A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Second Thought

ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਲਵਲੇ (ਲੇਖ-2)

ਛੋਡਹਿ ਅੰਨੁ ਕਰਹਿ ਪਾਖੰਡ ॥ ਨਾ ਸੋਹਾਗਨਿ ਨਾ ਓਹਿ ਰੰਡ ॥"ਜੋ ਮਨੁਖ ਅੰਨ ਛਡ ਦੇਣ ਦਾ ਅਡੰਬਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਭਾਵ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਓਹ ਕੁਚਜਿਆਂ ਜਨਾਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਸਾਈ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ! ਓਹ ਨਾ ਤੇ ਵਿਹਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ ਜੋ ਵਸੀਆਂ ਹਨ (ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਜੋ ਪ੍ਰਭੁ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੈ) ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਿਭਚਾਰਨੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਹਨ (ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਜੋ ਰੱਬ ਤੋਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਖਾਵਾ (ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ) ਪੂਰਾ ਵਿਆਹੀ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ) !"ਬਹੁਤ ਲੋਗ ਇਹ ਦੋ ਪੰਗਤੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦਿਆਂ ਮਾਵਾਂ-ਭੈਣਾ ਨੂੰ ਰੰਡ ਕਹਿੰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ! ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀ ਸੋਚਦੇ ਕੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਗੁਰੁ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ ਇਸ ਸ਼ਬਦ...
Continue Reading →

ਪੰਥ ਕੀ ਜੀਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅੱਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮਸਲੇ ਲਟਕਦੇ ਅੱਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ! ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ ਸੁਣਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਾਂ ਜਾਂ ਜੱਥੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲ ਕਰਨ ਦਾ ! (ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ)...

Read →

ਸੱਚ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਦੇਣਾ ਹੈ ਅੱਜ .. ਜਦੋਂ ਵੇਖੋ ਬਕਵਾਸਬਾਜੀ ਤੇ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਰੱਬ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ! (ਗੁਰਜੋਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ !) ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ : ਛੱਡ ਨਾ ਵੀਰ, ਥੋੜਾ ਸਮਝਾ ਕੇ ਤੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਨਾ ? ਪਰ ਜੱਦ ਤੂੰ ਵੇਖ...

Read →

ਪੰਥ ਬੇਹਾਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੈ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਇੱਟ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪੱਥਰ ! (ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ)ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ (ਹਸਦੇ ਹੋਏ) : ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ .. ਇੱਟ ਦਾ ਜਵਾਬ ਪੱਥਰ ... ! ਪਰ ਗਿਆਤ ਰਹੇ .. ਸਾਡੀ ਇੱਟ ਵੱਡੀ ਸੀ .. ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨਿੱਕਾ ਜਿਹਾ ਪੱਥਰ !ਲੜਾਈ...

Read →

ਗਰੀਬ ਦਾ ਮੁੰਹ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੀਰ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨੌਕਰੀ ਛੁੱਟ ਗਈ ਹੈ ! ਨੌਕਰੀ ਲਗਦੇ ਹੀ ਚੁਕਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ! (ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ) ਮੈਂ ਜਰਾ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੁਦੁਆਰੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਰਖਵਾਉਣਾ ਹੈ ! ਵਾਪਿਸ...

Read →

ਕਿਰਤੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੱਕੜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ! ਪਲਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ! ਕਿੱਲਾਂ, ਫੇਵੀਕੋਲ ਆਦਿ ਦੇ ਢਾਈ ਸੌ ! ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਦੇ ਦੇਣਾ ਅਠਾਰਾਂ ਸੌ ! (ਕਾਰਪੇਂਟਰ ਅਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ)ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਡਿਸਕਾਉੰਟ ਦੱਸੋ ! (ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਰਣਜੀਤ...

Read →

ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਰਕਾਰ ਨੇ ਆਖਿਰੀ ਸਵਾਲ ਪੁਛਿਆ : ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ ਬੰਨਿਆ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ? ਕੋਈ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ? ਕੋਈ ਅਨਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ? ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ...

Read →

ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਪੰਗੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਸ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਕੌਮ ਤੋ ਛੇਕਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਿਸੀ ਵੀ ਗੁਰੁਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਨ-ਕਥਾ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ! (ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਤਿਤ ਮੁੰਡੇਆਂ ਦੇ ਹਜੂਮ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ ਆਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ)ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਸੀ ਵੀ ਹੱਦ...

Read →

ਅੱਗੇ ਦੱਸੀਂ ਨਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋ "ਦੋ ਘੰਟੇ" ਲਈ ਵੀ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੜੇ ਸੁਆਦ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ! ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ? (ਗੁਣਖੋਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿਖਾਵਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ...

Read →

ਅਵਰ ਉਪਦੇਸੈ ਆਪਿ ਨਾ ਕਰੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਇਤਵਾਰ ਦਾ ਦਿਹਾੜਾ ਹੈ, ਚਲੋ ਸਾਰੇ ਕਿਧਰੇ ਹੋ ਕੇ ਆਈਏ ! (ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ) ! {ਚਾਰੇ ਦੋਸਤ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਗਏ ਤੇ ਫਟਾਫਟ ਮਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ ! ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੀ ਮੈਂ ਜਰਾ ਮੰਦਰ ਵੀ ਹੋ ਆਉਂਦਾ...

Read →

ਮਨਮਤ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕੀ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਰਾਤਨ ਮਰਿਆਦਾ ਅੱਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਰਵਾਇਤਾਂ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਘੋਰ ਮਨਮਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ! (ਪੁਰਾਤਨ ਸਿੰਘ...

Read →

ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਲ ਗੁਣਤਾਸ ਸਰ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਲਾਸ ਨੂੰ ਬਾਓਲੋਜੀ ਦੇ ਲੜ ਲਾਇਆ ! (ਰਮਨ ਨੇ ਦਸਿਆ) ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਤਾਂ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ ਨਾ ? (ਦਮਨ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਰਮਨ (ਹਸਦੇ ਹੋਏ) : ਕੀ ਫਰਕ ਪੈਂਦਾ ? ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ...

Read →

ਦਾਗ ਚੰਗੇ ਹਨ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਸਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਤੇ ਨਿਰਭਓ ਨਿਰਵੈਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਚ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਚਾਰਦੇ ਸਨ ! ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਦਾ ਨੇਮ ਸੀ ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ...

Read →

ਗੁਡਲੱਕ ਜਾਂ ਗੋਲਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਗੋਲਕ ਹੀ ਗੁਡਲੱਕ ਹੈ ! ਮੈਂ ਕਦੀ ਕਦੀ ਸੋਚਦਾਂ ਹਾਂ, ਕਿ ਜੇਕਰ ਗੋਲਕ ਨਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ? (ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਸਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਹੋਣਾ ਕੀ ਸੀ ? ਮਨਮਤ ਦਾ ਬੈਡਲੱਕ ਹੁੰਦਾ ! ਮਤਲਬ ? ਮਤਲਬ ਇ...

Read →

ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਅਤੇ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਦਾ ਲੰਗਰ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਤੂੰ ਫਿਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ “ਮੁਫ਼ਤ ਦੇ ਟੁੱਕੜ ਚੱਬਣ?” ਚਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ! ਸਤਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੇ ਗਰੀਬੜੇ ਜਿਹੇ ਮਨੋਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ ! ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਥੋਂ ਕਿਥੋਂ ਤੁਰੇ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼? ਬੇਇਜ੍ਜਤੀ ਮਿਹਸੂਸ ਕਰਦਾ...

Read →

ਕਹਾਣੀ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸ਼ ਸ਼ ਸ਼ ਹੱਟ ਹੱਟ ਦੁਰ ਦੁਰ ! (ਮੀਟ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕੁੱਤੇ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਨੇੜਿਓ ਲੰਘਦਾ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ! )ਇਤਨੀ ਕੁ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਮੀਟਸ਼ਾਪ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੁਲਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕੁੱਤੇਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ...

Read →

एहसास ए कमतरी ! (निक्की कहानी)

उदास क्यों हो ? तुमने मुझे सब्जी तो बराबर दी, पर तरी कम क्यों डाली ? ये ले भाई, ये ले, और तरी ले ले! इस तरह से "एहसास ए कमतरी" महसूस मत कर ! - बलविंदर सिंघ बाई...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

गुलाम का राज्याभिषेक ! (निक्की कहानी)

फिर गुलाम ने मालिक से कहा "हजूर, बीच बीच में एक आध कौड़ा मारते रहा कीजिये, गुलामी की फीलिंग आती रहती है" !यह सुनते ही मालिक ने उसे पांच कौड़े लगाते हुए कहा "मालिकों को नसीहत देता है ? अपनी...

Read →

अभिमान का कहकहा (लघु कथा)

देख तो इसकी सूंड कैसे भागती फिर रही है ! बशीर अहमद ने फेसबुक के एक ग्रुप में एक दुसरे धर्म के "देवता" की फोटो डाली और फिर लगे सब अलग अलग तरीके से उसका मज़ाक बनाने ! हाजी अब्दुल मलिक ने जब...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

देश से प्यार ! (निक्की कहानी)

देश से प्यार करो ! देश से बढ़ कर कुछ नहीं ! भारत हमको जान से प्यारा है ! इस देश की धरती को हम मां समझते हैं ! इस पर नापाक कदम रखने वालों को हम मिटा कर रख देंगे ! "पान चबाते चबाते अचानक पीक...

Read →

बकरा बकरी ! (निक्की कहानी)

झगड़ा करते हुए बकरे ने कोई बुरी बात बोल दी, बकरी ने भी गुस्से में बुरी बात बोलते हुए झगड़े को बढ़ा दिया। आगे की कहानी ...... बकरी : क्या "बक - रा" है ? बकरा : तू क्या "बक - री"...

Read →

कर दूषण ! (निक्की कहानी)

कर दूषण की कहानी सुनाओ ना ! (हेमंत ने किशोर से कहा) वैसे तो खर दूषण की कहानी थी, पर तेरे इस गलत स्पेलिंग ने कहानी बदल दी है, सुन अब नई कहानी! एक देश में जनता को फूल बना कर ...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →

बकरी की लेंडी ! (निक्की कहानी)

जब तक सोशल एक्टिविस्ट, धार्मिक एवं राजनितिक नेता रुपी "मैं मैं के अभिमान में डूबी बकरियां" बनती रहेंगी तब तक समाज या धर्म, किसी का भी भला नहीं होगा ! (किशोर ने अपने विचार व्यक्त करते हुए...

Read →

अवैध पुतले ! (निक्की कहानी)

हे धर्मराज ! एक अपराध की सजा तो एक बार ही होती है, पर मुझे तो ऐसे अपराध के लिए हर साल जलाया जा रहा है जो अक्षम्य भी नहीं है ! आप तो इन्साफ कीजिये ! (रावण की आत्मा अपना दुखड़ा सुना रही थी...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

शिकार पर घात ! (निक्की कहानी)

अरे तुमने सुना, वो कोने के घर वाला सुरेश कल मर गया !शराब पी रहे चारों दोस्तों की आँखों में सुरेश की खूबसूरत बीबी सुनीता घूमने लगी !जाने कब से "शिकार पर घात" लगाए "शिकारियों" की लार टपकने...

Read →

गाना-ए-दर्द ! (निक्की कहानी)

तेरे में इतना भी शऊर और ज्ञान नहीं है की आज धर्म की जो हानि हो रही है, उसके पीछे तेरे जैसे लोग भी है जो आँखें बंद कर शांत बैठे हैं ? तू हर बात को गाने गा गा कर हंसी में उड़ा देता है ! (पार्क...

Read →

घर को आग लगी घर के चिराग से ! (निक्की कहानी)

मास्टर रणजीत सिंघ ने क्लास में हिंदी पढ़ाते हुए बच्चों से पूछा, बताओ "घर को आग लगी घर के चिराग से" का क्या मतलब है ! आज सिख्खों में मनमत फैलाने के लिए बाहर से किसी ताकत की जरूरत नहीं है,...

Read →