A space for stories that matter

Every life hides a powerful story

Short stories, poems & fearless ideas

ਹਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ
Balvinder Singh Bison
Nikki Kahani

ਅੱਜ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ! (ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫਿਲਾਸਫੀ ਦਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ) ਇਹ ਸੋਚ ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ! ਹੁਣ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਂ ਹੈ ਭਾਵ "ਇਨਫਾਰਮੇਸ਼ਨ ਏਜ" ! ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ! ਇਹ ਦੁਨਿਆਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ! (ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈ) ਬਲਬੀਰ...
Continue Reading →

ਲੰਗਰ ਕਿੱਥੇ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਇਹ ਕੀ ? ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿਚ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹਰਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ? ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ? ਕੋਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ? ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਕਾ ਸਿਖ ਸੇਵਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ? ਹਲਵਾਈ ਲੰਗਰ ਪਕਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਪਤਿਤ ਜਾਂ ਸਿਰਗੁੰਮ...

Read →

ਮਨਮਤ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕੀ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਗੁਰੂਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੁਰਾਤਨ ਮਰਿਆਦਾ ਅੱਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਰਵਾਇਤਾਂ" ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਘੋਰ ਮਨਮਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ! (ਪੁਰਾਤਨ ਸਿੰਘ...

Read →

ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

"ਹੋਲਾ-ਮਹੱਲਾ" ਸ਼ਸ਼ਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ, ਅਣਖ ਗੈਰਤ, ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। “ਯੁਧ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਨਵਾਂ ਰਖਣ ਵਾਸਤੇ ਕਲਗੀਧਰ ਜੀ ਦੀ ਚਲਾਈ ਹੋਈ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ...

Read →

ਕਦੀ ਹਿਸਾਬ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆ ਕਰੋ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਾਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣਾ ਹੈ ਵੀਰ ਜੀ ! ਸਾਡੀ ਪਾਰਟੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਾਹਬ ਇਹ ਨੇ ... ਓਹ ਨੇ .. ਕਮਾਲ ਨੇ .. ਧਮਾਲ ਨੇ .. ਧੋਤੀ ਫਾੜ ਕੇ ਰੁਮਾਲ ਨੇ ! (ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਚੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਤੇ ਕੁਲਬੀਰ...

Read →

ਸਰਹਦਾਂ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ਹੀ ਧਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ! ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੇ ਮਨੁਖਤਾਈ ਦਾ ਘਾਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ! (ਪ੍ਰੋਫੇਸਰ ਸਾਹਿਤ ਸਿੰਘ ਲੇਕਚਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ) ਫਿਰ ਕੀ ਅਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਜਾਈਏ ? (ਮਨਜੀਤ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ) ਸਾਹਿਤ ਸਿੰਘ : ਧਰਮ...

Read →

ਪਛਾਣ ਕੌਣ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਕੁੜੀ ਛੇੜ ਤੀ ! ਕੁੜੀ ਛੇੜ ਤੀ ! ਬਾਜਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ੋਰ ਮਚ ਗਿਆ ! ਕੌਣ ਸਨ ? ਕੋਈ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਸੀ ! ਜਵਾਬ ਆਇਆ : ਪੰਜ-ਸੱਤ ਮੁੰਡੇ ਸਨ ! (ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਮੁੰਡੇ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ) ! ਕੁੜੀ ਛੇੜ ਤੀ! ਕੁੜੀ ਛੇੜ ਤੀ ! ਬਾਜਾਰ ਵਿਚ ਅਗਲੇ ਦਿਨ...

Read →

ਬਾਕੀ ਮੇਰੇ ਪੀਛੇ ਆਓ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਹਾ ਹਾ ਹਾ ਹਾ ! (ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੱਸੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ)ਕੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ਵੀਰ ! ਤੂੰ ਤੇ ਹੱਸ ਹੱਸ ਕੇ ਪੂਰਾ ਮੁਹੱਲਾ ਹੀ ਗੁੰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆ ਪੁੱਛਿਆ)ਮੈਂ ਇਹ ਫਿਲਮ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ "ਸ਼ੋਲੇ"; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੇਲਰ ਕਹਿੰਦਾ...

Read →

ਕੈਲੇੰਡਰ ਅੱਤੇ ਸਿਆਸਤ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੋਂ ਕਿਸੀ ਵੀ ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ ! (ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰੋਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ)ਕੁਲਜੀਤ ਸਿੰਘ (ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) : ਕਿਓਂ ਮੇਰੇ ਵੀਰ, ਕੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ ! ਇਤਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਓਂ ?ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਕਿਓਂਕਿ ਪੰਥ...

Read →

ਸਿੱਖਿਆ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਅੱਜ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਿਤਨੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਇਹ ਸਾਬਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ ਕੀ ਸਿੱਖ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹਨ ... ਜੇਕਰ ਉਸਦਾ 20% ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਸਿਖਿਆ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੇ ਢਾਲਣ ਤੇ ਲਾਇਆ ਹੁੰਦਾ...

Read →

ਗੋਡਾ ਚੱਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਜਦੋਂ ਸੰਗਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਗੋਡਾ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਤਰਾਂ ਥਾਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੇ...

Read →

ਭੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਾਂ ? (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਓਏ ਹੋਏ ... ਖੀਰ !! ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਪੁਲਾਓ ਦੇ ਡੂਨੇ ਨੂੰ ਪਰੇ ਸੁੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਲਜੀਤ ਖੀਰ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਲੱਗਾ ! ਖੀਰ ਅਜੇ ਖਤਮ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੀ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕੋਕਾ-ਕੋਲਾ ਵਰਤਾ ਰਹੇ ਬੰਦੇ 'ਤੇ ਜਾ ਅਟਕੀ ! ਫ਼ਟਾਫ਼ਟ ਖੀਰ...

Read →

ਕਾਲੀ ਦਾੜੀ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਵੀ ਬਾਕੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਕਾਲੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਥੱਲੇ ਜੋਰ ਲਾਉਣਗੇ ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੈਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪੱਧਰ ਹੋਰ ਥੱਲੇ ਤੋਂ...

Read →

ਮੁਫਤ ਵਾਈ-ਫਾਈ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਸ਼ੋ-ਬਿਜਨੈੱਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ! ਗੁਰਮਤ ਭਾਵੇਂ ਮਰ ਜਾਵੇ ਪਰ "ਮਨਮਤ ਸ਼ੋ ਮਸ਼ਟ ਗੋ ਆਨ" ! ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪਿਕਨਿਕ ਸਪਾਟ ਜਾਂ ਪਬਲਿਕ ਸਪੇਸ ਬਣਾ ਰਹੇ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ! (ਅਖਬਾਰ...

Read →

ਕਿਰਤੀ ਸੇਵਾਦਾਰ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਲੱਕੜ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ! ਪਲਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ! ਕਿੱਲਾਂ, ਫੇਵੀਕੋਲ ਆਦਿ ਦੇ ਢਾਈ ਸੌ ! ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਦੇ ਦੇਣਾ ਅਠਾਰਾਂ ਸੌ ! (ਕਾਰਪੇਂਟਰ ਅਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਸਿਆ)ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ : ਡਿਸਕਾਉੰਟ ਦੱਸੋ ! (ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਦਾ ਮਿੱਤਰ ਰਣਜੀਤ...

Read →

ਚਿੱਟੀ ਸਿਉਂਕ ! (ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ)

ਚੈਨਲ ਬਦਲਦਿਆਂ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ-ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਸ਼ਾਮੀ 7 ਵਜੇ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ! ਪੁਰਾਣੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਓਹ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ ! ਜਾਣਕਾਰ ਦਸ ਰਿਹਾ ਸੀ...

Read →

पालतू कुत्ता ! (निक्की कहानी)

भों भों भों ! ज़ंजीर से बंधे टौमी ने मेहमान प्रदीप पर भोंकना शुरू कर दिया ! मनोज : बुरा ना मानिये ! इसे हमसे (मालिकों) से बहुत प्यार है, इस लिए हर आने जाने वाले पर भोंक पड़ता है ! अभी जब समझ...

Read →

नकली शोध ! (निक्की कहानी)

मनोज : आज का पंजाब केसरी पढ़ा तुमने ? इसके हिसाब से भारत और अमरीका में दाढ़ी वाले पुरुषों के लेकर एक शोध किया गया है जिसमें पाया गया कि दाढ़ी रखने वाले 86 प्रतिशत भारतीय मर्द और 65 फीसदी...

Read →

रास्ते का चुनाव ! (निक्की कहानी)

सांभर चावल बीस रूपए प्लेट ! पैसे खुल्ले देना भैया !(शक्ल से अच्छे घर की दिखने वाली बाईस-तेईस साल की लड़की साप्ताहिक बाज़ार में घूम-घूम कर सांभर-चावल बेच रही थी ! यह देख कर अपनी बीबी के साथ...

Read →

जंगली भेडिये ! (निक्की कहानी)

सामूहिक कत्लेआम के बाद इन्साफ के लिए 30 साल का लम्बा इंतज़ार, पर मिला क्या ? मुआवज़े की हड्डियाँ जो हमारे अपने ही खून से लबरेज़ हैं ! (गुस्से से भरे हरबीर सिंघ का चेहरा लाल था)किसी भी बात को...

Read →

कूड़े में प्रभु ! (निक्की कहानी)

तेज बदबू महसूस करते ही उसने नाक पर रुमाल रख लिया ! इलाके का बड़ा कूड़ेदान अपनी पूरी शानोशौकत के साथ दुर्गन्ध फैला रहा था !आवारा गाय, सूअर और कुत्ते अपने-अपने खाने के लिए जद्दोजहद कर रहे थे !...

Read →

सोच को बदलो, शौचालय बदल जायेंगे ! (निक्की कहानी)

अरे ये कौन लोग हैं, जो पब्लिक शौचालय की सफाई में जुटे हैं ? शक्ल और कपड़ों से तो भले घरों के लगते हैं ! आ देखे जरा ! (मनोज ने सड़क से गुजरते हुए विजय का ध्यानाकर्षण किया)अरे सरदार जी ! ये आप...

Read →

आम आदमी ! (निक्की कहानी)

हिप हिप हुर्रे ... आम आदमी पार्टी जीत गयी ! अब तो दिल्ली और उसके बाद पूरे भारत के दिन फिर जायेंगे ... अरे भाई ... राम राज आ जाएगा अब तो ! (ख़ुशी से पागल हुआ रमेश झूम रहा था)किशोर : क्यों खुश...

Read →

गोल्डन रूल्ज़ ! (निक्की कहानी)

हैंड्स अप ! (न्यूयॉर्क की सुनसान गली से रात को दस बजे निकल रहे गुरप्रीत सिंघ को बेघर गुंडे मैक्सिकन विलियम और नीग्रो मैक्स ने लूटने के इरादे से घेर लिया)गुरप्रीत सिंघ घूम कर खड़ा हो गया, वो...

Read →

एहसास ए कमतरी ! (निक्की कहानी)

उदास क्यों हो ? तुमने मुझे सब्जी तो बराबर दी, पर तरी कम क्यों डाली ? ये ले भाई, ये ले, और तरी ले ले! इस तरह से "एहसास ए कमतरी" महसूस मत कर ! - बलविंदर सिंघ बाई...

Read →

कमजोर कड़ी ! (निक्की कहानी)

चलो ले आओ कोका-कोला ! सारे मिल कर पियेंगे ! (राजेन्द्र प्रसाद द्वारा की जा रही भूख-हड़ताल के दौरान बाहर से आया अनिल वहां मौजूद लोगों से कह रहा था! )सुरेश : अरे भाई, क्या कर रहे हो ? एक तरफ...

Read →

मैं भी एम.पी. बनूँगा ! (निक्की कहानी)

अरे मैंने सुना है की तुम ने भी आप पार्टी ज्वाइन कर ली है ? (रमेश ने सुरेश से पूछा)सुरेश : हाँ भाई ! एम्.पी. के चुनाव के लिए सबसे सस्ता, कामयाबी की 90% गारंटी वाला और तेज़ रास्ता आजकल "आप...

Read →

सरदारों पर चुटकुले ! (निक्की कहानी)

लो भाई... सुनो फिर एक और सरदारों वाला चुटकुला .... "एक सरदार के बारह बज गए........." (विनोद और उसके कुछ दोस्त आपस में मज़ाक कर रहे थे और अपने ही मित्र सभमीत सिंघ को चिड़ाने की कोशिश में लगे...

Read →

हमाम में सब नंगे ! (निक्की कहानी)

अरे अरे ... ये कैसी फोटो खिचवा रही है ये लडकियां ? कोई शर्म-लिहाज़ है या नहीं ? या केवल सस्ती पब्लिसिटी पाने के लिए बड़े बड़े नेताओं और पार्टियों के नाम इस्तेमाल कर रहीं हैं ? (इंटरनेट पर...

Read →

घर को आग लगी घर के चिराग से ! (निक्की कहानी)

मास्टर रणजीत सिंघ ने क्लास में हिंदी पढ़ाते हुए बच्चों से पूछा, बताओ "घर को आग लगी घर के चिराग से" का क्या मतलब है ! आज सिख्खों में मनमत फैलाने के लिए बाहर से किसी ताकत की जरूरत नहीं है,...

Read →

ये कैसा प्यार है ? (लघु कहानी)

"वेलंटाईन डे" के दिन हाथों में हाथ डाल, प्यार में जीने-मरनें की कसमे खाने के बाद शाम को प्रेमी ने प्रेमिका को बहुत सुन्दर गुलाबों का बुक्के भेंट किया ... लड़की ने बुक्के को चूमा और आई लव यू...

Read →