A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kavita

ਕੌਣ ਕਹੇ ਸਾਂਈ ਇੰਜ ਕਰ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਵਿਤਾ)

ਟੁੱਟੀ ਥੱਕੀ ਗੁਰਮਤ ਬੈਠੀ - ਮਨਮਤੀ ਹਰ ਧਿਰ, ਪੰਥਕ ਕਹਿਲਾਵੇ !ਪੰਜ ਸੋਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੂਲ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਹੱਦ, ਪਰ ਕਿਸੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ ?ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ, ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਅਸਲੀ ਮੰਤਰ - ਸੌਦਾਗਰ ਕਹਿ ਕੇ ਭਰਮਾਵੇ !ਤੱਤੇ ਦੀ ਸਾਰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਗੁਰੂ ਬਿਨ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ !ਕੀਤੇ ਪੰਥ ਬੇੜੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਟੁੱਟਾ ਪਾਰ ਲੰਘਾਵੇ ?ਕੋਈ ਮਾਲਾ ਜਪੇ - ਮੰਤਰ ਸੁਨਾਵੇ, ਕੋਈ ਸਿਰ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਝੱਟਕਾਵੇ !ਮੋਨੀ ਹੋਏ ਬੈਠੇ, ਮਨ ਕਾ ਮੋਨ ਗਵਾਵੇ ਵੇਖੋ ਅੰਦਰ ਮੋਨੀ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਵੇ !ਸਹਿਜ ਪਕੇ ਸੋ ਮੀਠਾ ਗੁਰ ਕਹੇ, ਸਿਖ ਕਿਓਂ ਹਠ-ਜੋਗੀ ਹੋਏ ਜਾਵੇ ?ਤੂੰ ਅੱਤ ਸ਼ੂਦਰ, ਮੈਂ ਉਚ ਭਗਤ, ਤੇਰਾ ਬਣਿਆ ਲੰਗਰ ਕਿਓਂ ਖਾਵੇ ?ਮੇਰਾ ਲੰਗਰ ਵਖਰਾ, ਕੜਾਹ...
Continue Reading →

ਜਦੋਂ ਮੀਡਿਆ ਬਣੇ ਧਿਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੀਡਿਆ (ਅਖਬਾਰ, ਖਬਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਅਤੇ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਚੈਨਲ ਆਦਿ) ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਤੋ ਅਸਮਰਥ ਨਜਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਖਬਰਾਂ ਹੀ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ! ਕੀ ਇਹ ਸਹੀ ਰਾਹ ਹੈ ? (ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ...

Read →

ਚੇਂਜ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚੇਂਜ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ ! ਸਾਨੂੰ ਜੇਕਰ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਚੇਂਜ ਲਿਆਵਾਂਗੇ ! (ਆਗੂ ਕਪਟੀ ਸਿੰਘ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਮਗੱਜੇ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ) ਇਸ ਨੇ ਤਾਂ...

Read →

ਹਉਮੈਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਵੇਖਿਆ ! ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਨਾ ? ਮੇਰਾ ਕਹਿਆ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ। ਹਉਮੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। (ਆਤਮ ਮੁਗਧ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦਿਨ ਵਿੱਚ...

Read →

ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਭੈਣ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਤਰ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਲਈ ਪੈਸਾ ਦੇਵੋਗੇ ! (ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੁਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਦੂਰ-ਇਕਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਕੀ ਕੈਨੋਪੀ ਲਾਗੇ ਖੜੇ ਕੁਝ ਬੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰੋਕ ਕੇ ਕਿਹ ਰਹੇ...

Read →

ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਜੱਥੇਦਾਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਟਿਰਿੰਨ... ਟਿਰਿੰਨ...ਟਿਰਿੰਨ...! ਹੈਲੋ ! ਜੱਥੇਦਾਰ ਜੀ ਬੋਲ ਰਹੇ ਨੇ ?ਹਾਂਜੀ ਬੋਲੋ ! (ਅੱਗੋ ਜਵਾਬ ਆਇਆ)ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਪੰਜਾਹ ਕੁ ਸਿੱਖ ਬੈਠੇ ਹਾਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ ! ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕੀ...

Read →

ਮੇਰਾ ਸਿੰਘ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਜਸਪਾਲ ਭੱਟੀ ਬਹੁਤ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ! (ਟੀ.ਵੀ. ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹਸਦੇ ਹੋਏ ਦਸ ਰਿਹਾ ਸੀ) ! ਪਰ ਇਹ ਤੇ ਸਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਨਾ ? (ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ : ਹਾਂ ਜੀ ! ਪ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ...

Read →

ਪੜਿਆ-ਲਿਖਿਆ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪ੍ਰਧਾਨ ਜੀ ! ਮੈਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ ! (ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹੋ ? (ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਗੁਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਹਾਂਜੀ ! ਮੈਂ ਫਲਾਣੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਪਾਸੋਂ ਸੰਥਿਆ ਲੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ! ਮੈਂ ਪਾਠ...

Read →

ਜੋ ਸਰਣਿ ਆਵੈ ਤਿਸੁ ਕੰਠਿ ਲਾਵੈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੈ ਬਈ, ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਵੀ ਆ ਗਈ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਤ ਮਾਫ਼ੀ ਲਈ ! "ਜੋ ਸਰਣਿ ਆਵੈ ਤਿਸੁ ਕੰਠਿ ਲਾਵੈ" ਆਖ ਕੇ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਪੇਸ਼ੀ ਦੇ ਹੀ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੱਥੇਦਾਰ, ਹੁਣ ਜਗਦੀਸ਼ ਟਾਈਟਲਰ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਜੋ...

Read →

ਸਿੱਖ ਬਦਬੂ ਮਾਰਣ ਲੱਗਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੰਮੀ, ਕਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅੱਗੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਈ ! (ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਮੰਮੀ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ)ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ : ਕੀ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ?ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ : ਕਲ ਸਾਡੇ ਕਾਲੇਜ ਦੀ ਬਸ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ...

Read →

ਮਨਮਤਿ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮਨਮਤਿ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ? ਇਸ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕਲ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ..... (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ) ਕੀ ਹੋਇਆ ? (ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੁਛਿਆ) ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਕੀ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਹੈ ਕਲ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਗਿਆ...

Read →

ਇੱਕ ਦੀ ਤਾਕਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕੀ ਤੁਸੀਂ "ਇੱਕ ਰੁਪਈਏ ਦਾ ਮੋਰਚਾ" ਲਗਾਇਆ ਹੈ ! ਆਪਣੇ ਇਸ ਮਨਮਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾਈ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋ ਦੂਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ? (ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਹਰਗੁਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ)ਹਰਗੁਣ ਸਿੰਘ (ਪਿਆਰ ਨਾਲ) : ਹਾਂ ਵੀਰ !...

Read →

ਉਪਚਾਰਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਇਤਨੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਘਾਟ ਕਿਓਂ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ? (ਰਾਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਆਪਣੀ ਸਹੇਲੀ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ) ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ (ਥੋੜਾ ਵਿਚਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ) : ਕਿਓਂਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਓਹ...

Read →

ਕਮੇਟੀ ਇੱਕ ਮਿਸਲ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਕਲ ਬੜਾ ਮੁੱਦਾ ਭਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਵਖਰੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ! ਇੱਕ ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਸਟੇਟਾਂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਸਟੇਟ ਦੀ ਵਖਰੀ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਇਹ ਹੈ ਕੀ ਸਭਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ...

Read →

ਅਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੁੱਟੇ ਗਏ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਅਖਾਣ ਬੋਲ ਕੇ ਦੱਸੋ (ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੈਕਚਰ ਲੈਂਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ) ਅੰਨੇ ਕੁੱਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ! (ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ) ;ਅੰਨੀ ਪੀਹਂਦੀ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਚੱਟਦੇ ! ;ਗੋਲੀ ਕਿੰਦੀ ਤੇ ਗਹਿਣੇ...

Read →

ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆਵੇਗਾ, ਦਾਣਾ ਪਾਵੇਗਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਦਾਦੀ ਜੀ ! ਦਾਦੀ ਜੀ ! ਕਹਾਣੀ ਸੁਨਾਓ ਨਾ ! (ਨਿੱਕੇ ਬੱਚੇ ਦਾਦੀ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜਾ ਬੈਠੇ)ਦਾਦੀ (ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਲੋਸਦੀ ਹੋਈ) : ਬੈਠੋ ਮੇਰੇ ਬਚਿਓ ! ਸੁਣੋ ਕਹਾਣੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਆ ਗਿਆ ! ਤੋਤੇਆਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਸਭ...

Read →

जाति, कुल का अभिमान (लघु कथा)

तमीज से बात करो, हम उच्च कुल से है, शराब का घूँट भरते हुए विष्णु शर्मा अपने साथी से बोला ! रोज हम तुम्हारे साथ खाने-पीने के लिए उठते बैठते है पर इसका यह मतलब नहीं है की तुम हम से ऊंचे हो गए...

Read →

एक व्रत यह भी रख लिया करो ! (निक्की कहानी)

सुरेश : आज क्या बात है, सुबह सवेरे तैयार हो कर बैठ गयी हो ? (हर समय पति सुरेश को गुस्से से बोलने वाली अंजू आज तैयार हो कर बड़े ही प्यार से शांत बैठी थी)अंजू : आज मैंने तुम्हारी लम्बी उम्र के...

Read →

चरणचुंबक ! (निक्की कविता )

तड़प रहे हैं चरणों में लोटने को चरणचुंबक ! खुद को समझें देव, दूसरों को समझें शम्बूक ! पालतू हैं धार्मिक लबादे में लिपटे, समझे चम्पक ! क्या अनपढ़ और पढ़े लिखे, निकल रहे लम्पट ! नीरो बजाता था...

Read →

हमाम में सब नंगे ! (निक्की कहानी)

अरे अरे ... ये कैसी फोटो खिचवा रही है ये लडकियां ? कोई शर्म-लिहाज़ है या नहीं ? या केवल सस्ती पब्लिसिटी पाने के लिए बड़े बड़े नेताओं और पार्टियों के नाम इस्तेमाल कर रहीं हैं ? (इंटरनेट पर...

Read →

माली काका ! (निक्की कहानी)

बेटा, आपने जिस तरह से “पार्क की क्यारी” की तरह कांट-छांट कर दाढ़ी रखी है उससे मुझे लगा कि शायद आप माली का काम करते हैं ! दाढ़ी कटे सिख नवयुवक को देख कर जगजीत सिंघ कलपते हुए बोला! दस्तार...

Read →

नकली शोध ! (निक्की कहानी)

मनोज : आज का पंजाब केसरी पढ़ा तुमने ? इसके हिसाब से भारत और अमरीका में दाढ़ी वाले पुरुषों के लेकर एक शोध किया गया है जिसमें पाया गया कि दाढ़ी रखने वाले 86 प्रतिशत भारतीय मर्द और 65 फीसदी...

Read →

गोल्डन रूल्ज़ ! (निक्की कहानी)

हैंड्स अप ! (न्यूयॉर्क की सुनसान गली से रात को दस बजे निकल रहे गुरप्रीत सिंघ को बेघर गुंडे मैक्सिकन विलियम और नीग्रो मैक्स ने लूटने के इरादे से घेर लिया)गुरप्रीत सिंघ घूम कर खड़ा हो गया, वो...

Read →

मछली की आँख ! (निक्की कहानी)

बुरा हुआ ! ईमानदार मुख्यमंत्री ने इस्तीफ़ा दे दिया ! आज देश की जनता को भी आत्म-मंथन करने की जरूरत महसूस हो रही है ! (सुरेश बता रहा था) रमेश (हंसी उड़ाते हुए) : ये तो होना ही था ! तुम्हारे...

Read →

साधू से संवाद ! (निक्की कहानी)

और बेटा कैसे हो ? सब कुशल मंगल ? (साधू नित्यानंद छह महीने बाद सुशांत को मिलने आये थे )सुशांत : साधुवाद ! बहुत दिनों में आये इस बार आप ?नित्यानंद : साधू घूमे गली गली, साधू घूमे देश ! जगत...

Read →

बाड़ीलाइन राजनीति ! (निक्की कहानी)

अरे यार ! कल तो सारा मूड ही खराब हो गया ! भारत मैच हार गया ! मैं तो पटाखे भी लेकर आया था ! (विक्रम ने कहा)एक बात बताओ ! तुम्हें क्रिकेट से प्यार है या हार-जीत से ? (संजीव ने पूछा)विक्रम...

Read →

एहसास ए कमतरी ! (निक्की कहानी)

उदास क्यों हो ? तुमने मुझे सब्जी तो बराबर दी, पर तरी कम क्यों डाली ? ये ले भाई, ये ले, और तरी ले ले! इस तरह से "एहसास ए कमतरी" महसूस मत कर ! - बलविंदर सिंघ बाई...

Read →

कर दूषण ! (निक्की कहानी)

कर दूषण की कहानी सुनाओ ना ! (हेमंत ने किशोर से कहा) वैसे तो खर दूषण की कहानी थी, पर तेरे इस गलत स्पेलिंग ने कहानी बदल दी है, सुन अब नई कहानी! एक देश में जनता को फूल बना कर ...

Read →

शिकार पर घात ! (निक्की कहानी)

अरे तुमने सुना, वो कोने के घर वाला सुरेश कल मर गया !शराब पी रहे चारों दोस्तों की आँखों में सुरेश की खूबसूरत बीबी सुनीता घूमने लगी !जाने कब से "शिकार पर घात" लगाए "शिकारियों" की लार टपकने...

Read →

घड़ियाल और नेता ! (निक्की कहानी)

(शैलेंदर अखबार पढ़ रहा था) दंगा-ग्रस्त इलाके में जनता का दर्द देख कर नेता जी रोये ज़ार-ज़ार ! जानियें क्यों निकलते हैं है घड़ियाल के आंसू ?अबे क्या पढ़ रहा है ? (विक्रांत ने टोका)हडबडा कर...

Read →

भीड़तंत्र ! (निक्की कहानी)

आपके विचार में भीड़तंत्र का पोषक कौन है ? (जज ने पूछा) भीड़तंत्र का पोषक "चीख-तंत्र" है ! (वकील ने बताया) जज : आप कहना क्या चाहते हैं ? वकील : माई-लार्ड ! आज कल न्यूज़-चैनल के एंकर (पता ...

Read →