A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਉਪਚਾਰਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਇਤਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਕਿਓਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ? (ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ) ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ (ਥੋੜਾ ਵਿਚਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) : ਕਿਓਂਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਓਹ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਨਹੀਂ ਫੜ ਪਾ ਰਹੇ ! ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) : ਨਬਜ਼ ਨਹੀਂ ਫੜ ਪਾ ਰਹੇ ? ਓਹ ਕੀ ਉਪਚਾਰਕ (ਡਾਕਟਰ) ਹਨ ਜੋ ਸੰਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਬਜ਼ ਚੈਕ ਕਰਨਗੇ ? ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ (ਹਸਦੇ ਹੋਏ) : ਹਾਂ ! ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਨੂੰ ਉਪਚਾਰਕ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ! ਜੋ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਕੁਰੀਤੀਆਂ, ਕੁਰਹਿਤਾਂ, ਮਨਮਤਾਂ, ਸਭਿਆਚਾਰਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਉਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰੇ ! ਜਿਆਦਾਤਰ...
Continue Reading →

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਢਿਹ-ਢੇਰੀ ਹੋਈ ਇਮਾਰਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? (ਗੁਰੂ ਧਾਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੇਖਣ ਗਏ ਨਵਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) !ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਜੱਥੇ ਦੀ ਬੱਸ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ...

Read →

ਡਬਲ ਢੋਲਕੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਗੁਰਮਤ ਸਮਾਗਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਆਪ ਨੇ ਜਰੂਰ ਹਾਜ਼ਿਰੀ ਭਰਨੀ ਹੈ! ("ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਵਾਂਗੇ ਸੰਸਥਾਨ" ਦੇ ਇਲਾਕਾ ਪ੍ਰਭਾਰੀ ਨੇ ਲੋਕਲ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ...

Read →

ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਂ ਥੜੇ ਉਤੇ ਰਖਦੀ ਹਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਓ ਭੈਣ ਜੀ ਆਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰਲੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ! (ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਲਿੱਤੇ ਸਟਾਲ 'ਤੇ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਬੋਲਿਆ) !ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ : ਹੈ ? ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ...

Read →

ਮਨਮਤਿ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਨਮਤਿ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ? ਇਸ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ..... (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਕੀ ਹੋਇਆ ? (ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਕੀ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਹੈ ਕਲ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆ...

Read →

ਕਰ ਲਓ ਘਿਓ ਨੂੰ ਭਾਂਡਾ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਧੱਕਾ ਹੋਣਾ - ਹਿਰਦਾ ਵਲੂੰਧਰਣਾ - ਜਜਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਣਾ ਆਦਿ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਸਹਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰੋ ! (ਹਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਇਹ ਅੱਖਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਸਿੱਕਾ ਬੰਦ ਬਿਆਨਾਂ ਦਾ ਅੰਗ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਿਸੀ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ...

Read →

ਥਿੰਨ ਟੈਂਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹਰ ਕੌਮ ਕੋਲ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ! ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੀ ਹੈ ? (ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ) ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਥਿੰਨ ਟੈਂਕ ਹੈ ਨਾ ! ਦੂਜੇ ਥਿੰਕ ਟੈਂਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਉਡਾ ਕੇ...

Read →

ਹੁਣ ਤਾਂ ਹੰਝੂ ਵੀ ਸੁੱਕ ਚਲੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹੇ ਰੱਬ ਜੀ, ਪੰਥ ਢਹਿੰਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਭਰਾ ਮਾਰੂ ਜੰਗ ਛਿੜੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਨਿਜੀ ਮਨਮਤ ਨੂੰ ਸਭ "ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੁਰਮਤ" ਕਹਿੰਦੇ ਨਹੀਂ ਥੱਕਦੇ ! ਸਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਅੱਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤ ਵਿਖਾਵੇ ਖਾਤਿਰ "ਮੂਰਖ" ਆਖਦੇ...

Read →

ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਭੱਜਣ ਦੇ ਰਾਹ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਬੜੀ ਹੀ ਹਾਸੋ ਹੀਣੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਜੋੜੇਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਤਨਾ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ੋ-ਆਫ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਕਿ ਓਹ ਭੁੱਲ ਹੀ ਗਿਆ ਕਿ ਖੇਡਣ ਵਾਲੇ ਬੂਟ (ਸਪੋਰਟ ਸ਼ੂ) ਪਾਲਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ! ਕੋਈ ਨੀ ! ਸਿਆਸੀ ਹੈ .. ਭੱਜਣ ਦਾ ਰਾਹ...

Read →

ਅਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੁੱਟੇ ਗਏ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਅਖਾਣ ਬੋਲ ਕੇ ਦੱਸੋ (ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੈਕਚਰ ਲੈਂਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ) ਅੰਨੇ ਕੁੱਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ! (ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ) ;ਅੰਨੀ ਪੀਹਂਦੀ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਚੱਟਦੇ ! ;ਗੋਲੀ ਕਿੰਦੀ ਤੇ ਗਹਿਣੇ...

Read →

ਅਵਤਾਰ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜਸਵਿੰਦਰ ਘਰ ਦੇ ਲਾਗੇ ਪਾਰਕ ਵਿਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਕੁਝ ਸ਼ੋਰ ਸੁਨਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਜਸਵਿੰਦਰ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਤੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕੀ "ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੱਜ ਜਨਮਦਿਨ ਹੈ" ਇਸ ਲਈ ਝਾਂਕੀਆਂ ਕਢੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ...

Read →

ਵਿਚਕਾਰ ਨਾ ਡੁੱਬੋ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਵਿਤਾ ਅੱਜ ਬੜੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ ! ਉਸਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਦਾਹੜੀ ਦੇ ਕੇਸ਼ ਕਟਵਾ ਕੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਕਰ ਲਿੱਤੇ ਸੀ ! ਬਹੁਤ ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਰਕਾਰ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਹੀ ਲਿਆ! ਕਵਿਤਾ : ਕਰਤਾਰ ਇਹ ਤੂੰ ਕੀ...

Read →

ਸਜ਼ਾ ਜਾਂ ਮਜ਼ਾ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਮੰਮੀ ਦਸ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ! ਨਾ ਤੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਗਿਆ ਤੇ ਨਾ ਤੂੰ ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸੇਵਾ ਹੀ ਕੀਤੀ ! ਬੇਟਾ, ਰੋਜ਼ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਇਆ ਕਰ ਤੇ ਜੋੜੇ ਝਾੜਨ / ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ, ਭਾਂਡਿਆਂ ਜਾਂ ਸਫਾਈ ਆਦਿ ਦੀ...

Read →

ਅਣਪਛਾਤੀ ਗੁਵਾਚੀ ਲਾਸ਼ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਨਮੀਤ ਅੱਜ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਇਆ ! ਸੜਕ ਤੇ ਜਾਉਂਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਸ਼ ਨਜਰੀ ਪਈ ! ਪੁਛਣ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕੀ ਕੋਈ ਅਣਪਛਾਤੀ ਲਾਸ਼ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਵਾਲੇ ਜਲਾਉਣ ਚੱਲੇ ਨੇ ! ਹੈ ? ਅਣਪਛਾਤੀ ਲਾਸ਼ ? ਇਹ ਕੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ? ਉਸ ਨੇ...

Read →

ਮਨਮਤ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕੀ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਰਾਤਨ ਮਰਿਆਦਾ ਅੱਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਰਵਾਇਤਾਂ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਘੋਰ ਮਨਮਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ! (ਪੁਰਾਤਨ ਸਿੰਘ...

Read →

ਕਮੇਟੀ ਇੱਕ ਮਿਸਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਕਲ ਬੜਾ ਮੁੱਦਾ ਭਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਵਖਰੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ! ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਟੇਟਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਸਟੇਟ ਦੀ ਵਖਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਸਭਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ...

Read →

देश से प्यार ! (निक्की कहानी)

देश से प्यार करो ! देश से बढ़ कर कुछ नहीं ! भारत हमको जान से प्यारा है ! इस देश की धरती को हम मां समझते हैं ! इस पर नापाक कदम रखने वालों को हम मिटा कर रख देंगे ! "पान चबाते चबाते अचानक पीक...

Read →

कूड़े में प्रभु ! (निक्की कहानी)

तेज बदबू महसूस करते ही उसने नाक पर रुमाल रख लिया ! इलाके का बड़ा कूड़ेदान अपनी पूरी शानोशौकत के साथ दुर्गन्ध फैला रहा था !आवारा गाय, सूअर और कुत्ते अपने-अपने खाने के लिए जद्दोजहद कर रहे थे !...

Read →

थोडा थोडा रावण ! (निक्की कहानी)

बुराई पर अच्छाई की विजय का प्रतीक है यह रावण दहन ! (रोहित कुमार अपने बेटे विक्की को समझा रहे थे)पर पापा, बुराई तो हर दिन के साथ बढती ही जा रही है ! आप ही तो बताते हो ना की धर्म पंख लगा कर...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

भस्मासुर मीडिया ! (निक्की कहानी)

क्या बात है ? आज इन भाई साहिब की भूख हड़ताल को 34 दिन होने को आये और किसी भी राष्ट्रीय मीडिया में इनके बारे में कोई भी खबर दिखाई नहीं दी ? (रमेश ने अपने मित्र सुखदीप सिंघ से पुछा)सुखदीप सिंघ...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →

तस्वीर बनाता हूँ ! (निक्की कहानी)

किसी को गुरु साहिबान की असली फोटो / नकली फोटो के लिए लड़ते देखता हूँ तो बड़ी हैरानी होती है ! गुरु साहिबान को अगर सिख्खो को " मूर्त रूप" से जोड़ना होता तो " शब्द " को गुरु क्यों बनाते ? (सोशल...

Read →

बारगेनिंग ! (निक्की कहानी)

चल शापिंग पर चलते हैं, सब से अच्छी बारगेनिंग कहाँ होती है ? (नीता ने सुनीता से पूछा)आज किसी धर्म-स्थान पर चलते हैं ! (सुनीता ने शायद उसकी बात सुनी नहीं थी)उधर नीता सोच रही थी "सुनीता ठीक ही...

Read →

वास्तु चोर ! (निक्की कहानी)

आज रात इस घर में चोरी करेंगे ! दस-पन्द्रह मिनट में ही हमारा काम हो जायेगा और धन-जेवर हमारे हाथ में होंगे ! मैंने रेकी कर ली है, पिछले पांच दिनों से यह परिवार बाहर गया हुआ है ! (चोर किशोर ने...

Read →

कसम से ! (निक्की कहानी)

भगवान कसम ! ये काम मैंने नहीं किया ! (चिद्दू ने गले की घंटी छूते हुए कहा) अरे ! मैंने तुझे खुद देखा है ! तुम बात बात पर भगवान की झूठी कसमें क्यों खाते हो ? कभी अपने घर वालों की भी खा के...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

पति-पत्नी! (निक्की कहानी)

भगवान ने पति पत्नी को बनाया ताकि वो एक दूसरे के अधूरेपन को COMPLETE कर सकें और मिल कर अपने संसार को खूबसूरत बनाएं। (टी वी पर कार्यक्रम आ रहा था) नवीन प्रोग्राम देखते हुए अलग ही दुनियां ...

Read →

भारत का रहने वाला हूँ ! (निक्की कहानी)

अरे सुना तूने ? नागपुर के एक संतरे ने ऐलान किया है की क्योंकि नागपुर में संतरे ज्यादा पैदा होते हैं इसलिए देश के सभी फलों को संतरा कहना चाहिए ! (रमेश ने अपने मित्र रणजीत सिंघ से कहा)फिर तो...

Read →