A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

{ਨੋਟ : ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ! ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ “ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ” ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਵਾਉਣਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੱਖ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿੱਤੇ ਗਏ ਨੇ ! ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕੀ ਪਾਠਕ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕਿਸੀ ਖਾਸ ਭਾਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਨਿਜੀ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਗੇ !} ਬੱਚੋ ਤੁਮਕੋ ਬੋਲਾ ਨਾ .. ਯੇ ਕਾਮ ਐਸੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤਾ ! ਅੱਛਾ ਕਲ ਪੀ.ਟੀ.ਏਮ. ਹੈ, ਸਭੀ ਬੱਚੇ ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ ਪਾਪਾ ਮੰਮੀ ਕੋ ਲੇ ਕਰ ਆਨਾ ! (ਇੰਗਲਿਸ਼ ਮੀਡੀਅਮ ਖਾਲਸਾ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਸਿਫਾਰਸ਼ੀ ਭਰਤੀ ਹੋਈ ਮੈਡਮ ਬਚਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ! ਕਰ ਕੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਕਰਦੀ ਸੀ )ਅਗਲੇ...
Continue Reading →

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਢਿਹ-ਢੇਰੀ ਹੋਈ ਇਮਾਰਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? (ਗੁਰੂ ਧਾਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੇਖਣ ਗਏ ਨਵਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) !ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਜੱਥੇ ਦੀ ਬੱਸ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ...

Read →

ਅੱਗੇ ਦੱਸੀਂ ਨਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋ "ਦੋ ਘੰਟੇ" ਲਈ ਵੀ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੜੇ ਸੁਆਦ ਲਾ ਲਾ ਕੇ ਕਰਦੇ ਹੋ ! ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ? (ਗੁਣਖੋਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿਖਾਵਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ...

Read →

ਸਕਤਾ ਤੇ ਮੰਗਤਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਦੀ ਮਿਲਣੀ ਕਾਮਿਆਬ ਰਹੀ ! ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਧੁਰ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਨ ਪਰ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰ ਕਦੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਮਿਲਣਗੇ ? (ਪ੍ਰੋਫ਼ੇਸਰ...

Read →

ਪਾਠ ਦੀ ਖਰੀਦੋ-ਫਰੋਖਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦੋ ਸਾਲ ਤਕ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਦੀ ! ਕਹੋ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ ਦੇ ਦੇਵਾਂ ? (ਰਜਿਸਟਰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੋਈਆਂ ਭਾਈ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਹਰਜੱਸ ਸਿੰਘ : ਕੋਈ ਜਲਦੀ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ? ਭੇਟਾਂ ਭਾਵੇਂ...

Read →

ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਪਾਠ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਆਓ ਵੇਖ ਕੇ ਆਈਏ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਗਏ)ਆਓ ਬਈ ਨੋਜਵਾਨੋਂ ! (ਗੁਰੂ ਫਤਿਹ ਦੀ ਸਾਂਝ ਕਰ ਕੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਗੁਰਮੁਖ...

Read →

ਗੁਰੂ ਜਾਗਤਾ ਹੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚਲੋ ਖਾਲੀ ਜਗਾਹ (ਥੜੇ) ਨੂੰ ਹੀ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ! (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੁਖਾਸਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਲੀ ਥੜੇ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਲੱਗਾ) ! ਗੁਰਬਖਸ਼ ਸਿੰਘ : ਪੁੱਤਰ ਜੀ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ? ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਸੁਖਾਸਨ ਹੋ ਚੁਕਾ ਹੈ ਤੇ ਖਾਲੀ...

Read →

ਤਾਲੇ ਦੀ ਚਾਬੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੀਰ ਜੀ ! ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਕੰਮ ਅੜ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕੋਈ ਹਲ ਕਰੋ ! (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਹਸਦੇ ਹੋਏ) : ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ ! ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਰ ਤਾਲੇ ਦੀ ਚਾਬੀ ਹੈ ! ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਸਰਕਲ ਕਿਸ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾ ਕੇ...

Read →

ਦੋ ਸਵਾਲ, ਕਰਣ ਕਮਾਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ ਹੈ ? ਰਾਗੀ ਸ਼ਬਦ ਮਰੋੜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੱਕਤਰ ਸ਼ਬਦ ਸੇਧ ਸਿੰਘ ਪਾਸੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਫੜਦੇ ਹੋਏ ਪੁਛਿਆ !ਸ਼ਬਦ ਸੇਧ ਸਿੰਘ : ਇਸ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਨਿਅਮ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਕੀ ਹਰ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਗਾਇਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ...

Read →

ਅੱਜ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ! (ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ) ਇਹ ਸੋਚ ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ! ਹੁਣ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਂ ਹੈ ਭਾਵ...

Read →

ਦਾਤਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜੇਕਰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ! ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਕੀ "ਮੰਨੂ ਸਾਡੀ ਦਾਤਰੀ ਅਸੀਂ ਮੰਨੂ ਦੇ ਸੋਏ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਮੰਨੂ ਵੱਢਦਾ ਅਸੀਂ ਦੂਣੇ ਚਉਣੇ ਹੋਏ।" (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ...

Read →

ਝਾੜੂ ਉੱਤੇ ਝਾੜੂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ? ਸਾਫ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਝਾੜੂ ਕਿਉਂ ਮਾਰੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ? (ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਝਾੜੂ ਜੱਥੇ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ! ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕੀ ਸੜਕ ਨੂੰ...

Read →

ਜਦੋਂ ਮੀਡਿਆ ਬਣੇ ਧਿਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੀਡਿਆ (ਅਖਬਾਰ, ਖਬਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਚੈਨਲ ਆਦਿ) ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋ ਅਸਮਰਥ ਨਜਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਖਬਰਾਂ ਹੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ! ਕੀ ਇਹ ਸਹੀ ਰਾਹ ਹੈ ? (ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ...

Read →

ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਜਮੂਰੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਦਾਰੀ : ਜਮੂਰੇ ! ਰੋਟੀ ਖਾਏਗਾ ?ਜਮੂਰਾ : ਖਾਏਗਾ !ਮਦਾਰੀ : ਜਮੂਰੇ ! ਪਾਣੀ ਪੀਏਗਾ ?ਜਮੂਰਾ : ਪੀਏਗਾ !ਵਾਹ ਜਮੂਰੇ ! ਉਸਤਾਦ ਤੇਰੇ ਪਰ ਖੁਸ਼ ਹੈ !ਮਦਾਰੀ ਦੂਜੇ ਜਮੂਰੇ ਨੂੰ : ਰੋਟੀ ਖਾਏਗਾ ?ਦੂਜਾ ਜਮੂਰਾ : ਨਹੀਂ ਖਾਏਗਾ !ਮਦਾਰੀ...

Read →

ਦਾਗ ਚੰਗੇ ਹਨ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਸਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਤੇ ਨਿਰਭਓ ਨਿਰਵੈਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਚ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਚਾਰਦੇ ਸਨ ! ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਦਾ ਨੇਮ ਸੀ ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ...

Read →

ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੈ ਬਈ, ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਤ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ! "ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ" ਆਖ ਕੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਹੀ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੱਥੇਦਾਰ ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਜੋ ਸ਼ਰਣ...

Read →

भारत का रहने वाला हूँ ! (निक्की कहानी)

अरे सुना तूने ? नागपुर के एक संतरे ने ऐलान किया है की क्योंकि नागपुर में संतरे ज्यादा पैदा होते हैं इसलिए देश के सभी फलों को संतरा कहना चाहिए ! (रमेश ने अपने मित्र रणजीत सिंघ से कहा)फिर तो...

Read →

पति-पत्नी! (निक्की कहानी)

भगवान ने पति पत्नी को बनाया ताकि वो एक दूसरे के अधूरेपन को COMPLETE कर सकें और मिल कर अपने संसार को खूबसूरत बनाएं। (टी वी पर कार्यक्रम आ रहा था) नवीन प्रोग्राम देखते हुए अलग ही दुनियां ...

Read →

तस्वीर बनाता हूँ ! (निक्की कहानी)

किसी को गुरु साहिबान की असली फोटो / नकली फोटो के लिए लड़ते देखता हूँ तो बड़ी हैरानी होती है ! गुरु साहिबान को अगर सिख्खो को " मूर्त रूप" से जोड़ना होता तो " शब्द " को गुरु क्यों बनाते ? (सोशल...

Read →

बारगेनिंग ! (निक्की कहानी)

चल शापिंग पर चलते हैं, सब से अच्छी बारगेनिंग कहाँ होती है ? (नीता ने सुनीता से पूछा)आज किसी धर्म-स्थान पर चलते हैं ! (सुनीता ने शायद उसकी बात सुनी नहीं थी)उधर नीता सोच रही थी "सुनीता ठीक ही...

Read →

गीदड़ राज ! (निक्की कहानी)

जंगल का राजा शेर है, गीदड़ क्यों नहीं ? (मनोहर ने प्रशन किया)शैलेन्द्र : शेर ज्यादातर अपना शिकार खुद करता है, पर गीदड़ या तो झुण्ड में शिकार करता है या फिर मुर्दा और घास खाता है ! राजा...

Read →

बकरी की लेंडी ! (निक्की कहानी)

जब तक सोशल एक्टिविस्ट, धार्मिक एवं राजनितिक नेता रुपी "मैं मैं के अभिमान में डूबी बकरियां" बनती रहेंगी तब तक समाज या धर्म, किसी का भी भला नहीं होगा ! (किशोर ने अपने विचार व्यक्त करते हुए...

Read →

अभिमान का कहकहा (लघु कथा)

देख तो इसकी सूंड कैसे भागती फिर रही है ! बशीर अहमद ने फेसबुक के एक ग्रुप में एक दुसरे धर्म के "देवता" की फोटो डाली और फिर लगे सब अलग अलग तरीके से उसका मज़ाक बनाने ! हाजी अब्दुल मलिक ने जब...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →

ए मेरे वतन के लोगों ! (निक्की कहानी)

आज के दिन हमारा देश आज़ाद हुआ था और इस कारण हर साल बहुत ही भव्य समारोह किये जाते हैं ! (अमरीका से आये हुए अपने मित्र पीटर को दिल्ली घुमाते हुए राजेश बता रहा था)पीटर (इंग्लिश में) : मैंने...

Read →

मछली की आँख ! (निक्की कहानी)

बुरा हुआ ! ईमानदार मुख्यमंत्री ने इस्तीफ़ा दे दिया ! आज देश की जनता को भी आत्म-मंथन करने की जरूरत महसूस हो रही है ! (सुरेश बता रहा था) रमेश (हंसी उड़ाते हुए) : ये तो होना ही था ! तुम्हारे...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

ये कैसा प्यार है ? (लघु कहानी)

"वेलंटाईन डे" के दिन हाथों में हाथ डाल, प्यार में जीने-मरनें की कसमे खाने के बाद शाम को प्रेमी ने प्रेमिका को बहुत सुन्दर गुलाबों का बुक्के भेंट किया ... लड़की ने बुक्के को चूमा और आई लव यू...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →

वास्तु चोर ! (निक्की कहानी)

आज रात इस घर में चोरी करेंगे ! दस-पन्द्रह मिनट में ही हमारा काम हो जायेगा और धन-जेवर हमारे हाथ में होंगे ! मैंने रेकी कर ली है, पिछले पांच दिनों से यह परिवार बाहर गया हुआ है ! (चोर किशोर ने...

Read →

बाड़ीलाइन राजनीति ! (निक्की कहानी)

अरे यार ! कल तो सारा मूड ही खराब हो गया ! भारत मैच हार गया ! मैं तो पटाखे भी लेकर आया था ! (विक्रम ने कहा)एक बात बताओ ! तुम्हें क्रिकेट से प्यार है या हार-जीत से ? (संजीव ने पूछा)विक्रम...

Read →