A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੈ ਬਈ, ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਤ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ! "ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ" ਆਖ ਕੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਹੀ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੱਥੇਦਾਰ ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ" ਆਖ ਕੇ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣਗੇ ? (ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ)ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ : ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲੇ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰ ਦਾ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਜੀਠੀਆ ਵਰਗੀ ਮਿਸਾਲ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਆਖ ਕੇ ਮਾਫੀਨਾਮਾ ਮਿਲ ਗਿਆ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ...
Continue Reading →

ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੈ ਬਈ, ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਤ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ! "ਜੋ ਸ਼ਰਣ ਆਵੇ ਤਿਸ ਕੰਠ ਲਾਏ" ਆਖ ਕੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਹੀ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੱਥੇਦਾਰ ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਜੋ ਸ਼ਰਣ...

Read →

ਚੱਕਰਵਿਊ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੰਥ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਥੱਲੇ ਥੱਲੇ ਜਾਈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ! ਹਰ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਮਨਮਤਾਂ ਅਤੇ ਬਿਪਰਨ ਕੀ ਰੀਤ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਅੱਗ ਉਗਲਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤਰਫ਼ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ? ਇਤਨਾ ਪ੍ਰਚਾਰ, ਨਤੀਜਾ ਟਾਏਂ-ਟਾਏਂ ਫਿਸ਼ ! ਪਤਿਤਪੁਣੇ ਤੇ...

Read →

ਨਗਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤੂਤੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ 20 ਦਿਨ ਹੋਣ ਨੂੰ ਆਏ "ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ" ਤੇ ਬੈਠੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ; ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੀ ਵੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਡੇਲੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਪੜੀ ! ਹੁਣੇ ਕਿਸੀ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰ ਦੀ ਉਂਗਲ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਕੱਟ ਜਾਵੇ; ਵੇਖਣਾ...

Read →

ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਫਿਰ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਜਾਦੂਗਰਨੀ ਨੇ ਬਕਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਬੰਨ ਲਿਆ ! (ਸਟੇਜ ਤੇ ਬੈਠਾ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬਾਰੇ ਸਾਖੀਆਂ ਸੁਨਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ਭੁਖ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ...

Read →

ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

84 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰ ਕਰ ਕੀ ਰਹੇ ਨੇ ? ਅੱਖਾਂ ਧੋ ਰਹੇ ਨੇ ! ਮਤਲਬ ? ਜੋ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ ਪੂੰਝ ਰਹੇ ਨੇ ? ਨਹੀਂ ! ਨਹੀਂ ! "ਆਈ-ਵਾਸ਼" ! ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟਾ...

Read →

ਅਖੀਰਲੇ ਰਾਗੀ ਨੂੰ ਰੋਕੋ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ 3 ਅਨੰਦੁ ...... ਅਜੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਹੋਈਆਂ ਸੀ, ਕੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ (ਪ੍ਰਾਈਮ ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ) ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਕੇ ਰਾਗੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੜੀ ਹੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ, ਤੇ...

Read →

ਢੋਲ ਦੀ ਪੋਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਢੋਲੀ ਨੇ ਢੋਲ ਤੇ ਡੱਗਾ ਮਾਰਿਆ ਡਗ..ਡਗ..ਡਗ..ਡਗਾ ਡਗ–ਡਗਾ ਡਗ... ਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾ ਨੇ ਹੱਥ ਰੱਖ ਲਏ ਤੇ ਓਹ ਵਖਰਾ ਜਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ! ਨਾਲ ਦੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਦੋਸਤ ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਸਰੂਰ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਓਹ...

Read →

ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜੱਜ ਸਾਹਿਬ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਮੇਰਾ ਮਕਾਨ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਹੈ ! ਇਸ ਮਕਾਨ ਤੇ ਮਾਲਿਕਾਨਾ ਹੱਕ ਮੇਰਾ ਸੀ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੇ ਨਕਲੀ ਪੇਪਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਲੱਲੋ ਚਪੋ ਕਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਰਗਲਾ ਲਿਆ ! ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ ? (ਜੱਜ ਨੇ...

Read →

ਬਿੱਲੀ ਨੂੰ ਘੰਟੀ ਕੌਣ ਬੰਨੇਗਾ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਦਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੁੜ-ਬੁੜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) !ਕੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਰਣਜੀਤ ? ਕਿਓਂ ਕਲਪ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ? (ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ)ਰਣਜੀਤ : ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਸੋਚ ਕੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ “ਸਨ ਆਫ਼ ਸਰਦਾਰ” ਵਰਗੀਆਂ...

Read →

ਸੇਵਾ ਹਜੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੂਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ "ਸਫਾਈ ਸੇਵਕ" ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਸਿੰਘ ਅੱਤੇ ਕੌਰ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜੀਆਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਓਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕੀ ਇਹ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਹੈ ਤੇ ਗੈਰ-ਸਿੱਖ ਇਸ ਲਈ...

Read →

ਦਾਗ ਚੰਗੇ ਹਨ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਸਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਤੇ ਨਿਰਭਓ ਨਿਰਵੈਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਚ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਚਾਰਦੇ ਸਨ ! ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਦਾ ਨੇਮ ਸੀ ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ...

Read →

ਸੰਗਤਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਪੰਥਕ ਧਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਪੰਥ ਬਾਰੇ ਖਬਰਾਂ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਕੀ ਰਾਜ਼ ਹੈ ? (ਹਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਗਤਰੇ ਦੇ ਛਿੱਲੜ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ) ਹੈ ਤਾਂ ਅੰਦਰ ਦੀ...

Read →

ਲਾਡਲਾ ਵਿਗੜ ਗਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਦੋ ਗੁਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮ ਕੇ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲਾਬਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ? (ਅਖਬਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਵੋਹਟੀ ਗੁਰਗਿਆਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਖਬਰ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਗੁਰਗਿਆਨ ਕੌਰ : ਜਦੋਂ ਲਾਡਲੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ...

Read →

ਸਹਿਜਧਾਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵਧਾਈ ਬੇਟਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਖੰਡੇ ਕੀ ਪਾਹੁਲ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੰਘ ਸਜੇ ਹੋ ! (ਦਸ ਸਾਲ ਦੇ ਗੁਰਮੀਤ ਨੂੰ ਕੁਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਧਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ)ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ : ਧਨਵਾਦ ਅੰਕਲ ਜੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਸਿੱਖ ਬਣ ਗਿਆਂ ਹਾਂ !...

Read →

ਭਸਮਾਸੁਰ ਮੀਡਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਿਆ ਬਾਤ ਹੈ? ਆਜ ਇਨ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਭੂਖ ਹੜਤਾਲ ਕੋ 34 ਦਿਨ ਹੋਨੇ ਹੋ ਆਏ ਹੈਂ, ਔਰ ਕਿਸੀ ਭੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਮੀਡਿਆ ਨੇ ਇਨਕੇ ਬਾਰੇ ਮੇਂ ਕੋਈ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੀ ? (ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਨੇ ਮਿੱਤਰ ਸੁਖਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ)ਸੁਖਦੀਪ ਸਿੰਘ...

Read →

सरदारों पर चुटकुले ! (निक्की कहानी)

लो भाई... सुनो फिर एक और सरदारों वाला चुटकुला .... "एक सरदार के बारह बज गए........." (विनोद और उसके कुछ दोस्त आपस में मज़ाक कर रहे थे और अपने ही मित्र सभमीत सिंघ को चिड़ाने की कोशिश में लगे...

Read →

कूड़े में प्रभु ! (निक्की कहानी)

तेज बदबू महसूस करते ही उसने नाक पर रुमाल रख लिया ! इलाके का बड़ा कूड़ेदान अपनी पूरी शानोशौकत के साथ दुर्गन्ध फैला रहा था !आवारा गाय, सूअर और कुत्ते अपने-अपने खाने के लिए जद्दोजहद कर रहे थे !...

Read →

गाना-ए-दर्द ! (निक्की कहानी)

तेरे में इतना भी शऊर और ज्ञान नहीं है की आज धर्म की जो हानि हो रही है, उसके पीछे तेरे जैसे लोग भी है जो आँखें बंद कर शांत बैठे हैं ? तू हर बात को गाने गा गा कर हंसी में उड़ा देता है ! (पार्क...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

यह रिश्ता नहीं हो सकता ! (निक्की कहानी)

आप में कोई ऐब है तो पहले बता दीजिये ! बाद में कोई झंझट नहीं चाहती मैं ! (इंदु ने विनोद से रिश्ते की बात करते हुए कहा) मुझे मुजरा देखने का शौक है ! बस यही एक कमी कह लीजिये या शौक ! (विनो...

Read →

पी.आर.! (निक्की कहानी)

15th September 2018 आपकी पार्टी की मीडिया में तूती बोलती है, वाकई ही आपका पी.आर. बड़ा कमाल का है ! बाकी पार्टियाँ तो बामुश्किल अपनी बात रख पाती हैं और उनकी कोई भी मीडिया कवरेज भी नहीं दिखती...

Read →

बाड़ीलाइन राजनीति ! (निक्की कहानी)

अरे यार ! कल तो सारा मूड ही खराब हो गया ! भारत मैच हार गया ! मैं तो पटाखे भी लेकर आया था ! (विक्रम ने कहा)एक बात बताओ ! तुम्हें क्रिकेट से प्यार है या हार-जीत से ? (संजीव ने पूछा)विक्रम...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

वास्तु चोर ! (निक्की कहानी)

आज रात इस घर में चोरी करेंगे ! दस-पन्द्रह मिनट में ही हमारा काम हो जायेगा और धन-जेवर हमारे हाथ में होंगे ! मैंने रेकी कर ली है, पिछले पांच दिनों से यह परिवार बाहर गया हुआ है ! (चोर किशोर ने...

Read →

कर दूषण ! (निक्की कहानी)

कर दूषण की कहानी सुनाओ ना ! (हेमंत ने किशोर से कहा) वैसे तो खर दूषण की कहानी थी, पर तेरे इस गलत स्पेलिंग ने कहानी बदल दी है, सुन अब नई कहानी! एक देश में जनता को फूल बना कर ...

Read →

मैं भी एम.पी. बनूँगा ! (निक्की कहानी)

अरे मैंने सुना है की तुम ने भी आप पार्टी ज्वाइन कर ली है ? (रमेश ने सुरेश से पूछा)सुरेश : हाँ भाई ! एम्.पी. के चुनाव के लिए सबसे सस्ता, कामयाबी की 90% गारंटी वाला और तेज़ रास्ता आजकल "आप...

Read →

कुत्सित टी.आर.पी. ! (निक्की कहानी)

सुना है की विवादस्त ब्यान देने वाले उस नेता ने माफ़ी मांग ली है ? (तात्कालिक राजनीतक हलचल पर अपने मित्र मनोज कुमार से बात करते हुए श्रीवास्तव जी बोले)मनोज (हँसते हुए) : अब माफ़ी मांगे क्या...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

नकली शोध ! (निक्की कहानी)

मनोज : आज का पंजाब केसरी पढ़ा तुमने ? इसके हिसाब से भारत और अमरीका में दाढ़ी वाले पुरुषों के लेकर एक शोध किया गया है जिसमें पाया गया कि दाढ़ी रखने वाले 86 प्रतिशत भारतीय मर्द और 65 फीसदी...

Read →