ਸ਼ਰਮ ਨਹੀ ਆਉਂਦੀ ਤੈਨੂੰ, ਜਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਡਿੱਬੇ ਵਿਚ ਵੜ ਆਉਂਦੇ ਹੋ ? (ਸ੍ਪੇਸ਼ਲ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮੈਟਰੋ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਲਾ ਲਿਆ) !ਨਿੱਕਾ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (12 ਸਾਲ ਦਾ) ਇਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ...

Read →

ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਤੇ ਸਾਡਾ ਦੋਗਲਾਪਣ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਹੱਟ ਜਾ ਬੀਬੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਜਨਾਨੀਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਨਹੀ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀਆਂ, ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ ! ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੰਸ ਰੂਪੀ ਚਿੱਟੇ ਬਗੁਲੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ...

Read →

ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ( ਸੁਰਤ ਸੰਭਾਲ )

ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅਰਦਾਸ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ. ਕੁਛ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਗੁਰੂਦਵਾਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੇਹੜੇ ਵਿਚ ਖੇਡ ਰਹੇ ਸੀ. ਛੋਟੇ ਬਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਲ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਅਚਾਨਕ ਜੋਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, "ਵੀਰ ਜੀ ! ਬੱਚੇ ਸਾਂਭੋ...

Read →

ਕਲਪਿਤ ਪਰਛਾਵਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਪੰਜਾਹ ਰੋਟੀਆਂ ਪਕਾਉਣਾ, ਕਿਓਂਕਿ ਮੇਰਾ ਕਦ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ! (ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਿਨੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਲੰਬਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿੱਕਾ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ)...

Read →

ए मेरे वतन के लोगों ! (निक्की कहानी)

आज के दिन हमारा देश आज़ाद हुआ था और इस कारण हर साल बहुत ही भव्य समारोह किये जाते हैं ! (अमरीका से आये हुए अपने मित्र पीटर को दिल्ली घुमाते हुए राजेश बता रहा था)पीटर (इंग्लिश में) : मैंने...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

मूत्र हिंसा ! (निक्की कहानी)

अरे नहीं यार ! तू फिर खड़ा हो गया खुले में पेशाब करने ? (हरीश ने अपने मित्र कमलेश को टोका)कमलेश : फिर कहाँ करूँ ? इतनी बड़ी मार्किट है पर जन-सुविधाओं का अकाल है यहाँ ! ले देकर एक मूत्रालय है...

Read →

बकरी की लेंडी ! (निक्की कहानी)

जब तक सोशल एक्टिविस्ट, धार्मिक एवं राजनितिक नेता रुपी "मैं मैं के अभिमान में डूबी बकरियां" बनती रहेंगी तब तक समाज या धर्म, किसी का भी भला नहीं होगा ! (किशोर ने अपने विचार व्यक्त करते हुए...

Read →

पी.आर.! (निक्की कहानी)

15th September 2018 आपकी पार्टी की मीडिया में तूती बोलती है, वाकई ही आपका पी.आर. बड़ा कमाल का है ! बाकी पार्टियाँ तो बामुश्किल अपनी बात रख पाती हैं और उनकी कोई भी मीडिया कवरेज भी नहीं दिखती...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

गुलाम का राज्याभिषेक ! (निक्की कहानी)

फिर गुलाम ने मालिक से कहा "हजूर, बीच बीच में एक आध कौड़ा मारते रहा कीजिये, गुलामी की फीलिंग आती रहती है" !यह सुनते ही मालिक ने उसे पांच कौड़े लगाते हुए कहा "मालिकों को नसीहत देता है ? अपनी...

Read →

अडल्ट सिनेमा ! (निक्की कहानी)

माफ़ कीजियेगा भाई साहिब, बच्चे आप के साथ फिल्म देखने नहीं जा सकते क्योंकि इस फिल्म को "ए सर्टिफिकेट" मिला है ! (गेट कीपर ने अशोक को रोकते हुए कहा)उसकी बात पर सहमती दर्शाते हुए अशोक ने सिनेमा...

Read →

देश से प्यार ! (निक्की कहानी)

देश से प्यार करो ! देश से बढ़ कर कुछ नहीं ! भारत हमको जान से प्यारा है ! इस देश की धरती को हम मां समझते हैं ! इस पर नापाक कदम रखने वालों को हम मिटा कर रख देंगे ! "पान चबाते चबाते अचानक पीक...

Read →

राष्ट्रिय खेल - रोड रेज ! (निक्की कहानी)

अँधा है क्या बूढ़े ? तेरी तो एक्सपायरी हो चुकी है, मुझे तो जी लेने दे ? (स्कूटर से कार की मामूली सी टक्कर के बाद गुस्से में मनोज ने कार से उतारते हुए बेसबाल का डंडा निकाल लिया)बेटा गलती किसी...

Read →

जंगली भेडिये ! (निक्की कहानी)

सामूहिक कत्लेआम के बाद इन्साफ के लिए 30 साल का लम्बा इंतज़ार, पर मिला क्या ? मुआवज़े की हड्डियाँ जो हमारे अपने ही खून से लबरेज़ हैं ! (गुस्से से भरे हरबीर सिंघ का चेहरा लाल था)किसी भी बात को...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

सर्दी हो या गर्मी, पगड़ी है बननी ! (निक्की कहानी)

मेरा सर दर्द करता है, मैं पगड़ी नहीं बाँध सकता ! (परेशान हो कर मनवीत ने कहा)अच्छा ? और कोई परेशानी तो नहीं, पगड़ी बाँधने में ? (अन्दर से हँसते हुए साहिब सिंघ ने पूछा)मनवीत सिंघ : गर्मियों में...

Read →

बारगेनिंग ! (निक्की कहानी)

चल शापिंग पर चलते हैं, सब से अच्छी बारगेनिंग कहाँ होती है ? (नीता ने सुनीता से पूछा)आज किसी धर्म-स्थान पर चलते हैं ! (सुनीता ने शायद उसकी बात सुनी नहीं थी)उधर नीता सोच रही थी "सुनीता ठीक ही...

Read →

माली काका ! (निक्की कहानी)

बेटा, आपने जिस तरह से “पार्क की क्यारी” की तरह कांट-छांट कर दाढ़ी रखी है उससे मुझे लगा कि शायद आप माली का काम करते हैं ! दाढ़ी कटे सिख नवयुवक को देख कर जगजीत सिंघ कलपते हुए बोला! दस्तार...

Read →