A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਹਉਮੈਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੇਖਿਆ ! ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ? ਮੇਰਾ ਕਹਿਆ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਹਉਮੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। (ਆਤਮ ਮੁਗਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰ ਦੁਹਰਾਈ) ਆਤਮ ਚਿੰਤਨ ਸਿੰਘ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਚੀਂ ਪੈ ਗਿਆ.... ਅਸੀਂ ਕੂਕ ਕੂਕ ਕੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਣ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਿਰਫ ਅਸੀਂ ਹੀ ਹਉਮੈਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹਾਂ ਪਰ ਸਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਹਰਕਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਆਪ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਸਭਨਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਹੈ। (ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ)
Continue Reading →

ਅ-ਕਾਲੀ ਦਲਦਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ ... ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ ! (ਹਨੇਰੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਡੂੰਘੇ ਕਾਲੇ ਦਲਦਲ ਵਿਚੋਂ ਅਵਾਜਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ)! ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਰੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਉਣ ਲੱਗਾ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਹੜੇ ਪਾਸੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ !ਕੌਣ ਹੈ ? (ਇਸ ਕਾਲੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ...

Read →

ਯਾਦਗਾਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦੇਣੀ ਯਾਦਗਾਰ ? (ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਭਰੇ ਮਨਜੋਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗਾਲ ਕਢਦੇ ਕਢਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ) ਇਸ ਯਾਦਗਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਅਕਸ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਤੇ ਹੋਏ ਜੁਲਮ ਦੁਨੀਆਂ ਅੱਗੇ ਆਉਣਗੇ ! ਕੀ ਇਹ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ? (ਭੈੜਾ...

Read →

ਪੇਸ਼ੇਵਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਜਦੋਂ ਕਿਸੀ "ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਗਿਆਨਵਾਨ" (ਜਿਸਨੂੰ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਵੇ - ਧਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੇਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਹ ਅੰਦਰੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇੇ) ਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਓਹ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਸ...

Read →

ਸੌਰੀ ਏ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁੱਤਰ, ਮੰਮੀ ? (ਘਰ ਵੜਦੇ ਹੀ ਕੁਲਜੀਤ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਬਲਜੀਤ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ) ਪਾਪਾ, ਮੰਮੀ ਸੌਰੀ ਏ ! (ਬੜੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਬਲਜੀਤ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ) ਸਵੇਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਸੌਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ! ਅੱਜ ਵਿਆਹ ਨੂੰ 20 ਸਾਲ...

Read →

ਮੋਮਬੱਤੀ ਬਾਲ ਕੇ ਮੈਂ ਥੜੇ ਉਤੇ ਰਖਦੀ ਹਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਓ ਭੈਣ ਜੀ ਆਓ, ਲੈ ਜਾਓ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਤੇ ਕਰਲੋ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ! (ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੋਂ ਲਿੱਤੇ ਸਟਾਲ 'ਤੇ ਮੋਮਬਤੀਆਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਬੋਲਿਆ) !ਹਰਨਾਮ ਕੌਰ : ਹੈ ? ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਮੋਮਬੱਤੀ ਜਲਾਉਣ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ...

Read →

ਸਿੱਖ, ਚੁਰਾਸੀ ਤੇ ਦੁਧ ਦੇ ਟੀਕੇ (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੀਸ ਮਾਫੀ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੈ ! ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਮਨਮੁਖ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ !ਕਲਰਕ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ : ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਜਣ ਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਿਲੇ ਫਲੈਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਘਰ...

Read →

ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਪਾਠ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਆਓ ਵੇਖ ਕੇ ਆਈਏ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਗਏ)ਆਓ ਬਈ ਨੋਜਵਾਨੋਂ ! (ਗੁਰੂ ਫਤਿਹ ਦੀ ਸਾਂਝ ਕਰ ਕੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਿੰਘ ਗੁਰਮੁਖ...

Read →

ਉਲਝਨ ਸੁਲਝੇ ਨਾ, ਰਸਤਾ ਸੂਝੇ ਨਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਚ ਗਾਣਾ ਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ “ਉਲਝਨ ਸੁਲਝੇ ਨਾ, ਰਸਤਾ ਸੂਝੇ ਨਾ, ਜਾਊਂ ਕਹਾਂ ਮੈਂ ਜਾਊਂ ਕਹਾਂ?” ! ਅਚਾਨਕ ਹੀ ਉਸਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੁੱਟ ਗਈ ਸੀ ! ਇਮਾਨਦਾਰ ਗੁਰਦੀਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤੇ ਬਗੈਰ...

Read →

ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਫੀਸ ਨਹੀ ਭਰ ਸਕਦਾ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀ ਹੈ (ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਿਹਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੇਂਬਰਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ) ! ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ ਤੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ...

Read →

ਮਨਮਤਿ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਰਾਤਨ ਮਰਿਆਦਾ ਅੱਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਰਵਾਇਤਾਂ" ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਘੋਰ ਮਨਮਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ! (ਪੁਰਾਤਨ ਸਿੰਘ...

Read →

ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਠੰਡ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਤਿਗੁਰ ਜੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ! ਜਿਵੇਂ ਏ.ਸੀ. ਕਮਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸੀਤਲਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ! (ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਦੱਸ ਰਹੇ ਸਨ)...

Read →

ਮੋਰਚਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕਲ ਸਵੇਰੇ ਨਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਰਖਣਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆ ਜਾਣਾ ! (ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਹਾ)ਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਤੁਸੀਂ ਨਵਾਂ ਘਰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਤੇ ਦਸਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ?ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਹਸਦੇ ਹੋਏ) : ਅਜੇ ਖਰੀਦਿਆ...

Read →

ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਕੀਰ ਛੋਟੀ ਨਾ ਕਰੋ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀ ਓਹ ਕਿਤਨਾ ਕਮੀਨਾ ਬੰਦਾ ਹੈ ? ਉਸਨੂੰ ਛਡੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰ ਲਵੋ ! ਉਹ ਤੇ ਅੱਤ ਦਰਜੇ ਦਾ ਘਟਿਆ, ਡਰਾਮੇਬਾਜ਼ ……. ਇਹ … ਓਹ … ਵਗੈਰਾ .. ਵਗੈਰਾ ਹੈ ! (ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਅਪਨੇ...

Read →

ਅੰਦਰ-ਬਾਹਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਰੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ, ਬਲੈਕ ਆਉਟ ਕਰ ਦਿਓ ! ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਕੇ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਗੁਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਨੰਦੁ ਮਾਣਾਗੇ ! ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਦਿਲ ਵਧੇਰੇ ਲਗਦਾ ਹੈ ! (ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲਜੀਤ...

Read →

ਸਾਡਾ ਬੇਦਾਵਾ ਕੌਣ ਪਾੜੇਗਾ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਲੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਬੇਦਾਵਾ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕੀ ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਕੇ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ! ਪਰ ਏ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬੇਮੁਖ ਹੋ ਚੁਕੇ ਮੇਰੇ ਪਤਿਤ ਵੀਰ ! ਕੀ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਚੋਂ ਕਦੀ ਆਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ...

Read →

दूध में कांजी ! (निक्की कहानी)

क्या हो गया है मनोज को आजकल ? उसके स्टेटस बद से बदतर होते जा रहे हैं ! पहले तो वो जब लिखता था तब उसकी बात में कुछ बात होती थी !दूध में कांजी पड़ रही है ! बेचारा क्या करे, उसकी दोस्तों की...

Read →

आज के दो बैलों की कथा ! (निक्की कहानी)

ये आज कल भारत की राजनीति को क्या हो रहा है ? जहाँ देखो आप की ही चर्चा है ! पुराने खिलाड़ी तो हाशिये पर ही खड़े नज़र आ रहे हैं ! क्या भविष्य होगा देश का ? (रमेश भारत की राजनीति पर चर्चा कर रहा...

Read →

आम आदमी ! (निक्की कहानी)

हिप हिप हुर्रे ... आम आदमी पार्टी जीत गयी ! अब तो दिल्ली और उसके बाद पूरे भारत के दिन फिर जायेंगे ... अरे भाई ... राम राज आ जाएगा अब तो ! (ख़ुशी से पागल हुआ रमेश झूम रहा था)किशोर : क्यों खुश...

Read →

मूत्र हिंसा ! (निक्की कहानी)

अरे नहीं यार ! तू फिर खड़ा हो गया खुले में पेशाब करने ? (हरीश ने अपने मित्र कमलेश को टोका)कमलेश : फिर कहाँ करूँ ? इतनी बड़ी मार्किट है पर जन-सुविधाओं का अकाल है यहाँ ! ले देकर एक मूत्रालय है...

Read →

सच की रखवाली ! (निक्की कहानी)

आज उसकी पिटाई पक्की है... जब देखो बकवास करता रहता है भगवान् के खिलाफ ! (राकेश गुस्से से बोल रहा था)मुकेश : छोड़ो भैया, थोडा समझा कर देख लिया ना ? जब आप ने देख लिया की उसके विचार पक चुके हैं...

Read →

गुलाम का राज्याभिषेक ! (निक्की कहानी)

फिर गुलाम ने मालिक से कहा "हजूर, बीच बीच में एक आध कौड़ा मारते रहा कीजिये, गुलामी की फीलिंग आती रहती है" !यह सुनते ही मालिक ने उसे पांच कौड़े लगाते हुए कहा "मालिकों को नसीहत देता है ? अपनी...

Read →

काला चश्मा ! (निक्की कहानी)

राह चलता राजपाल दाना चुगते पक्षियों को देख पुल्कित हो उठा ! उसकी निगाह अचानक एक छोटे बच्चे पर गयी जो पक्षियों के साथ बैठ कर उनके भोजन का स्वाद उठा रहा था ! अपने फटे कपड़ो में गरीबी और...

Read →

सरदारों पर चुटकुले ! (निक्की कहानी)

लो भाई... सुनो फिर एक और सरदारों वाला चुटकुला .... "एक सरदार के बारह बज गए........." (विनोद और उसके कुछ दोस्त आपस में मज़ाक कर रहे थे और अपने ही मित्र सभमीत सिंघ को चिड़ाने की कोशिश में लगे...

Read →

मुखाग्नि ! (निक्की कहानी)

यार आप लोग भी ना ! अरे मरना है तो खुद मरो, औरों को क्यों मार रहे हो ? (अपनी अगली सीट पर बैठे आदमी को सिगरेट पीते देख कर मनोहर ने कहा)ज्यादा तकलीफ है तो कहीं और जा कर बैठ जाओ ! (उस आदमी ने...

Read →

बारगेनिंग ! (निक्की कहानी)

चल शापिंग पर चलते हैं, सब से अच्छी बारगेनिंग कहाँ होती है ? (नीता ने सुनीता से पूछा)आज किसी धर्म-स्थान पर चलते हैं ! (सुनीता ने शायद उसकी बात सुनी नहीं थी)उधर नीता सोच रही थी "सुनीता ठीक ही...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

भारत का रहने वाला हूँ ! (निक्की कहानी)

अरे सुना तूने ? नागपुर के एक संतरे ने ऐलान किया है की क्योंकि नागपुर में संतरे ज्यादा पैदा होते हैं इसलिए देश के सभी फलों को संतरा कहना चाहिए ! (रमेश ने अपने मित्र रणजीत सिंघ से कहा)फिर तो...

Read →

सर्दी हो या गर्मी, पगड़ी है बननी ! (निक्की कहानी)

मेरा सर दर्द करता है, मैं पगड़ी नहीं बाँध सकता ! (परेशान हो कर मनवीत ने कहा)अच्छा ? और कोई परेशानी तो नहीं, पगड़ी बाँधने में ? (अन्दर से हँसते हुए साहिब सिंघ ने पूछा)मनवीत सिंघ : गर्मियों में...

Read →

शीशे का प्रतिबिंबन (लघु कथा)

हम शनिवार को कोई नया सामान नहीं खरीदते और ना ही पेमेंट करते है ! कल शाम को अगर यह सामान ले आते तो ठीक होता, लेकिन अब आप सोमवार को आना. (रमेश कुमार ने कहा ).हरमस्तक सिंघ (आजकल का सयाना...

Read →

रोम-रोम रोमांटिक ! (निक्की कहानी)

क्या माहौल हो गया है आज कल ! क्या लड़के और क्या लड़कियां, जिसे देखो उसकी निगाह गन्दी है ! (मनोज ने मित्र दीपक के सामने अपने दिल का दर्द ब्यान किया) अगर हम लडके आज से ही सभी जानने वाली, सा...

Read →