A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਦਾਤਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜੇਕਰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ! ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਕੀ "ਮੰਨੂ ਸਾਡੀ ਦਾਤਰੀ ਅਸੀਂ ਮੰਨੂ ਦੇ ਸੋਏ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਮੰਨੂ ਵੱਢਦਾ ਅਸੀਂ ਦੂਣੇ ਚਉਣੇ ਹੋਏ।" (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਰ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ)ਕਾਰਣ ਕੀ ਹਨ ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ? (ਸੈਮੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਆਏ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ)ਕੁਲਵੀਰ ਸਿੰਘ : ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ! ਅਸੀਂ ਜੇਕਰ ਇਸ ਅਖਾਣ ਨੂੰ ਗਹੁ ਨਾਲ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ "ਸਾਡੀ", "ਅਸੀਂ" ਜੇਹੇ ਸ਼ਬਦ ਆਏ ਹਨ ਜੋ ਏਕੇ ਦੇ ਲਖਾਇਕ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਸਿੱਖ ਮੈਂ-ਮੈਂ ਅੱਤੇ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਹਉਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫਸਿਆ...
Continue Reading →

ਛਬੀਲ ਤੇ ਗਿਆਨ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੰਕਲ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਹਾਂ ਅੱਤੇ ਮੇਰੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਜੀ ਮੇਰੀ ਏਮ.ਬੀ.ਏ. ਦੀ ਫੀਸ ਨਹੀ ਭਰ ਸਕਦੇ ! ਆਪ ਜੀ ਆਪਣਾ ਦਸਵੰਧ ਕਢਦੇ ਹੀ ਹੋ ! ਕੋਈ ਐਸਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕੀ ਜੋ ਆਪ ਜੀ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕੋ ? ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਕਮਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ...

Read →

ਅੰਦਰਲਾ-ਬਾਹਰਲਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਾਪਾ, ਇਹ ਗੁਰੂਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਇਤਨਾ ਸੋਨਾ ਕਿਓਂ ਲੱਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ? ਕਿੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਾਲਕੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗੁੰਬਦ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਾਰਾਂ ਆਦਿ ਆਦਿ ! (ਗੁਰਲੀਨ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਪਾਸੋ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਸੀ)ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ : ਤੈਨੂੰ...

Read →

ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਦਿਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪਤਰਕਾਰ ਨੇ ਆਖਿਰੀ ਸਵਾਲ ਪੁਛਿਆ : ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਧਾਗਾ ਬੰਨਿਆ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਣ ਹੈ ? ਕੋਈ ਵਹਿਮ ਭਰਮ ? ਕੋਈ ਅਨਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ? ਜੋ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ...

Read →

ਬਦੀ-ਛੋੜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕੋਈ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਆਖ ਕੇ ਵਧਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਕਿਸੀ ਹੋਰ ਮਹੀਨੇ ਸੀ, ਆਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ! ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਕਿੱਥੇ ਨੂੰ ਜਾਈਏ ? (ਗੁਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਦੁਚਿੱਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀ) ਵੀਰ ਮੈਂ ਕੋਈ...

Read →

ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਛੋਟੀ ਨਾ ਕਰੋ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀ ਓਹ ਕਿਤਨਾ ਕਮੀਨਾ ਬੰਦਾ ਹੈ ? ਉਸਨੂੰ ਛਡੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰ ਲਵੋ ! ਉਹ ਤੇ ਅੱਤ ਦਰਜੇ ਦਾ ਘਟਿਆ, ਡਰਾਮੇਬਾਜ਼ ……. ਇਹ … ਓਹ … ਵਗੈਰਾ .. ਵਗੈਰਾ ਹੈ ! (ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਅਪਨੇ...

Read →

ਅਣਪਛਾਤੀ ਗੁਵਾਚੀ ਲਾਸ਼ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਨਮੀਤ ਅੱਜ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਇਆ ! ਸੜਕ ਤੇ ਜਾਉਂਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਨਜਰੀ ਪਈ ! ਪੁਛਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕੀ ਕੋਈ ਅਣਪਛਾਤੀ ਲਾਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਵਾਲੇ ਜਲਾਉਣ ਚੱਲੇ ਨੇ ! ਹੈ ? ਅਣਪਛਾਤੀ ਲਾਸ਼ ? ਇਹ ਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ? ਉਸ ਨੇ...

Read →

ਦਾਤਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜੇਕਰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ! ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਾਂ ਕੀ "ਮੰਨੂ ਸਾਡੀ ਦਾਤਰੀ ਅਸੀਂ ਮੰਨੂ ਦੇ ਸੋਏ, ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਮੰਨੂ ਵੱਢਦਾ ਅਸੀਂ ਦੂਣੇ ਚਉਣੇ ਹੋਏ।" (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ...

Read →

ਨਾ ਇਧਰ ਕੇ ਰਹੇ, ਨਾ ਉਧਰ ਕੇ ਰਹੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ.. ਕਲੀਨ ਸ਼ੇਵਨ ਗੁਰਸਿੱਖ ਮੁੰਡੇ ਲਈ ! (ਵਿਆਹ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਪੜ ਕੇ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਹੈਰਾਨ ਰਹ ਗਈ) ! ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਕੁਛ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ! ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਓਹ ਲੋਗ ਮੁੰਡਾ ਵੇਖਣ ਗਏ .... ਮੁੰਡੇ...

Read →

ਫੈਸ਼ਨ ਸਟੇਟਮੇੰਟ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਬਹੁਤ ਮਨ ਦੁਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਟੋਪੀ ਜਾਂ ਅੱਜ ਕਲ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਚਲ ਰਹੀ ਜੁਰਾਬ ਵਰਗੀ ਪਟਕੀ ਜਿਹੀ ਪਾਏ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ! ਕਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ ਇਹ ਟੋਪੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪਟਕੀਆਂ ਬੰਨ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ...

Read →

ਕਬਜ਼ਾ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚੱਲ ਬਈ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘਾਂ, ਪੰਜ ਕੁ ਅਖਾਣ ਅੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਾ! (ਮਾਸਟਰ ਜੀ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ) ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ : ਮਾਸਟਰ ਜੀ, ਭਾਵ ਅਰਥ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਲੇ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ? ਮਾਸਟਰ ਜੀ : ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ...

Read →

ਚੇਂਜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੇਂਜ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ ! ਸਾਨੂੰ ਜੇਕਰ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਚੇਂਜ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ! (ਆਗੂ ਕਪਟੀ ਸਿੰਘ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਮਗੱਜੇ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਇਸ ਨੇ ਤਾਂ...

Read →

ਭੈਣ ਡਰ ਗਈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਦੀਵਾਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਚਿਣੇ ਹੋਏ ਵਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਓਹ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ! (ਹਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ)...

Read →

ਇਨਸਾਫ਼ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹਾਏ ਹਾਏ, ਪੁਲਿਸ ਹਾਏ ਹਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ! ਸਾਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਦੋਂ ਮਿਲੇਗਾ ? (ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿਆਸੀ ਸਿਆਸਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਬੈਰੀਅਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ)ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚ ਗਈ, ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਦਗੜ-ਮਾਗੜ...

Read →

ਪੰਥ ਕੀ ਜੀਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅੱਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮਸਲੇ ਲਟਕਦੇ ਅੱਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ! ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰ ਸੁਣਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਾਂ ਜਾਂ ਜੱਥੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਲ ਕਰਨ ਦਾ ! (ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ)...

Read →

ਵਾਜਾ ਵੱਜ ਗਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਾਜੇ ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ? ਕਿਓਂਕਿ ਵਾਜੇ ਦਾ ਕੰਮ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ! ਮਤਲਬ ? ਸਾਡੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਪਿੱਛਲੇ 100 ਤੋਂ ਵਧ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਾਜਾ ਵਜਾਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਕਾਰਣ ਪ...

Read →

रोम-रोम रोमांटिक ! (निक्की कहानी)

क्या माहौल हो गया है आज कल ! क्या लड़के और क्या लड़कियां, जिसे देखो उसकी निगाह गन्दी है ! (मनोज ने मित्र दीपक के सामने अपने दिल का दर्द ब्यान किया) अगर हम लडके आज से ही सभी जानने वाली, सा...

Read →

गोल्डन रूल्ज़ ! (निक्की कहानी)

हैंड्स अप ! (न्यूयॉर्क की सुनसान गली से रात को दस बजे निकल रहे गुरप्रीत सिंघ को बेघर गुंडे मैक्सिकन विलियम और नीग्रो मैक्स ने लूटने के इरादे से घेर लिया)गुरप्रीत सिंघ घूम कर खड़ा हो गया, वो...

Read →

देश से प्यार ! (निक्की कहानी)

देश से प्यार करो ! देश से बढ़ कर कुछ नहीं ! भारत हमको जान से प्यारा है ! इस देश की धरती को हम मां समझते हैं ! इस पर नापाक कदम रखने वालों को हम मिटा कर रख देंगे ! "पान चबाते चबाते अचानक पीक...

Read →

साधू से संवाद ! (निक्की कहानी)

और बेटा कैसे हो ? सब कुशल मंगल ? (साधू नित्यानंद छह महीने बाद सुशांत को मिलने आये थे )सुशांत : साधुवाद ! बहुत दिनों में आये इस बार आप ?नित्यानंद : साधू घूमे गली गली, साधू घूमे देश ! जगत...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ - ਰੋਡ ਰੇਜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੰਨਾਂ ਹੈ ਬੁੱਢੇ ? ਤੇਰੀ ਤਾਂ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਜੀ ਲੈਣ ਦੇ ! (ਸਕੂਟਰ ਨਾਲ ਕਾਰ ਦੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਟੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਾਰ ਤੋਂ ਉਤਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬੇਸਬਾਲ ਦਾ ਡੰਡਾ ਸੀ !)ਬੇਟਾ ਗਲਤੀ...

Read →

सरदारों पर चुटकुले ! (निक्की कहानी)

लो भाई... सुनो फिर एक और सरदारों वाला चुटकुला .... "एक सरदार के बारह बज गए........." (विनोद और उसके कुछ दोस्त आपस में मज़ाक कर रहे थे और अपने ही मित्र सभमीत सिंघ को चिड़ाने की कोशिश में लगे...

Read →

तेरी बहन .... ! (निक्की कहानी)

बहुत बुरा हुआ उस लड़की के साथ.. कितनी दरिंदगी से बलात्कार किया गया ! (गाली देता है) देखो समाज में इस घटना के प्रति कितना रोष है ? मेरा तो अपना खून खौल रहा है.. मेरा वश चले तो मैं उनकी...

Read →

अवैध पुतले ! (निक्की कहानी)

हे धर्मराज ! एक अपराध की सजा तो एक बार ही होती है, पर मुझे तो ऐसे अपराध के लिए हर साल जलाया जा रहा है जो अक्षम्य भी नहीं है ! आप तो इन्साफ कीजिये ! (रावण की आत्मा अपना दुखड़ा सुना रही थी...

Read →

गीदड़ राज ! (निक्की कहानी)

जंगल का राजा शेर है, गीदड़ क्यों नहीं ? (मनोहर ने प्रशन किया)शैलेन्द्र : शेर ज्यादातर अपना शिकार खुद करता है, पर गीदड़ या तो झुण्ड में शिकार करता है या फिर मुर्दा और घास खाता है ! राजा...

Read →

शिकार पर घात ! (निक्की कहानी)

अरे तुमने सुना, वो कोने के घर वाला सुरेश कल मर गया !शराब पी रहे चारों दोस्तों की आँखों में सुरेश की खूबसूरत बीबी सुनीता घूमने लगी !जाने कब से "शिकार पर घात" लगाए "शिकारियों" की लार टपकने...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →

जंगली भेडिये ! (निक्की कहानी)

सामूहिक कत्लेआम के बाद इन्साफ के लिए 30 साल का लम्बा इंतज़ार, पर मिला क्या ? मुआवज़े की हड्डियाँ जो हमारे अपने ही खून से लबरेज़ हैं ! (गुस्से से भरे हरबीर सिंघ का चेहरा लाल था)किसी भी बात को...

Read →

कसम से ! (निक्की कहानी)

भगवान कसम ! ये काम मैंने नहीं किया ! (चिद्दू ने गले की घंटी छूते हुए कहा) अरे ! मैंने तुझे खुद देखा है ! तुम बात बात पर भगवान की झूठी कसमें क्यों खाते हो ? कभी अपने घर वालों की भी खा के...

Read →