A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kavita

ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ (ਨਿੱਕੀ ਕਵਿਤਾ)

ਰਾਹ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀ ... ਅਨਿਆਂ ਹੱਥ ਬਟੇਰ !ਭਟਕਾਉਣ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਤਿਆਰ, ਰੱਬਾ ਇਹ ਕੈਸਾ ਹਾਏ ਹਨੇਰ !ਝੂਠ ਦੀ ਰਾਤ ਹੋਈ, ਸ਼ੈਤਾਨ ਘੁਮਦੇ, ਕਦੇ ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਸਵੇਰ !ਰਾਜਾ, ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਹੋਵੇ ਕੋਈ ਸੰਤਰੀ, ਬਣ ਫਿਰਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਰ !ਮਨਮਤ ਬਾੜ ਖੇਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ, ਲੱਗੇ ਗੁਰਮਤੀ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ !ਧਰਮ ਇੱਕ, ਟੁਕੜੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਏ ਅਨੇਕਾ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਵੇਖੋ ਫੇਰ !ਭਾਈ ਬਾਬਾ ਸਾਨੂੰ ਜੱਚਦੇ ਨਾਹੀ, ਸੰਤ ਸ਼ਬਦ ਪਾਉਂਦਾ ਖਲੇਰ !ਜੱਥਾ-ਕਾਲਜ ਮੇਰਾ-ਤੇਰਾ, ਤੂੰ ਅੰਨਾ ਤੂੰ ਕਾਣਾ ਦੇ ਘੁਮਣ ਘੇਰ !ਡਿਗਦਾ, ਉਠਦਾ, ਉਠ-ਉਠ ਡਿਗਦਾ, ਭੁਲਿਆ ਸਿੱਖ ਦਲੇਰ !ਦਿਸ਼ਾਹੀਣ ਹੋਇਆ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ, ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਰੱਬਾ ਪਰੇਰ !
Continue Reading →

ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ ਤੇ ਸਾਡਾ ਦੋਗਲਾਪਣ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਹੱਟ ਜਾ ਬੀਬੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਜਨਾਨੀਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਨਹੀ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀਆਂ, ਇਹ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੈ ! ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੰਸ ਰੂਪੀ ਚਿੱਟੇ ਬਗੁਲੇ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ...

Read →

ਜਾਤ ਕਾ ਗਰਬ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਤ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹੈ ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ ਕਪੂਰ !ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ : ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਪਿੱਛੇ ਜਾਤ ਲਗਾਉਣਾ ਮਨਮਤ ਹੈ ! ਜੋ ਸਿੱਖ ਹੈ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਜਾਤ ਨਹੀ ਹੁੰਦੀ !ਰਣਜੋਧ ਸਿੰਘ : ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ ਵੀਰ ਜੀ...

Read →

ਤੁੰਨੀ ਮੁੰਨੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਰਮੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤ ਸਰਦਾਰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਲਗਦੇ ਤੇ ਓਹ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦਾ ਕੀ ਕਾਸ਼ ਓਹ ਵੀ ਸਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ! ਉਸਨੂੰ ਲਗਦਾ ਕੀ ਜਿਵੇਂ ਅਸਲ ਮਰਦ ਓਹ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ! ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਤੇ ਪੈਗੰਬਰ ਚੇਤੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ! ਪਰ ਕੁਛ ਕੁ...

Read →

ਯੇ ਤੋ ਬੜਾ ਟੋਇੰਗ ਹੈ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਯੇ ਤੋ ਬੜਾ ਟੋਇੰਗ ਹੈ ! (ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅੱਗੇ ਨਿੱਕਾ ਮਨਜੋਤ ਟੀ.ਵੀ. ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਚੱਡੀ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ !)ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਹੋਸ਼ ਉਡੇ ਹੋਏ ਸਨ !ਪਰ ਨਿੱਕੇ ਦੀ ਇਥੇ ਹੀ ਬੱਸ...

Read →

ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਫਿਰ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਜਾਦੂਗਰਨੀ ਨੇ ਬਕਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਬੰਨ ਲਿਆ ! (ਸਟੇਜ ਤੇ ਬੈਠਾ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬਾਰੇ ਸਾਖੀਆਂ ਸੁਨਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਖੀਆਂ ਵਿਚ ਭੁਖ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ...

Read →

ਲੰਗਰ ਕਿੱਥੇ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ ? ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹਰਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ? ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ? ਕੋਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ? ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿਖ ਸੇਵਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ? ਹਲਵਾਈ ਲੰਗਰ ਪਕਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਪਤਿਤ ਜਾਂ ਸਿਰਗੁੰਮ...

Read →

ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਵਾਲ-ਜਵਾਬ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਧੀਨ ਜੀ ਦਾ ਇਸ ਬਾਬਤ ਕੀ ਸਟੈਂਡ ਹੈ ? ਸਿਆਸੀ : "ਪਰਧੀਨ" ਨਹੀਂ, "ਪਰਧਾਨ - ਪ੍ਰਧਾਨ" ਹੁੰਦਾ ਹੈ ! ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਪੰਥਕ ਫੈਸਲੇ ਆਪ ਨਾ ਲੈ ਪਾਵੇ ਤੇ ਕਿਸੀ ਨਾ ਕਿਸੀ ਦੇ "ਅਧੀਨ" ਹੋ ਕੇ ਟਾਲ-ਮਟੋਲ ਜਾਂ ਪੰਥ ਵਿਰੋਧੀ...

Read →

ਦਾਗ ਚੰਗੇ ਹਨ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਸਨ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਗਾਡੀ ਰਾਹ ਤੇ ਨਿਰਭਓ ਨਿਰਵੈਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸਚ ਦਾ ਮਾਰਗ ਪ੍ਰਚਾਰਦੇ ਸਨ ! ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਤ ਦਾ ਨੇਮ ਸੀ ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ...

Read →

ਵਾਹ ਵਾਹ ! ਹਾਏ ਹਾਏ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚੋਰ ਹੈ ਚੋਰ ! ਪੰਥ ਦਾ ਗੱਦਾਰ ! ਭਾੜੇ ਦਾ ਟੱਟੂ ਹੈ ਓਹ ਫਲਾਣਾ ! (ਗਾਲਾਂ ਕਢਦੇ ਹੋਏ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ)ਪਰ ਅਜੇ ਕਲ ਤਕ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਪੰਥ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸੇਵਕ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸੀ ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਹੁਣ ਉਸ...

Read →

ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਢਿਹ-ਢੇਰੀ ਹੋਈ ਇਮਾਰਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ ? (ਗੁਰੂ ਧਾਮਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੇਖਣ ਗਏ ਨਵਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) !ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਜੋ ਜੱਥੇ ਦੀ ਬੱਸ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ...

Read →

ਕਾਲੀ ਦਾਸ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਏ ਮੂਰਖਾ, ਇਹ ਕੀ ਕਰੀਂ ਜਾਂਦਾਂ ਹੈਂ ? ਜਿਸ ਟਹਿਣੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾਂ ਹੈਂ, ਉਸੀ ਨੂੰ ਕੱਟੀ ਜਾਉਂਦਾ ਹੈਂ ? (ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਨੇ ਕਾਲੀ ਦਾਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)ਕਾਲੀ ਦਾਸ : ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੀਸਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਅੱਜ ਜੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ! ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ (ਗੁੱਸੇ...

Read →

ਅਪਗ੍ਰੇਡ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੈ ਵੀਰ ! ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ! (ਧਨਵੰਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡ ਰਹੀ ਸੀ) ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡ ਰਹੀ ਹੈਂ ਧਨਵੰਤੀਏ ? (ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਧਨਵੰਤੀ : ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਜੰਟ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ! ਅੱਜ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ...

Read →

ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਮਹਾਨ-ਕੋਸ਼ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਤਨੀ ਸਾਰੀਆਂ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ! ਇਤਨੇ ਸਾਰੇ ਪੰਥਕ ਆਗੂ ! ਇਤਨੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ! ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਗਿਆਨੀ ਤੋਂ ਘਟ ਸਮਝਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ! ਪਰ ਪੰਥ ਫਿਰ ਵੀ ਅਨਸੁਲਝੇ ਮਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ...

Read →

ਨਗਾਰਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤੂਤੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ 20 ਦਿਨ ਹੋਣ ਨੂੰ ਆਏ "ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ" ਤੇ ਬੈਠੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰ ਜੀ ਨੂੰ; ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੀ ਵੀ ਨੇਸ਼ਨਲ ਡੇਲੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਖਬਰ ਨਹੀਂ ਪੜੀ ! ਹੁਣੇ ਕਿਸੀ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰ ਦੀ ਉਂਗਲ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਕੱਟ ਜਾਵੇ; ਵੇਖਣਾ...

Read →

ਊੜਾ - ਐੜਾ - ਈੜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ! ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ! ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਤੇ ਓਹੀ ਸਿਖਿਆ ਬੁੱਢੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ! ਕੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮਾਣ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ? ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਸਾਡੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ! (ਗੁਰਮੰਨ...

Read →

मतवाली गाली ! (निक्की कहानी)

मैंने एक बात नोट की है कि तुमनें गालियाँ देनी बंद कर दी हैं ! पहले तो बात बात पर तुम्हारी जुबान से फूल झड़ते थे ?समय समय की बात है ! पहले मैं गाली देने से पहले सोचता नहीं था और एक दम...

Read →

तस्वीर बनाता हूँ ! (निक्की कहानी)

किसी को गुरु साहिबान की असली फोटो / नकली फोटो के लिए लड़ते देखता हूँ तो बड़ी हैरानी होती है ! गुरु साहिबान को अगर सिख्खो को " मूर्त रूप" से जोड़ना होता तो " शब्द " को गुरु क्यों बनाते ? (सोशल...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

मूत्र हिंसा ! (निक्की कहानी)

अरे नहीं यार ! तू फिर खड़ा हो गया खुले में पेशाब करने ? (हरीश ने अपने मित्र कमलेश को टोका)कमलेश : फिर कहाँ करूँ ? इतनी बड़ी मार्किट है पर जन-सुविधाओं का अकाल है यहाँ ! ले देकर एक मूत्रालय है...

Read →

जंगली भेडिये ! (निक्की कहानी)

सामूहिक कत्लेआम के बाद इन्साफ के लिए 30 साल का लम्बा इंतज़ार, पर मिला क्या ? मुआवज़े की हड्डियाँ जो हमारे अपने ही खून से लबरेज़ हैं ! (गुस्से से भरे हरबीर सिंघ का चेहरा लाल था)किसी भी बात को...

Read →

थोडा थोडा रावण ! (निक्की कहानी)

बुराई पर अच्छाई की विजय का प्रतीक है यह रावण दहन ! (रोहित कुमार अपने बेटे विक्की को समझा रहे थे)पर पापा, बुराई तो हर दिन के साथ बढती ही जा रही है ! आप ही तो बताते हो ना की धर्म पंख लगा कर...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

ये कैसा प्यार है ? (लघु कहानी)

"वेलंटाईन डे" के दिन हाथों में हाथ डाल, प्यार में जीने-मरनें की कसमे खाने के बाद शाम को प्रेमी ने प्रेमिका को बहुत सुन्दर गुलाबों का बुक्के भेंट किया ... लड़की ने बुक्के को चूमा और आई लव यू...

Read →

फरमाइशी नारा ! (निक्की कहानी)

यार, कुछ हंगामें बाज़ी वाली फोटो भी हो जाती तो जनता में हमारा भी अक्स झुझारू बन जाता ! वो दूसरी पार्टी के नेता के कल के धरना-पर्दर्शन में फोटो खूब लग रहे थे (अखबार में अपनी फोटो देखते हुए...

Read →

चरणचुंबक ! (निक्की कविता )

तड़प रहे हैं चरणों में लोटने को चरणचुंबक ! खुद को समझें देव, दूसरों को समझें शम्बूक ! पालतू हैं धार्मिक लबादे में लिपटे, समझे चम्पक ! क्या अनपढ़ और पढ़े लिखे, निकल रहे लम्पट ! नीरो बजाता था...

Read →

बाड़ीलाइन राजनीति ! (निक्की कहानी)

अरे यार ! कल तो सारा मूड ही खराब हो गया ! भारत मैच हार गया ! मैं तो पटाखे भी लेकर आया था ! (विक्रम ने कहा)एक बात बताओ ! तुम्हें क्रिकेट से प्यार है या हार-जीत से ? (संजीव ने पूछा)विक्रम...

Read →

इन्साफ की उम्मीद ! (निक्की कहानी)

पर तुमने पहली बार तो मुलजिम के खिलाफ गवाही दी थी, फिर दूसरी बारी मुलजिम के पक्ष में और आज तुम फिर ब्यान बदल रहे हो ? मैं चाहूँ तो तुम्हारी गवाही रद्द कर सकता हूँ और तुम्हे गलत-बयानी के दोष...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →

यह रिश्ता नहीं हो सकता ! (निक्की कहानी)

आप में कोई ऐब है तो पहले बता दीजिये ! बाद में कोई झंझट नहीं चाहती मैं ! (इंदु ने विनोद से रिश्ते की बात करते हुए कहा) मुझे मुजरा देखने का शौक है ! बस यही एक कमी कह लीजिये या शौक ! (विनो...

Read →